પહેલાં આ કચરો પર્યાવરણ માટે સમસ્યા બની શકતો હતો, પરંતુ હવે કંપની તેને ફેંકી દેવાને બદલે બાયોચાર અને ઉપયોગી ગેસમાં પરિવર્તિત કરી રહી છે.

આ માટે કંપની Torch Updraft Gasifierનો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં કોકો પોડ્સને લગભગ 1,400°F તાપમાન પર ગેસિફિકેશન કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં બાયોચાર સાથે સ્વચ્છ અને ઉપયોગી ગેસ પણ બને છે. આ ગેસને ફરી પ્લાન્ટમાં જ મોકલીને કોકો બીન્સ સુકવવા માટે ગરમી તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને વરસાદની સિઝનમાં તેનો મોટો ફાયદો થયો છે, કારણ કે કોકો બીન્સને સુકવવામાં લાગતો સમય આશરે 15 દિવસથી ઘટીને માત્ર 7 દિવસ થયો છે.

5,000 ટન કોકો કચરાનો હવે થશે ઉપયોગ

Trong Duc Cocoa Company દર વર્ષે આશરે 5,000 ટન ખાલી કોકો પોડ્સ પેદા કરે છે. કોકોમાંથી તાજા બીન્સ કાઢી લીધા પછી બચી જતાં આ પોડ્સ પહેલાં એક પ્રકારનો બિનઉપયોગી કૃષિ કચરો હતા.હવે કંપની આ કોકો પોડ્સને ગેસિફાયર માટેના કાચા માલ તરીકે ઉપયોગમાં લઈ રહી છે. એટલે કે જે વસ્તુ પહેલાં કચરા તરીકે બાકી રહેતી હતી, તે જ હવે કંપનીની ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં ઉપયોગી બની રહી છે.આ રીતે કોકો પ્રોસેસિંગમાંથી નીકળતા કચરાનું યોગ્ય સંચાલન પણ થાય છે અને તેમાંથી ઉપયોગી ઊર્જા પણ મેળવી શકાય છે.

1,400°F તાપમાને કોકો પોડ્સમાંથી બને છે બાયોચાર

આ પ્રક્રિયામાં સૌથી પહેલાં કોકો પોડ્સને સુકવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેને Torch Updraft Gasifierમાં નાખવામાં આવે છે. અહીં લગભગ 1,400°F તાપમાન પર કોકો પોડ્સનું ગેસિફિકેશન થાય છે.આ પ્રક્રિયામાં બે મુખ્ય ઉપયોગી વસ્તુઓ મળે છે-બાયોચાર અને સ્વચ્છ ઉપયોગી ગેસ.રિપોર્ટ અનુસાર, ગેસિફાયર ઊંચી ગેસિફિકેશન કાર્યક્ષમતા સાથે સામગ્રીનું સંપૂર્ણ દહન સુનિશ્ચિત કરે છે. આ પ્રક્રિયાથી ધુમાડા વગરની જ્યોત મળે છે, જે પ્લાન્ટની આસપાસની હવાની ગુણવત્તા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

કોકોના કચરામાંથી બનેલો ગેસ ફરી પ્લાન્ટમાં જ વપરાય છે

આ સમગ્ર પ્રક્રિયાની ખાસ વાત એ છે કે ગેસિફિકેશન દરમિયાન બનતો ગેસ પણ વેડફાતો નથી.આ સ્વચ્છ ગેસને સીધો જ પ્લાન્ટમાં પાછો મોકલવામાં આવે છે અને તેનો ઉપયોગ ગરમી મેળવવા માટે થાય છે. ખાસ કરીને આગામી બેચના કોકો બીન્સને સુકવવામાં આ ગરમીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.આમ, કોકો પોડ્સમાંથી મળેલી સામગ્રીનો ઉપયોગ ફરી કોકો પ્રોસેસિંગની પ્રક્રિયામાં જ થાય છે. કચરામાંથી ઊર્જા અને ઊર્જામાંથી ઉત્પાદન-આ સમગ્ર વ્યવસ્થા સર્ક્યુલર પદ્ધતિને દર્શાવે છે.

