સિલિકોન વેલીના ઉચ્ચ દાવવાળા વિશ્વમાં, સફળતા ઘણીવાર નવી શોધો અને માપદંડો દ્વારા માપવામાં આવે છે. આ અઠવાડિયે, માઇક્રોન ટેકનોલોજીએ અકલ્પનીય હાંસલ કર્યું: તેણે સત્તાવાર રીતે $1 ટ્રિલિયન બજાર મૂડીકરણને વટાવી દીધું, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની ટોચની 10 સૌથી મૂલ્યવાન કંપનીઓમાં તેનું સ્થાન મજબૂત કર્યું.
આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિના કેન્દ્રમાં સંજય મેહરોત્રા છે - એક એવો માણસ જેની વૈશ્વિક ટેકનોલોજીના શિખર સુધીની સફર ભવ્ય આમંત્રણથી નહીં, પરંતુ નવી દિલ્હીમાં વિઝા કાઉન્ટર પર નિરાશાજનક 'ના' ની શ્રેણીથી શરૂ થઈ હતી.
1976નો ઉનાળો: એક પિતાનો અવિશ્વસનીય અવરોધ
માઇક્રોનના ટ્રિલિયન-ડોલર મૂલ્યાંકનની વાર્તા ખરેખર 50 વર્ષ પહેલાં, ભારતમાં યુએસ દૂતાવાસની લોબીમાં શરૂ થાય છે. ૧૯૭૬માં, સંજય મેહરોત્રા ૧૮ વર્ષનો એન્જિનિયરિંગનો વિદ્યાર્થી હતો અને તે BITS પિલાનીમાં યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, બર્કલેમાં પ્રવેશ મેળવવાનું સ્વપ્ન જોતો હતો.
પરંતુ અમેરિકા જવાનો રસ્તો અવરોધિત હતો. મેહરોત્રાનો વિદ્યાર્થી વિઝા સતત ત્રણ વખત નકારવામાં આવ્યો હતો. દૂતાવાસના અધિકારીઓ તેમના ઇરાદાઓ વિશે અચોક્કસ હતા, અને મોટાભાગના લોકો માટે, ત્રીજી વખત નકાર એ રસ્તાનો અંત હોત.
પરંતુ સંજયના પિતા – કાનપુરના વતની જેમણે ભાગલા પછીના ભારતના સંઘર્ષો જોયા હતા – તેમણે હાર માનવાનો ઇનકાર કર્યો. ત્રીજા વિઝા નકાર પછી, તેમના પિતા લગભગ આખો દિવસ દૂતાવાસની લોબીમાં રહ્યા, અંતે તેમને એક વરિષ્ઠ વિઝા અધિકારી સાથે વાત કરવાની તક મળી. તેમણે કોઈ દલીલ કરી નહીં; તેના બદલે, તેમણે દલીલ કરી કે અમેરિકા તેમના પુત્ર જેવી પ્રતિભાને નકારીને ગંભીર ભૂલ કરી રહ્યું છે. તેમની દ્રઢતા રંગ લાવી. અધિકારીએ છેલ્લી વખત તેમના શૈક્ષણિક રેકોર્ડની તપાસ કરી, અને આખરે તેમને વિઝા આપવામાં આવ્યા.
આધુનિક સ્મૃતિનો પાયો નાખવો
તે મહેનતથી મેળવેલા વિઝાને કારણે, મેહરોત્રા યુસી બર્કલેમાંથી ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ અને કમ્પ્યુટર સાયન્સ બંનેમાં સ્નાતક અને માસ્ટર ડિગ્રી મેળવી શક્યા. તેમણે માત્ર ઉદ્યોગમાં પ્રવેશ કર્યો જ નહીં, પરંતુ તેને બદલી પણ નાખ્યો. 1988 માં, તેમણે સેનડિસ્કની સહ-સ્થાપના કરી, જ્યાં તેમણે ફ્લેશ મેમરીની શોધ અને લોકપ્રિયતામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી – એક ટેકનોલોજી જે આપણને આંગળીના નખ જેટલા નાના ઉપકરણો પર હજારો ફોટા અને વિડિઓઝ સંગ્રહિત કરવાની મંજૂરી આપે છે. CEO તરીકેના તેમના નેતૃત્વ હેઠળ, સેનડિસ્ક વૈશ્વિક જાયન્ટ બન્યું, જેને પાછળથી વેસ્ટર્ન ડિજિટલ દ્વારા $19 બિલિયનમાં હસ્તગત કરવામાં આવ્યું.
$1 ટ્રિલિયન AI ક્રાંતિનું નેતૃત્વ
2017 માં, મેહરોત્રાએ માઇક્રોન ટેકનોલોજીના CEO તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. જ્યારે માઇક્રોન હંમેશા મેમરી ચિપ્સ (DRAM અને NAND) માં અગ્રેસર રહ્યું છે, ત્યારે મેહરોત્રાના વિઝનએ કંપનીને આ સદીના સૌથી મોટા તકનીકી પરિવર્તન – કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) માટે તૈયાર કરી.
જેમ જેમ AIનો ક્રેઝ વધતો ગયો, તેમ તેમ વિશ્વને સમજાયું કે શક્તિશાળી પ્રોસેસર્સ (જેમ કે NVIDIA) હાઇ-સ્પીડ અને હાઇ-કેપેસિટી મેમરી વિના નકામા છે, કારણ કે તેમને ડેટાની જરૂર હતી. માઇક્રોનના HBM3E (હાઇ બેન્ડવિડ્થ મેમરી) ના વિકાસથી તે AI ઇકોસિસ્ટમમાં અનિવાર્ય ભાગીદાર બની ગયું.
જેમ જેમ બજારને સમજાયું કે માઇક્રોનના હાર્ડવેર વિના AI અશક્ય છે, કંપનીના શેરમાં ઉછાળો આવ્યો, આખરે તે $1 ટ્રિલિયન માર્કેટ કેપના સીમાચિહ્ન પર પહોંચ્યો. આ સિદ્ધિ સાથે, માઇક્રોન એપલ, માઇક્રોસોફ્ટ અને NVIDIA જેવા ટેક જાયન્ટ્સની હરોળમાં જોડાયો.
ક્યારેય હાર ન માનવાનો પાઠ
સંજય મેહરોત્રાનો ઉદય ફક્ત કોર્પોરેટ સફળતાની વાર્તા નથી; તે “અમેરિકન સ્વપ્ન” ની ગાથા છે, જે ભારતીય દ્રઢતા દ્વારા પ્રેરિત છે. આજે, તે 70 થી વધુ પેટન્ટ ધરાવે છે અને હજારો કર્મચારીઓની મોટી ટીમનું નેતૃત્વ કરે છે; તેમ છતાં, તે ઘણીવાર 1976 માં તે દિવસને તેમનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ નેતૃત્વ પાઠ માને છે.
મેહરોત્રા ઘણીવાર કહે છે, “મારા પિતાની ખંતને કારણે હું આજે જ્યાં છું ત્યાં છું.” કાનપુરમાં એક નકારાયેલા વિદ્યાર્થીથી લઈને ટ્રિલિયન ડોલરના સામ્રાજ્યના વડા સુધીની તેમની સફર એ હકીકતનો શક્તિશાળી પુરાવો છે કે ટેકનોલોજીમાં – અને જીવનમાં – નિષ્ફળતા અને વિશ્વને બદલી નાખનારી સફળતા વચ્ચેનો તફાવત ઘણીવાર “ના” સ્વીકારવાના તમારા દૃઢ ઇનકાર પર આધાર રાખે છે.

