પરંતુ આ જ વિસ્તારમાં લાલ શિયાળની હાજરી વધતાં પક્ષી માટે શિકારીનો ખતરો ગંભીર બન્યો.

Seal Beach National Wildlife Refugeમાં લાલ શિયાળની હાજરી બાદ રેલની સંખ્યામાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો. માત્ર સાત વર્ષમાં અહીં તેની વસ્તી ઘટીને માત્ર 5 પ્રજનન જોડી રહી ગઈ હતી. આ ઘટાડો એવા સમયે થયો જ્યારે પક્ષી પહેલેથી જ દરિયાકાંઠાના ઘટતા અને ટુકડાઓમાં વહેંચાયેલા ભેજવાળા રહેઠાણ પર નિર્ભર હતું.આ ઘટના દર્શાવે છે કે માણસો દ્વારા કોઈ વિસ્તારમાં લાવવામાં આવેલી પ્રજાતિની અસર માત્ર તે સમય પૂરતી રહેતી નથી. કેટલીક વખત એક સદી પહેલાં લેવાયેલો નિર્ણય પણ લાંબા સમય બાદ સ્થાનિક જીવસૃષ્ટિ માટે ગંભીર પરિણામો ઊભા કરી શકે છે.

1. લાઇટ-ફૂટેડ રિડગ્વે'ઝ રેલ શું છે?

લાઇટ-ફૂટેડ રિડગ્વે'ઝ રેલ એક નાનું અને ભાગ્યે જ દેખાતું માર્શ પક્ષી છે. તેના ગ્રે-બ્રાઉન રંગના પીંછા તેને આસપાસની વનસ્પતિમાં સરળતાથી છુપાઈ જવામાં મદદ કરે છે.આ પક્ષી પોતાનું મોટાભાગનું જીવન કોર્ડગ્રાસ અને પિકલવીડ જેવી ઘન માર્શ વનસ્પતિ વચ્ચે પસાર કરે છે. આ વનસ્પતિ તેને છુપાવા, ખોરાક મેળવવા અને માળો બનાવવા માટે જરૂરી જગ્યા પૂરી પાડે છે.તેનું રહેઠાણ કેલિફોર્નિયાના Santa Barbara વિસ્તારથી દક્ષિણ તરફ San Diego સુધી અને આગળ Mexicoના Baja California સુધીના દરિયાકાંઠાના ભેજવાળા વિસ્તારોમાં ફેલાયેલું છે.

2. પક્ષીની વસ્તી કેમ ઘટતી ગઈ?

લાઇટ-ફૂટેડ રિડગ્વે'ઝ રેલનું રહેઠાણ સમય જતાં વધુને વધુ વિખૂટું અને ટુકડાઓમાં વહેંચાયેલું બન્યું છે. દરિયાકાંઠાના ભેજવાળા વિસ્તારોમાં થયેલા ફેરફારોને કારણે પક્ષીઓ અલગ-અલગ નાના વિસ્તારોમાં સીમિત થયા.આ પક્ષીને અમેરિકાની ફેડરલ Endangered Species Listમાં 1969માં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ 1971માં કેલિફોર્નિયાની endangered-species યાદીમાં પણ તેનો સમાવેશ થયો.US Fish and Wildlife Serviceના species review મુજબ કેલિફોર્નિયામાં 2019માં અંદાજે 308 પ્રજનન જોડી હતી, જ્યારે માત્ર ત્રણ વર્ષ પહેલાં આ સંખ્યા 656 જોડી હોવાનો અંદાજ હતો.આ આંકડા વ્યક્તિગત પક્ષીઓના નહીં પરંતુ પ્રજનન કરતી જોડીના છે. તેમ છતાં, તે દર્શાવે છે કે આ પ્રજાતિની બચેલી વસ્તી કેટલી મર્યાદિત છે.

3. કેલિફોર્નિયામાં લાલ શિયાળ કેવી રીતે પહોંચ્યું?

કેલિફોર્નિયાના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં લાલ શિયાળનું આગમન કુદરતી રીતે થયું નહોતું. 19મી સદીના અંતમાં તેને શિકાર અને ફર ફાર્મિંગ માટે કેલિફોર્નિયામાં લાવવામાં આવ્યું હતું.પરંતુ શિયાળ લોકો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી જગ્યાઓ સુધી સીમિત રહ્યા નહીં. કેટલાક શિયાળ કેદમાંથી ભાગી ગયા, જ્યારે કેટલાકને છોડી દેવામાં આવ્યા. તેમાં એવા પ્રાણીઓ પણ હતા જેને માલિકો અથવા ફર ફાર્મર્સ હવે રાખવા માંગતા નહોતા.આ રીતે લાલ શિયાળે કેલિફોર્નિયાના કેટલાક વિસ્તારોમાં પોતાની વસ્તી સ્થાપિત કરી.