વરસાદમાં 15 દિવસનું ડ્રાયિંગ હવે માત્ર 7 દિવસમાં

આ ટેક્નોલોજીનો સૌથી મોટો અને તાત્કાલિક ફાયદો કોકો બીન્સના ડ્રાયિંગમાં જોવા મળ્યો છે.વિયેતનામની વરસાદી સિઝનમાં ભેજ વધારે હોવાના કારણે કોકો બીન્સને સુકવવામાં ઘણો સમય લાગતો હતો. અગાઉ આ પ્રક્રિયામાં આશરે 15 દિવસ લાગતા હતા.પરંતુ ગેસિફાયરથી મળતી ગરમીનો ઉપયોગ શરૂ થયા બાદ વરસાદની સિઝનમાં પણ ડ્રાયિંગનો સમય ઘટીને આશરે 7 દિવસ થયો છે.એટલે કે ડ્રાયિંગનો સમય લગભગ અડધો થઈ ગયો છે અને તે સૂકી સિઝનમાં મળતા ડ્રાયિંગ સમયની નજીક પહોંચી ગયો છે.

ઓછો સમય એટલે મોલ્ડનું જોખમ પણ ઓછું

કોકો બીન્સને લાંબા સમય સુધી ભેજવાળા વાતાવરણમાં રાખવાથી તેમાં મોલ્ડ એટલે કે ફૂગ લાગવાનું જોખમ વધી શકે છે.વરસાદની સિઝનમાં આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બની શકે છે, કારણ કે વધારે ભેજને કારણે બીન્સને સુકવવામાં સમય લાગે છે. મોલ્ડ લાગવાથી આખી બેચની ગુણવત્તા, સ્વાદ અને બજાર કિંમતને નુકસાન થઈ શકે છે.ગેસિફાયરથી મળતી ગરમીને કારણે ડ્રાયિંગનો સમય 15 દિવસથી ઘટીને 7 દિવસ થતાં ભેજના કારણે થતું મોલ્ડનું જોખમ પણ ઘટે છે. સાથે કોકો બીન્સની ગુણવત્તા સુધારવામાં પણ મદદ મળે છે.

બાયોચાર પણ કચરો નથી, ખેતી માટે ઉપયોગી છે

ગેસિફિકેશન બાદ બચતો બાયોચાર પણ કંપની માટે ઉપયોગી છે. આ બાયોચારને Quatest 3 દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.તેમાં ફિક્સ્ડ કાર્બન, એશ કન્ટેન્ટ, વોલેટાઇલ મેટર અને હાઇડ્રોજન લેવલ જેવા ચાર સ્ટાન્ડર્ડ ઇન્ડિકેટર્સની તપાસ કરવામાં આવી હતી અને તે માન્ય બાયોચાર ગુણવત્તાના ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે.એટલે ગેસિફિકેશન બાદ મળતો બાયોચાર પણ માત્ર બાકી રહેલો કચરો નથી રહેતો, પરંતુ તેનો આગળ ઉપયોગ કરી શકાય છે.

ખેતરમાં પાછું જશે બાયોચાર, સુધરશે જમીનની ગુણવત્તા

બાયોચારનો ઉપયોગ ખેતીની જમીનમાં કરવામાં આવે ત્યારે તે જમીનની રચનામાં સુધારો કરવામાં મદદ કરી શકે છે.તે જમીનમાં ભેજ જાળવી રાખવામાં અને પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતાને ટેકો આપવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. એટલે કોકો પોડમાંથી બનેલો બાયોચાર ફરીથી ખેતરમાં જઈને ભવિષ્યના પાક માટે ઉપયોગી બની શકે છે.આ રીતે એક જ કોકો પોડનો ઉપયોગ બે તબક્કામાં થાય છે-પ્રથમ તેમાંથી ગરમી અને ઊર્જા મળે છે અને ત્યારબાદ બાયોચારના રૂપમાં તેનો ઉપયોગ જમીનમાં થઈ શકે છે.

