5-સ્ટાર હોટેલ એટલે સ્વચ્છતા, ગુણવત્તા અને સુરક્ષાની ગેરંટી એવી સામાન્ય માન્યતા છે. પરંતુ દિલ્હી અને બેંગલુરુમાં તાજેતરમાં થયેલી ફૂડ સેફ્ટી તપાસે આ ધારણાને સવાલોના ઘેરામાં મૂકી છે. દિલ્હીના એરપોર્ટ નજીક આવેલા બે જાણીતા 5-સ્ટાર હોટેલમાં તપાસ દરમિયાન એક્સપાયર્ડ ખાદ્યપદાર્થો, જીવાતો, અસ્વચ્છતા અને ખોરાકના અયોગ્ય સ્ટોરેજ સહિત ગંભીર ખામીઓ સામે આવી છે.
બીજી તરફ બેંગલુરુમાં પણ અનેક હાઈ-એન્ડ હોટેલોમાંથી એક્સપાયર્ડ અને અસુરક્ષિત ખાદ્યપદાર્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
દિલ્હીના બે 5-સ્ટાર હોટેલમાં મોટી ખામીઓ
ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI)એ દિલ્હીના એરોસિટીમાં આવેલા JW Marriott અને Andaz હોટેલને ગંભીર ફૂડ સેફ્ટી અને હાઈજીન નિયમોના ભંગ બદલ નોટિસ ફટકારી છે.તપાસ દરમિયાન બંને હોટેલમાં કુલ 59 ખામીઓ સામે આવી હોવાનું જણાવાયું છે. તેમાં ખોરાકના સ્ટોરેજથી લઈને સ્વચ્છતા, જીવાત નિયંત્રણ અને ફૂડ હેન્ડલર્સની હાઈજીન સુધીની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.
Andaz હોટેલમાં 87 કિલો એક્સપાયર્ડ મીઠાઈ
Andaz હોટેલની તપાસ દરમિયાન આશરે 87 કિલો એક્સપાયર્ડ મીઠાઈ મળી આવી હતી. આ ઉપરાંત એક્સપાયર્ડ કેક બેઝ અને બ્રેડના પેકેટ પણ કોમર્શિયલ કિચનમાં મળી આવ્યા હતા.તપાસમાં શાકાહારી અને માંસાહારી ખોરાકને યોગ્ય રીતે અલગ ન રાખવામાં આવતો હોવાનો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો હતો. ખાદ્યપદાર્થો ખુલ્લામાં રાખવામાં આવ્યા હતા અને સ્ટોરેજની યોગ્ય વ્યવસ્થા પણ જોવા મળી નહોતી.
રસોડામાં વંદા અને મચ્છરો પણ મળ્યા
તપાસ દરમિયાન ફ્રીજ અને ફ્રીઝરની નજીક સક્રિય વંદા જોવા મળ્યા હતા. ગ્રાઇન્ડિંગ રૂમમાં મચ્છરો અને સ્પાઈડર વેબ્સ પણ મળ્યા હતા.આ ઉપરાંત હોટેલના ચિલર્સ બે બાથરૂમની વચ્ચે આવેલા હોવાનું અને બાથરૂમનું એક્ઝોસ્ટ ચિલર વિભાગ તરફ જતું હોવાનું પણ અધિકારીઓએ નોંધ્યું હતું.
સડેલા ફળો અને ખોરાકનો અયોગ્ય સંગ્રહ
તપાસમાં મોલ્ડ લાગેલા સફરજન અને સડેલા ટામેટાં પણ મળ્યા હતા. અનેક ખાદ્યપદાર્થો ખુલ્લામાં રાખવામાં આવ્યા હતા.ખાદ્યપદાર્થોના તાપમાનનું યોગ્ય મોનિટરિંગ ન થવું, એલર્જનવાળા ખોરાકનું અયોગ્ય વિભાજન, કચરાના વ્યવસ્થાપનમાં ખામીઓ, સ્ટ્રક્ચરલ અને મેન્ટેનન્સ સંબંધિત સમસ્યાઓ તેમજ સપ્લાયરોની યોગ્ય ચકાસણી ન કરવી જેવી ખામીઓ પણ સામે આવી હતી.
FSSAIએ અનેક ખાદ્યપદાર્થોના સેમ્પલ લીધા
અધિકારીઓએ લેબોરેટરી તપાસ માટે કાઉ ઘી, વેજ મેયોનેઝ, ક્રીમી કોકોનટ મિલ્ક પાઉડર, હની ટ્વિગ્સ, યલો મસૂર દાળ, ટામેટા સોસ, ઓરેન્જ મર્મલેડ અને કોકોનટ કૂકીઝ સહિતના સેમ્પલ લીધા હતા.FSSAIએ હોટેલ કંપનીને તમામ ખામીઓ અંગે તાત્કાલિક સુધારાત્મક પગલાં લેવા અને તેના પુરાવા સાથે કમ્પ્લાયન્સ રિપોર્ટ રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
બેંગલુરુના 26 હોટેલમાં સરપ્રાઈઝ ચેકિંગ
આ મહિનાની શરૂઆતમાં બેંગલુરુમાં પણ ફૂડ સેફ્ટી અને ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન વિભાગ દ્વારા 26 હોટેલમાં સરપ્રાઈઝ તપાસ કરવામાં આવી હતી.તપાસ દરમિયાન કેટલાક 3-સ્ટાર અને 5-સ્ટાર હોટેલોમાં અસ્વચ્છ સ્ટોરેજ, શાકાહારી અને માંસાહારી ખોરાકનું અયોગ્ય વિભાજન તેમજ શાકભાજીમાં ફંગલ ગ્રોથ જેવી ખામીઓ મળી હતી.અધિકારીઓએ સડેલું મીટ, ચિકન, માછલી અને એક્સપાયર્ડ બેકરી પ્રોડક્ટ્સ સહિતના અસુરક્ષિત ખાદ્યપદાર્થો જપ્ત કર્યા હતા.
