તાજી માહિતી મુજબ આશરે 320 ભારતીય નાગરિકો તેમજ ભારતીય મૂળના લગભગ 100 લોકો સાથે હજુ સુધી સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. બીજી તરફ તિબેટમાં રહેલા આશરે 400 ભારતીયો સાથે સંપર્ક સ્થાપિત થયો છે અને તેઓ સુરક્ષિત હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. સરહદ નજીક ફસાયેલા અનેક ભારતીયોને પણ સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચાડવામાં આવ્યા છે.

ગ્લેશિયર તૂટતાં શરૂ થયો વિનાશ

પ્રાથમિક તપાસ મુજબ આ વિનાશની શરૂઆત હિમાલયના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાંથી થઈ હતી. ગ્લેશિયરનો એક મોટો ભાગ તૂટ્યા બાદ બરફ, ખડકો અને માટીનો વિશાળ જથ્થો નીચે ધસી આવ્યો હતો. આ કાટમાળ લેન્ડે નદીના પ્રવાહમાં પડતાં પાણીનો રસ્તો થોડા સમય માટે બંધ થઈ ગયો હતો.

કુદરતી રીતે બનેલો આ અવરોધ બાદમાં તૂટી પડતાં પાણી, માટી, મોટા પથ્થરો અને કાટમાળનો પ્રચંડ પ્રવાહ નીચે તરફ ધસી આવ્યો હતો. આ પાણી ભોટેકોશી અને ત્યારબાદ ત્રિશૂલી નદીમાં પહોંચતાં આસપાસના અનેક વિસ્તારોમાં અચાનક પૂર આવ્યું.

પૂરના પ્રચંડ પ્રવાહે અનેક વસાહતો, રસ્તાઓ, પુલો અને હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.

90 હજારથી વધુ લોકો પ્રભાવિત

આ વિનાશક આપત્તિથી 90 હજારથી વધુ લોકો પ્રભાવિત થયા હોવાનું અંદાજવામાં આવ્યું છે. અનેક વિસ્તારો સંપર્કવિહોણા બન્યા છે. પહાડી માર્ગો તૂટી જતાં અને પુલો ધોવાઈ જતાં બચાવ ટીમોને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો સુધી પહોંચવામાં ભારે મુશ્કેલી પડી રહી છે.

નેપાળની સેના, પોલીસ અને અન્ય બચાવ એજન્સીઓ દ્વારા હેલિકોપ્ટર, ડ્રોન અને અન્ય સાધનોની મદદથી લાપતા લોકોને શોધવાની કામગીરી ચાલી રહી છે.

13 હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટને ભારે નુકસાન

પૂરની સૌથી ગંભીર અસર નેપાળના હાઇડ્રોપાવર ક્ષેત્ર પર પડી છે. 13 જેટલા હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે. શરૂઆતમાં આ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા આશરે 933 કર્મચારીઓનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.

તેમાંથી 254 લોકોને સુરક્ષિત રીતે બચાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ હજુ મોટી સંખ્યામાં કામદારોનો પત્તો મળ્યો નથી. ખાસ કરીને 216 મેગાવોટના અપર ત્રિશૂલી-1 હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટમાં સ્થિતિ ગંભીર છે. અહીં 576 લોકોનો સંપર્ક થઈ શક્યો ન હોવાના અહેવાલ સામે આવ્યા છે.

અનેક કામદારો પ્રોજેક્ટની સુરંગોમાં ફસાયા હોવાની આશંકાને પગલે ખાસ રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે.

નવી બનેલી ઝીલે ફરી વધારી ચિંતા

પ્રથમ પૂરના વિનાશ બાદ હવે એક નવી કુદરતી ઝીલને લઈને ચિંતા વધી છે. પહાડ પરથી આવેલા કાટમાળને કારણે નદીનો પ્રવાહ ફરી અવરોધાયો છે અને ઉપરના વિસ્તારમાં મોટી માત્રામાં પાણી જમા થઈ રહ્યું છે.

