અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

ભારતમાં વર્ષ 2012માં પ્રથમ વખત રાષ્ટ્રીય રમત દિવસને સત્તાવાર રીતે ઉજવણીના દિવસોમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારથી દર વર્ષે શાળા, કોલેજ, રમત સંસ્થાઓ અને સરકારી સંસ્થાઓમાં રમત સ્પર્ધાઓ, ફિટનેસ પ્રવૃત્તિઓ, સેમિનાર અને જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજાય છે. આ દિવસનો હેતુ માત્ર મેજર ધ્યાનચંદને યાદ કરવાનો નથી, પરંતુ દેશમાં રમત સંસ્કૃતિ અને શારીરિક તંદુરસ્તીને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ છે.

કોણ હતા મેજર ધ્યાનચંદ

મેજર ધ્યાનચંદનો જન્મ 29 ઓગસ્ટ 1905ના રોજ અલ્હાબાદ, હાલના પ્રયાગરાજમાં થયો હતો. તેમના પિતા સેનામાં હતા અને હોકી રમતા હતા. માત્ર 16 વર્ષની ઉંમરે ધ્યાનચંદ પણ સેનામાં જોડાયા હતા. સેનામાં રહીને હોકી પ્રત્યેનો તેમનો પ્રેમ સતત વધતો ગયો.

ધ્યાનચંદે લગભગ 22 વર્ષ સુધી ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું અને આંતરરાષ્ટ્રીય હોકીમાં 400થી વધુ ગોલ કરવાનો ગૌરવ મેળવ્યો. બોલ પર તેમના અસાધારણ નિયંત્રણને કારણે તેમને દુનિયાભરમાં હોકીના જાદુગર તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા.

ત્રણ ઓલિમ્પિકમાં ત્રણ ગોલ્ડ મેડલ

મેજર ધ્યાનચંદ ભારતીય હોકીના સુવર્ણ યુગના સૌથી મોટા ખેલાડીઓમાંથી એક હતા. તેમણે સતત ત્રણ ઓલિમ્પિકમાં ભારતને ગોલ્ડ મેડલ અપાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

1928 એમ્સ્ટરડેમ ઓલિમ્પિકમાં ભારતે ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.

1932 લોસ એન્જલસ ઓલિમ્પિકમાં ભારતે ફરી ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.

1936 બર્લિન ઓલિમ્પિકમાં પણ ભારતીય ટીમે ગોલ્ડ મેડલ પોતાના નામે કર્યો હતો.

આ ત્રણેય ઓલિમ્પિકમાં ધ્યાનચંદના પ્રદર્શને ભારતીય હોકીને વિશ્વસ્તરે અલગ ઓળખ અપાવી હતી.

1936માં જર્મનીને 8 1થી હરાવ્યું

1936ના બર્લિન ઓલિમ્પિકની ફાઇનલમાં ભારતનો મુકાબલો યજમાન જર્મની સામે થયો હતો. ધ્યાનચંદની આગેવાની હેઠળ ભારતીય ટીમે જર્મનીને 8 1થી હરાવીને ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.

આ મેચ બાદ જર્મનીના તાનાશાહ એડોલ્ફ હિટલર ધ્યાનચંદની રમતથી પ્રભાવિત થયા હોવાની કહાની ખૂબ જાણીતી બની હતી. કેટલાક લોકપ્રિય કિસ્સાઓમાં હિટલરે ધ્યાનચંદને જર્મન સેનામાં મોટું પદ ઓફર કર્યું હોવાનું કહેવામાં આવે છે. જોકે આ કહાનીના તમામ વિગતોની સ્વતંત્ર ઐતિહાસિક પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી.

જીત બાદ તિરંગો ન લહેરાવવાનો હતો અફસોસ

1936માં ભારતે ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો ત્યારે દેશ બ્રિટિશ શાસન હેઠળ હતો. તેથી ભારતીય ટીમની જીત વખતે તિરંગો લહેરાવવામાં આવ્યો નહોતો.