કોકો કચરાથી વધારાની આવકની પણ તક

આ પ્રોજેક્ટ માત્ર કચરા વ્યવસ્થાપન પૂરતો મર્યાદિત નથી. બાયોચારના વેચાણથી કચરા વ્યવસ્થાપનનો ખર્ચ ઘટાડવાની સાથે વધારાની આવક મેળવવાની શક્યતા પણ ઊભી થાય છે.Helvetas Vietnamના પ્રોજેક્ટ મેનેજર Nguyen Dinh Tuanના જણાવ્યા અનુસાર, આ પહેલ કચરા વ્યવસ્થાપનની સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવાની સાથે કોકો ઉદ્યોગ માટે વિકાસની નવી તકો પણ ઊભી કરે છે.બાયોચારમાંથી મળતી આવક કચરા વ્યવસ્થાપનના ખર્ચને સરભર કરી શકે છે અને વધારાની આવકનું સાધન બની શકે છે. આ કારણે અન્ય કોકો ઉદ્યોગોને પણ સર્ક્યુલર ઇકોનોમીની ટેક્નોલોજીમાં રોકાણ કરવા પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.

EUના SWITCH-Asia કાર્યક્રમનો સહયોગ

આ પ્રોજેક્ટને EU-funded SWITCH-Asia programmeનો સહયોગ મળ્યો છે.આ પહેલ Helvetas અને Community Development Centre દ્વારા ચાર વર્ષના કાર્યક્રમના ભાગરૂપે અમલમાં મૂકવામાં આવી છે, જે 2022થી 2026 સુધી ચાલે છે.આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય વિચાર કોકો ઉત્પાદન દરમિયાન પેદા થતા કચરાને સમસ્યા તરીકે જોવાને બદલે તેને ફરીથી ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં ઉપયોગી બનાવવાનો છે.

કચરાથી ઊર્જા અને ઊર્જાથી ખેતી સુધીનું ચક્ર

Trong Duc Cocoa Companyની આ પદ્ધતિમાં કોકો પોડ્સને ફેંકી દેવામાં આવતા નથી. તેને ગેસિફાયરમાં ઉપયોગ કરીને ઊર્જા અને બાયોચાર મેળવવામાં આવે છે.મળેલા ગેસથી કોકો બીન્સ સુકવવામાં આવે છે અને મળેલા બાયોચારનો ઉપયોગ જમીનમાં થઈ શકે છે. એટલે કોકો ઉત્પાદનમાંથી નીકળતો એક બાય-પ્રોડક્ટ ફરીથી ઉત્પાદન અને ખેતી બંનેમાં ઉપયોગી બને છે.આ મોડલ બતાવે છે કે કૃષિ કચરાને યોગ્ય ટેક્નોલોજી સાથે ઉપયોગી ઊર્જા અને ખેતી માટેના સંસાધનમાં ફેરવી શકાય છે.

વિયેતનામની Trong Duc Cocoa Companyએ કોકો પોડ્સને કચરા તરીકે ફેંકવાને બદલે તેને ઉપયોગી સંસાધનમાં ફેરવવાનો રસ્તો અપનાવ્યો છે. દર વર્ષે પેદા થતા આશરે 5,000 ટન કોકો પોડ્સમાંથી ગેસ અને બાયોચાર બનાવવામાં આવે છે.ગેસનો ઉપયોગ કોકો બીન્સ સુકવવા માટે થાય છે, જેના કારણે વરસાદની સિઝનમાં ડ્રાયિંગનો સમય 15 દિવસથી ઘટીને 7 દિવસ થયો છે. સાથે મોલ્ડનું જોખમ ઘટે છે, ઊર્જાની બચત થાય છે અને બીન્સની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે.બીજી તરફ, બાયોચારનો ઉપયોગ જમીનની રચના સુધારવા, ભેજ જાળવવા અને પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતાને ટેકો આપવા માટે થઈ શકે છે. એટલે એક સમયે બિનઉપયોગી ગણાતો કોકો કચરો હવે ઊર્જા, બાયોચાર અને ખેતી-ત્રણેય માટે ઉપયોગી બની રહ્યો છે.