4. શિયાળ ક્યાં સુધી ફેલાયા?

લાલ શિયાળનો ફેલાવો માત્ર એક જ વિસ્તારમાં રહ્યો નહીં. તેઓ ખેતીવાળા અને ભેજવાળા વિસ્તારોમાંથી આગળ વધ્યા.તેમની હાજરી Sacramento અને San Joaquin valleys, San Francisco Bay વિસ્તાર અને અંતે Southern Californiaના coastal plains સુધી જોવા મળી.મૂળભૂત રીતે શિયાળને કેલિફોર્નિયામાં લાવવાનું કારણ આર્થિક અને મનોરંજન સાથે જોડાયેલું હતું. પરંતુ તેની અસર એવા ecosystem સુધી પહોંચી જ્યાં સ્થાનિક પ્રજાતિઓ અગાઉ આ પ્રકારના શિકારીના દબાણ વગર વિકસેલી હતી.

5. Seal Beachમાં માત્ર 5 પ્રજનન જોડી કેમ રહી?

લાઇટ-ફૂટેડ રિડગ્વે'ઝ રેલ માટે સૌથી ગંભીર ઉદાહરણ Seal Beach National Wildlife Refugeનું છે.આ પક્ષી પોતાનું મોટાભાગનું જીવન જમીનની નજીક અને માર્શની વનસ્પતિ વચ્ચે પસાર કરે છે. તેથી આ જ વિસ્તારમાં ફરતો શિકારી તેના માળા અને રહેઠાણ સુધી સરળતાથી પહોંચી શકે છે.2020ના US Fish and Wildlife Serviceના species reviewમાં 1994ના California Department of Fish and Gameના અહેવાલનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં જણાવાયું હતું કે non-native red foxના આગમન અને ફેલાવા બાદ સ્થાનિક રેલની વસ્તીમાં ભારે ઘટાડો થયો.માત્ર સાત વર્ષમાં અહીં માત્ર 5 પ્રજનન જોડી બચી હતી.આટલી નાની પ્રજનન વસ્તીનો અર્થ એ છે કે દરેક વધારાનું નુકસાન પણ સમગ્ર સ્થાનિક વસ્તી માટે ગંભીર બની શકે છે.

6. પાંચ જોડી રહેવાનો અર્થ કેટલો ગંભીર?

પ્રજનન કરતી જોડીની સંખ્યા ઘટે એટલે માત્ર પક્ષીઓની સંખ્યા ઘટતી નથી. તેની સાથે માળા ઓછા થાય છે, બચ્ચાં ઓછાં થાય છે અને વસ્તીની પુનઃવૃદ્ધિની ક્ષમતા પણ ઘટે છે.જ્યારે કોઈ પ્રજાતિ ખૂબ જ નાના અને અલગ-અલગ રહેઠાણોમાં રહેતી હોય ત્યારે તેની પાસે પરિસ્થિતિ ખરાબ થાય તો બીજા વિસ્તારમાં સ્થળાંતર કરવાની શક્યતા પણ ઓછી રહે છે.આ કારણે પાંચ પ્રજનન જોડી જેવી સંખ્યા સ્થાનિક વસ્તી માટે ખૂબ જ નાજુક સ્થિતિ દર્શાવે છે.

7. માત્ર શિયાળ જ જવાબદાર નહોતા

લાઇટ-ફૂટેડ રિડગ્વે'ઝ રેલના સંકટને માત્ર એક કારણથી સમજવું યોગ્ય નથી.દરિયાકાંઠાના ભેજવાળા વિસ્તારો પર વિકાસ, પાણીનું સંચાલન, રહેઠાણનું વિખંડન અને અન્ય પર્યાવરણીય દબાણો પણ અસર કરે છે.પરંતુ માણસો દ્વારા દાયકાઓ પહેલાં લાવવામાં આવેલો શિકારી આ બદલાયેલા ecosystemમાં એક વધારાનું જોખમ બની ગયો.અર્થાત્, રહેઠાણનું રક્ષણ કરવું જરૂરી છે, પરંતુ માત્ર રહેઠાણ બચાવવાથી જ તમામ જોખમો દૂર થતા નથી.