ધ્યાનચંદ સાથે જોડાયેલી એક લોકપ્રિય કહાની અનુસાર, ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા બાદ તેમને આ વાતનું દુઃખ થયું હતું. તેમના માટે વ્યક્તિગત સિદ્ધિ કરતાં દેશનું ગૌરવ વધુ મહત્વનું હતું.

સ્ટિકમાં ગુંદર હોવાની કહાની કેટલી સાચી

ધ્યાનચંદની રમત સાથે જોડાયેલી સૌથી લોકપ્રિય કહાનીઓમાં તેમની હોકી સ્ટિક અને બોલના નિયંત્રણનો સમાવેશ થાય છે. કહેવાય છે કે વિરોધી ખેલાડીઓને વિશ્વાસ નહોતો થતો કે તેઓ બોલ પર આટલું અદભૂત નિયંત્રણ કેવી રીતે મેળવી શકે છે.

એક મેચ દરમિયાન તેમની હોકી સ્ટિકની તપાસ કરવામાં આવી હોવાની કહાની પણ પ્રચલિત છે. જાપાનમાં તેમની સ્ટિકમાં ગુંદર લગાવેલો હોવાની અફવા પણ જોવા મળે છે. જોકે આ કહાનીઓના નક્કર ઐતિહાસિક પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી. તેમ છતાં તે ધ્યાનચંદની અદભૂત ડ્રિબલિંગ અને બોલ કંટ્રોલની સાક્ષી આપે છે.

રમતના નિયમો પ્રત્યે પણ હતા સજાગ

ધ્યાનચંદ સાથે જોડાયેલી બીજી કહાની તેમની રમત પ્રત્યેની ઈમાનદારી દર્શાવે છે. એક મેચ દરમિયાન અનેક પ્રયાસો છતાં બોલ ગોલ પોસ્ટમાં ન જતાં તેમણે રેફરી સામે ગોલ પોસ્ટ અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો.

તપાસમાં ગોલ પોસ્ટ નિર્ધારિત માપદંડ પ્રમાણે ન હોવાનું સામે આવ્યું હોવાનું કહેવાય છે. આ ઘટનાને ધ્યાનચંદની રમતગમતની ભાવના અને નિયમો પ્રત્યેના સન્માનનું ઉદાહરણ માનવામાં આવે છે.

2018માં શરૂ થયું ખેલો ઈન્ડિયા અભિયાન

29 ઓગસ્ટ 2018ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ખેલો ઈન્ડિયા અભિયાનની શરૂઆત કરી હતી. તેનો હેતુ દેશના ગ્રાસરૂટ સ્તરે રમત પ્રતિભાઓને ઓળખવાનો, યુવાનોને રમત સાથે જોડવાનો અને દેશમાં રમત સંસ્કૃતિને મજબૂત બનાવવાનો હતો.

આ અભિયાન દ્વારા વિવિધ રમતોમાં ઉભરતી પ્રતિભાઓને તાલીમ, સ્પર્ધાઓ અને રમતગમતની વધુ સારી તકો સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો.

ખેલાડીઓ અને કોચનું સન્માન

રાષ્ટ્રીય રમત દિવસના અવસરે રમતગમત ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર યોગદાન આપનારા ખેલાડીઓ અને કોચને વિવિધ રાષ્ટ્રીય રમત પુરસ્કારોથી સન્માનિત કરવામાં આવે છે. અર્જુન પુરસ્કાર, દ્રોણાચાર્ય પુરસ્કાર સહિતના સન્માન દ્વારા ખેલાડીઓ અને કોચના યોગદાનને ઓળખ આપવામાં આવે છે.

રાષ્ટ્રીય રમત દિવસ યુવાનોને સંદેશ આપે છે કે રમત માત્ર મનોરંજન નથી, પરંતુ શિસ્ત, ફિટનેસ, ટીમવર્ક અને દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાની તક પણ છે.