કેન્દ્ર સરકારે મેટાને એક કડક નોટિસ જાહેર કરી છે, જેમાં કંપનીને ઇન્સ્ટાગ્રામ પરની તમામ જાહેરાતો અને સામગ્રીને તાત્કાલિક દૂર કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે જે બાળ જાતીય શોષણ અને દુરુપયોગ સામગ્રી (સીએસઇએએમ) ને પ્રોત્સાહન આપે છે અથવા ઍક્સેસને સરળ બનાવે છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર પેઇડ જાહેરાતો દ્વારા બાળ જાતીય દુર્વ્યવહાર સંબંધિત વાંધાજનક સામગ્રી ફેલાવવામાં આવી રહી હોવાનો આરોપ મૂક્યા બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) એ ઇન્સ્ટાગ્રામને આવી બધી જાહેરાતોને અને સંબંધિત સામગ્રીને વિલંબ કર્યા વિના અક્ષમ કરવા સૂચના આપી છે.
મંત્રાલયે મેટા પાસેથી વિગતવાર સમજૂતી પણ માંગી છે, કંપનીને તેના પ્લેટફોર્મ પર આવી સામગ્રીની હાજરી અને તેને દૂર કરવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાં અંગે સાત દિવસની અંદર જવાબ આપવા કહ્યું છે. સરકાર તપાસ કરી રહી છે કે મેટાએ ભારતના માહિતી ટેકનોલોજી નિયમો હેઠળ સૂચવવામાં આવેલી મધ્યસ્થી જવાબદારીઓનું પાલન કર્યું છે કે નહીં. અધિકારીઓ તપાસ કરી રહ્યા છે કે શું કંપનીએ ગેરકાયદેસર અને હાનિકારક સામગ્રી, ખાસ કરીને બાળકોના જાતીય શોષણને લગતી સામગ્રીના પરિભ્રમણને રોકવા માટે તેની જવાબદારી નિભાવી છે.
આ નોટિસ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર વાંધાજનક જાહેરાતોની હાજરી પર પ્રકાશ પાડતા અહેવાલોને અનુસરે છે જે કથિત રીતે બાળ જાતીય દુર્વ્યવહારની સામગ્રીને પ્રોત્સાહન આપે છે અથવા ઍક્સેસ પ્રદાન કરે છે. આ રિપોર્ટ્સની ગંભીર નોંધ લેતા, મંત્રાલયે અધિકારીઓને મેટા પાસેથી તાત્કાલિક પ્રતિસાદ મેળવવા અને પ્લેટફોર્મ દ્વારા આવી સામગ્રીને દૂર કરવાની ખાતરી કરવા સૂચના આપી છે. ભારતીય કાયદા હેઠળ બાળ જાતીય દુર્વ્યવહારની સામગ્રીનું નિર્માણ, પ્રકાશન, પ્રસારણ અથવા વિતરણ ગુનાહિત ગુનો છે.
સરકારે પુનરાવર્તન કર્યું છે કે બાળ શોષણને પ્રોત્સાહન આપતી સામગ્રી દેશના ડિજિટલ કાયદાઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે અને કડક કાયદાકીય કાર્યવાહીને આકર્ષિત કરે છે. સત્તાવાળાઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ્સને આવી ગેરકાયદેસર સામગ્રીના ફેલાવાને રોકવા માટે મજબૂત દેખરેખ પ્રણાલી જાળવવાની અપેક્ષા છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે મંત્રાલયે મેટાને સૂચના આપી છે કે પ્લેટફોર્મના કન્ટેન્ટ મોડરેશન મિકેનિઝમ્સ હોવા છતાં ઇન્સ્ટાગ્રામ પર આવી જાહેરાતો કેવી રીતે દેખાઈ.
કંપનીને બાળ લૈંગિક શોષણ અને દુર્વ્યવહાર સામગ્રીને શોધવા અને દૂર કરવા માટે લાગુ સલામતીની વિગતો અને ભવિષ્યમાં સમાન ઘટનાઓને રોકવા માટે તે અમલમાં મૂકવાની યોજના ધરાવે છે તે અંગેની માહિતી પ્રદાન કરવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે. સરકાર કોઈપણ વધુ નિયમનકારી અથવા કાનૂની કાર્યવાહી અંગે નિર્ણય લેતા પહેલા સાત દિવસની મુદત પછી મેટાના જવાબની તપાસ કરશે તેવી અપેક્ષા છે. જો કંપની ભારતની મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરતી નથી, તો તે દેશના ડિજિટલ ગવર્નન્સ ફ્રેમવર્ક હેઠળ વધારાની તપાસનો સામનો કરી શકે છે.
તાજેતરની કાર્યવાહી કેન્દ્ર દ્વારા ઓનલાઈન બાળકોની સલામતીને મજબૂત કરવા અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સને ગેરકાયદેસર અને શોષણકારી સામગ્રીના પ્રસારને રોકવા માટે જવાબદાર રહેવાની ખાતરી આપવા પર સતત ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું પ્રતિબિંબિત કરે છે. સરકારે વારંવાર કહ્યું છે કે ડિજિટલ મધ્યસ્થીઓએ હાનિકારક સામગ્રી સામે ઝડપથી કાર્યવાહી કરવી જોઈએ અને બાળકોને ઓનલાઇન શોષણથી બચાવવા માટે રચાયેલ ભારતીય કાયદાનું સંપૂર્ણ પાલન કરવું જોઈએ.