કયા-કયા બેંગલુરુ હોટેલ તપાસ હેઠળ આવ્યા?
The Lalit Ashok (Annex South)
અધિકારીઓએ અહીંથી 32 લિટર એક્સપાયર્ડ દૂધ જપ્ત કર્યું હતું. આ ઉપરાંત 76 કિલો મીટ અને 200 કિલો શાકભાજી પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
Shangri-La Bengaluru
અહીંથી 15 કિલો મીટ જપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું.
Four Seasons Hotel Bengaluru
અહીંથી 19 કિલો મીટ જપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું.
Vivanta Bengaluru Whitefield
અહીંથી 3 કિલો એક્સપાયર્ડ બેકરી પ્રોડક્ટ્સ જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
Taj Yeshwantpur
અહીંથી 72 કિલો મીટ અને માછલી જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
Radisson Blu (The Atrium)
આ હોટેલમાંથી કુલ 105 કિલો એક્સપાયર્ડ ફૂડ આઇટમ્સ જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.તેમાં 50 કિલો ચિકન, 25 કિલો મીટ, 23 કિલો માછલી અને 7 કિલો શાકભાજીનો સમાવેશ થાય છે.
લેબોરેટરી ટેસ્ટ માટે 35 સેમ્પલ મોકલાયા
બેંગલુરુની તપાસ દરમિયાન ચા પાઉડર, ચિકન, મટન, માછલી, ખાદ્ય તેલ, મરચું પાઉડર, હળદર પાઉડર, ટામેટા સોસ, લીંબુનો રસ, ચીઝ, પાપડ, કાજુ, આદુ, મરી પાઉડર, સ્પાઈસ પાઉડર અને દૂધ સહિતના વિવિધ ખાદ્યપદાર્થોના સેમ્પલ લેવામાં આવ્યા હતા.અધિકારીઓએ કુલ 35 ફૂડ સેમ્પલ લેબોરેટરી ટેસ્ટ માટે મોકલ્યા છે. આ માટે 30 સ્પેશિયલ ટીમો પણ બનાવવામાં આવી હતી.
હોટેલ સામે હવે શું કાર્યવાહી થશે?
સંબંધિત ફૂડ બિઝનેસ ઓપરેટર્સને નોટિસ આપવામાં આવી છે. સાથે જ Food Safety and Standards Act, 2006ની જોગવાઈઓ હેઠળ એડજ્યુડિકેશન કાર્યવાહી પણ શરૂ કરવામાં આવી છે.આ તપાસ બાદ સંબંધિત હોટેલોને મળેલી ખામીઓ દૂર કરીને નિયમોનું પાલન કરવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા પડશે.
આ સમગ્ર મામલો શું દર્શાવે છે?
આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે મોંઘી અને હાઈ-એન્ડ હોટેલમાં જમવાનું હોય ત્યારે પણ ખાદ્ય સુરક્ષાને લઈને બેદરકારીની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. દિલ્હીમાં 87 કિલો એક્સપાયર્ડ મીઠાઈથી લઈને બેંગલુરુમાં 105 કિલો એક્સપાયર્ડ ફૂડ સુધીની જપ્તી ગંભીર ચિંતાનો વિષય બની છે.ખાદ્યપદાર્થોનું યોગ્ય સ્ટોરેજ, સ્વચ્છતા, જીવાત નિયંત્રણ, યોગ્ય લેબલિંગ અને શાકાહારી-માંસાહારી ખોરાકનું યોગ્ય વિભાજન ફૂડ સેફ્ટીના મહત્વના ભાગો છે.5-સ્ટાર હોટેલના નામ સાથે જોડાયેલી ઊંચી કિંમત અને ભવ્ય સુવિધાઓ હંમેશા ખોરાકની ગુણવત્તાની ખાતરી આપતી નથી. દિલ્હી અને બેંગલુરુમાં થયેલી તપાસમાં સામે આવેલી ખામીઓએ ફૂડ સેફ્ટી અને હાઈજીન નિયમોના કડક પાલનની જરૂરિયાત ફરી એકવાર સામે લાવી છે. હવે FSSAI અને સંબંધિત અધિકારીઓની આગળની કાર્યવાહી અને લેબોરેટરી રિપોર્ટ પર નજર રહેશે.

