Passport Free Travel: વિદેશ ફરવાનું સપનું લગભગ દરેક વ્યક્તિ જોતો હોય છે. દરેક વ્યક્તિની કોઈ ને કોઈ ડ્રીમ ડેસ્ટિનેશન હોય છે, જ્યાં તે જિંદગીમાં ઓછામાં ઓછી એક વાર ચોક્કસ જવા માંગે છે. પરંતુ કોઈ પણ બીજા દેશની યાત્રા કરવા માટે પાસપોર્ટ અને વિઝા સૌથી જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ માનવામાં આવે છે. આ બંને ડોક્યુમેન્ટ્સ વગર બીજા કોઈ દેશમાં જવું લગભગ અશક્ય માનવામાં આવે છે.

વિના પાસપોર્ટ દુનિયા ફરનારા કયા 3 VIP ને કોઈ વિઝાની જરૂર પડતી નથી?

દુનિયામાં માત્ર ત્રણ જ એવા લોકો છે જે પાસપોર્ટ અને વિઝા વગર વિદેશ યાત્રા કરી શકે છે. આમાં યુનાઇટેડ કિંગડમના કિંગ ચાર્લ્સ તૃતીય (King Charles III), જાપાનના સમ્રાટ નારુહિતો અને જાપાનના મહારાણી મસાકો સામેલ છે. આ યાદીમાં કોઈ પણ ભારતીયનું નામ નથી.

...ઇરાનના પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઇના તાબૂત પર કેમ રાખવામાં આવ્યો ખાસ લાલ ઝંડો, શું છે તેનો મતલબ ?

બ્રિટનના કિંગને પાસપોર્ટની જરૂર કેમ નથી પડતી?

બ્રિટનમાં તમામ પાસપોર્ટ રાજાના નામે જારી કરવામાં આવે છે. દરેક બ્રિટિશ પાસપોર્ટ પર His Majesty's Passport એટલે કે 'મહામહિમનો પાસપોર્ટ' લખેલું હોય છે. તેથી દેશના સર્વોચ્ચ સાર્વભૌમ હોવાના કારણે કિંગ ચાર્લ્સને ખુદ પાસપોર્ટ રાખવાની જરૂર હોતી નથી. આ પહેલા જ્યારે મહારાણી એલિઝાબેથ દ્વિતીય સિંહાસન પર હતા, ત્યારે પણ તેમની પાસે પાસપોર્ટ નહોતો. વર્ષ 2023 માં કિંગ ચાર્લ્સના રાજ્યાભિષેક પછી પણ આ વ્યવસ્થા પહેલાની જેમ જ ચાલુ રહી. આ જ વિશેષ અધિકાર હેઠળ તેઓ 190 થી વધુ દેશોની યાત્રા પાસપોર્ટ અને સામાન્ય કાગળની પ્રક્રિયા વગર કરી શકે છે.

જાપાનના સમ્રાટ અને મહારાણીને કેવી રીતે મળી આ સુવિધા?

જાપાનમાં પણ શાહી પરિવાર માટે અલગ વ્યવસ્થા છે. દેશના બંધારણ અનુસાર સમ્રાટ નારુહિતો અને મહારાણી મસાકો પાસપોર્ટ રાખતા નથી. તેમની વિદેશ યાત્રાઓ જાપાનના વિદેશ મંત્રાલય તરફથી નક્કી કરાયેલા રાજદ્વારી (ડિપ્લોમેટિક) પ્રોટોકોલ હેઠળ આયોજિત કરવામાં આવે છે. જાપાનનું વિદેશ મંત્રાલય સંબંધિત દેશોને પહેલાથી જ સત્તાવાર સૂચના મોકલી દે છે. વર્ષ 1971 થી આ વિશેષ વ્યવસ્થા લાગુ છે. વિદેશ યાત્રા દરમિયાન તેમને મંત્રાલયનો સત્તાવાર પત્ર આપવામાં આવે છે, જેને જ તેમની યાત્રા માટે માન્ય દસ્તાવેજ માનવામાં આવે છે.

આ શાહી હસ્તીઓને બીજા કયા વિશેષ અધિકારો મળે છે?

આ ત્રણેય શાહી હસ્તીઓને પાસપોર્ટ વગર યાત્રા કરવાની સાથે કેટલાય રાજદ્વારી વિશેષતાઓ પણ પ્રાપ્ત છે. વિદેશ યાત્રા દરમિયાન તેમને વિશેષ પ્રોટોકોલ આપવામાં આવે છે. સાથે જ તેમને રાજદ્વારી સુરક્ષા પણ મળે છે, જેના હેઠળ વિદેશમાં સામાન્ય કાનૂની કાર્યવાહી કે ધરપકડથી વિશેષ સંરક્ષણ પ્રાપ્ત રહે છે. જો કે, આ વિશેષ અધિકારોનો ઉપયોગ ખૂબ જ મર્યાદિત પરિસ્થિતિઓમાં જ કરવામાં આવે છે.

શું વડાપ્રધાન અને રાષ્ટ્રપતિ પણ પાસપોર્ટ વગર યાત્રા કરી શકે છે?

ભારતના વડાપ્રધાન, રાષ્ટ્રપતિ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ કે અમેરિકા જેવા દેશોના રાષ્ટ્રપતિ પણ પાસપોર્ટ વગર વિદેશ યાત્રા કરી શકતા નથી. તેમને ડિપ્લોમેટિક પાસપોર્ટ (Diplomatic Passport) જારી કરવામાં આવે છે. આવા પાસપોર્ટ ધારકોને એરપોર્ટ પર વિશેષ સુવિધા અને અલગ ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા મળે છે, પરંતુ તેમણે પણ યાત્રા માટે જરૂરી ઔપચારિકતાઓ પૂરી કરવી પડે છે. ભારતમાં સામાન્ય નાગરિકોને વાદળી રંગનો પાસપોર્ટ આપવામાં આવે છે, જ્યારે સરકારી અધિકારીઓ માટે ઓફિશિયલ પાસપોર્ટ (સફેદ રંગનો) અને રાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન તેમજ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેવા ઉચ્ચ પદો માટે મરૂન રંગનો ડિપ્લોમેટિક પાસપોર્ટ જારી કરવામાં આવે છે.

Author : gujarati.abplive.com