અમેરિકાએ ઈરાની તેલ પરના પ્રતિબંધો હટાવ્યા પછી ભારત ઈરાની તેલ ખરીદવા તૈયાર છે. આ દરમિયાન, એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારત આવતું એક ક્રૂડ ઓઈલ જહાજ અચાનક ચીન તરફ વળ્યું છે. શરૂઆતમાં આ જહાજ ભારત તરફ જઈ રહ્યું હતું, જે સાત વર્ષમાં ઈરાનથી ભારત સૌથી મોટી શિપમેન્ટ લઈને આવ્યું હતું.
અહેવાલમાં, શિપ-ટ્રેકિંગ ફર્મ કેપ્લરને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે પિંગ શુન, એક અફ્રામેક્સ જહાજ, જે 2002માં બનાવવામાં આવ્યું હતું અને 2025માં યુએસ દ્વારા પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યું હતું, તે ભારત તરફ જઈ રહ્યું હતું પરંતુ હવે તે ચીનના ડોંગયિંગ તરફ જઈ રહ્યું છે તે સંકેત આપી રહ્યું છે.
આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, જહાજે ભારતના પશ્ચિમ કિનારા પર વાડીનાર પહોંચવાનો ઇરાદો દર્શાવ્યો હતો, પરંતુ પાછળથી દક્ષિણ તરફ યુ-ટર્ન લીધો. આ હજુ સુધી અંતિમ મુકામ નથી, અને અહેવાલો સૂચવે છે કે જહાજ ગમે ત્યારે પાછું ફરી શકે છે.
4 એપ્રિલે ભારતમાં આવવાનું હતું
કોમોડિટી એનાલિટિક્સ ફર્મ કેપ્લરના ડેટા અનુસાર, ઈરાનના ખાર્ગ ટાપુથી આશરે 600,000 બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ લઈને જતું ટેન્કર પિંગ શુન ગુજરાતના વાડીનાર બંદરે પહોંચવાનું હતું અને તે લગભગ એક મહિનાની મુસાફરી પૂર્ણ કરીને 4 એપ્રિલ સુધીમાં ભારતીય બંદરે પહોંચવાની અપેક્ષા હતી. જોકે, તેના આયોજિત રૂટ બદલવાના સમાચાર હવે સામે આવ્યા છે.
આ જહાજ કેમ વળ્યું?
ભારત તરફ જતું આ જહાજ ચીનના બંદર તરફ જવાનો ઇરાદો કેમ દર્શાવે છે તે અંગે હજુ સુધી કોઈ માહિતી બહાર પાડવામાં આવી નથી, પરંતુ તેનો માર્ગ બદલાઈ શકે છે. અમેરિકાએ એક મહિના માટે ઈરાની તેલ ખરીદવા પરના પ્રતિબંધો હટાવી લીધા છે.
૨૦૧૯માં ઈરાની તેલની ખરીદી બંધ થઈ ગઈ
ભારતે મે ૨૦૧૯ થી ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવાનું બંધ કરી દીધું છે, જ્યારે તેણે યુએસ પ્રતિબંધોને કારણે ઈરાનથી તેલની આયાત બંધ કરી દીધી હતી. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દરિયામાં ઈરાની કાર્ગો જહાજો પરના દંડને અસ્થાયી રૂપે માફ કરી દીધા છે, પરંતુ ચુકવણી, નૂર અને વીમા સંબંધિત મુદ્દાઓ હજુ પણ સંભવિત વ્યવહારોને જટિલ બનાવે છે. અમેરિકાએ ઈરાની પાણીમાં જહાજોમાંથી તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપી છે.
ખાર્ગ પર મોટી કાર્યવાહીની ચેતવણી
નોંધનીય છે કે ઈરાન નજીક આવેલ ખાર્ગ ટાપુ ઈરાનની લગભગ ૯૦ ટકા તેલ નિકાસનું સંચાલન કરે છે અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર છે. તાજેતરમાં, ટ્રમ્પે આ સુવિધાની આકરી ટીકા કરી છે અને ચેતવણી આપી છે કે જો તણાવ સમાપ્ત કરવા અને હોર્મુઝને ફરીથી ખોલવા માટેની વાટાઘાટો સફળ નહીં થાય, તો મોટી કાર્યવાહી કરી શકાય છે.