8. બદલાયેલું ecosystem પક્ષી માટે મુશ્કેલ બન્યું

જ્યારે કોઈ પ્રજાતિ નાના અને અલગ પડેલા wetlandમાં સીમિત થઈ જાય છે ત્યારે તેની પાસે વિકલ્પો ઓછા રહે છે.પક્ષી માટે વનસ્પતિથી ભરેલો કોઈ વિસ્તાર બહારથી યોગ્ય દેખાઈ શકે છે, પરંતુ જો તેમાં શિકારી સરળતાથી પહોંચી શકે તો એ વિસ્તાર સુરક્ષિત નથી.આ જ કારણસર સંરક્ષણ માટે માત્ર ઘાસ, પાણી અને માળા બનાવવાની જગ્યા જાળવવી પૂરતી નથી. તે વિસ્તારમાં રહેલા અન્ય જોખમોને પણ નિયંત્રિત કરવાની જરૂર પડે છે.

9. 1800ના દાયકાનો નિર્ણય, દાયકાઓ પછીની અસર

લાલ શિયાળની આ કહાની એ વાતનું ઉદાહરણ છે કે invasive speciesની અસર કેટલી લાંબા સમય સુધી રહી શકે છે.1800ના દાયકામાં શિયાળને કેલિફોર્નિયામાં લાવનારા લોકો માટે તેનો હેતુ શિકાર અને ફર ફાર્મિંગ હતો. તે સમયે કદાચ કોઈએ વિચાર્યું પણ ન હોય કે ભવિષ્યમાં આ પ્રાણીઓ એક દુર્લભ દરિયાકાંઠાના પક્ષીના અસ્તિત્વ સાથે જોડાઈ જશે.પરંતુ એકવાર કોઈ પ્રજાતિ નવા વિસ્તારમાં સ્થાપિત થઈ જાય પછી તેને દૂર કરવી કે તેની અસર નિયંત્રિત કરવી ખૂબ જ મુશ્કેલ બની શકે છે.

10. લાઇટ-ફૂટેડ રિડગ્વે'ઝ રેલનું ભવિષ્ય

આ પડકારો છતાં લાઇટ-ફૂટેડ રિડગ્વે'ઝ રેલ હજુ ટકી રહી છે. જોકે તેની વસ્તી દર્શાવે છે કે તેનું અસ્તિત્વ કેટલું નાજુક છે.સેંકડો પ્રજનન જોડી સંખ્યામાં મોટી લાગે શકે છે, પરંતુ જ્યારે તે જોડી અલગ-અલગ અને વિખૂટા પડેલા coastal wetlandsમાં ફેલાયેલી હોય ત્યારે દરેક વસ્તી સ્થાનિક જોખમો સામે સંવેદનશીલ બની જાય છે.પક્ષીના ભવિષ્ય માટે યોગ્ય marsh habitat, ખોરાક, છુપાવાની જગ્યા અને માળા બનાવવાની જગ્યા જાળવવી જરૂરી છે. સાથે જ શિકારી અને અન્ય પર્યાવરણીય દબાણોનું સંચાલન પણ મહત્વનું છે.

લાઇટ-ફૂટેડ રિડગ્વે'ઝ રેલની કહાની માત્ર એક દુર્લભ પક્ષીની ઘટતી વસ્તીની કહાની નથી. તે બતાવે છે કે માણસ દ્વારા એક સદી પહેલાં કરવામાં આવેલી પ્રાણીની રજૂઆત પણ લાંબા સમય બાદ ecosystemમાં ગંભીર અસર પેદા કરી શકે છે.કેલિફોર્નિયામાં શિકાર અને ફર ફાર્મિંગ માટે લાવવામાં આવેલા લાલ શિયાળે સમય જતાં નવા વિસ્તારોમાં પોતાનું સ્થાન બનાવ્યું અને Southern Californiaના wetlandsમાં પહોંચ્યો. બીજી તરફ, પહેલેથી જ ઘટતા અને વિખૂટા પડેલા marsh habitat પર નિર્ભર રેલને નવા શિકારીના દબાણનો સામનો કરવો પડ્યો.Seal Beachમાં માત્ર 5 પ્રજનન જોડી સુધી પહોંચેલો ઘટાડો આ સંકટની ગંભીરતા દર્શાવે છે. આજે પણ આ પક્ષી ટકી રહ્યું છે, પરંતુ તેનું ભવિષ્ય એવા નાજુક wetlands અને ecosystem પર આધારિત છે જ્યાં દરેક વધારાનું જોખમ મોટી અસર કરી શકે છે.