સેટેલાઇટ તસવીરો દ્વારા આ વિસ્તારની સતત દેખરેખ કરવામાં આવી રહી છે. અંદાજ મુજબ ઝીલમાં લાખો ક્યુબિક મીટર પાણી એકઠું થયું છે. જો પાણીનું દબાણ વધવાથી કુદરતી બંધ તૂટી જાય તો ભોટેકોશી અને ત્રિશૂલી નદીમાં ફરી અચાનક પૂર આવી શકે છે.

હાલ ભોટેકોશી-ત્રિશૂલીનો પ્રવાહ સામાન્ય

શનિવારે સવારે 6:30 વાગ્યા સુધી રસુવા વિસ્તારમાં ભોટેકોશી અને નુવાકોટ વિસ્તારમાં ત્રિશૂલી નદીના પ્રવાહમાં કોઈ અસામાન્ય વધારો નોંધાયો નહોતો. પાણીનું સ્તર હાલ મોટા પ્રમાણમાં વધી રહ્યું નથી.

જોકે ઉપરના વિસ્તારમાં બનેલી કુદરતી ઝીલ અને કાટમાળને કારણે જોખમ સંપૂર્ણપણે ટળ્યું નથી. અધિકારીઓએ નદીકાંઠાના લોકોને તેમજ બચાવ ટીમોને સતત સતર્ક રહેવા જણાવ્યું છે.

તિબેટમાં પણ ભારે તબાહી

આ કુદરતી આફતની અસર માત્ર નેપાળ પૂરતી સીમિત નથી. સરહદપાર ચીનના તિબેટ વિસ્તારમાં પણ વિનાશ સર્જાયો છે. ગ્યિરોંગ વિસ્તારમાં અનેક લોકોના મોત થયા છે અને સેંકડો લોકો હજુ લાપતા છે.

લાપતા લોકોમાં મોટી સંખ્યામાં વિદેશી નાગરિકો પણ સામેલ છે. પૂરના પાણી અને કાટમાળે ગામો, રસ્તાઓ, પુલો, વીજળી પ્રોજેક્ટ અને સંચાર વ્યવસ્થાને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.

આ આપત્તિના કારણે કાઠમંડુ અને લ્હાસા વચ્ચેના મહત્વના માર્ગો પર પણ અસર પડી છે.

320 ભારતીયો સાથે સંપર્કનો પ્રયાસ

ભારત માટે સૌથી મોટી ચિંતા લાપતા ભારતીય નાગરિકોને લઈને છે. તાજી માહિતી મુજબ આશરે 320 ભારતીય નાગરિકોનો હજુ સુધી સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. ભારતીય મૂળના આશરે 100 લોકો અંગે પણ સ્પષ્ટ માહિતી મળી શકી નથી.

આમાંથી કેટલાક લોકો હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ વિસ્તારમાં હોવાની આશંકા છે. જોકે તિબેટમાં રહેલા લગભગ 400 ભારતીય નાગરિકોનો સંપર્ક થઈ ગયો છે અને તેઓ સુરક્ષિત હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

ભારતે નેપાળને રાહત સામગ્રીની બે ખેપ મોકલી છે અને જરૂર મુજબ વધુ સહાય માટે પણ તૈયારી દર્શાવી છે.

હજુ ટળ્યું નથી બીજા પૂરના જોખમ

હાલ ભોટેકોશી અને ત્રિશૂલી નદીનો પ્રવાહ સામાન્ય હોવા છતાં જોખમ સંપૂર્ણ રીતે સમાપ્ત થયું નથી. ઉપરના વિસ્તારમાં જમા થયેલા પાણી, ગ્લેશિયરનો કાટમાળ અને નવી બનેલી કુદરતી ઝીલ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.

રાહત-બચાવ કામગીરી હજુ ચાલુ હોવાથી મૃત્યુ અને લાપતા લોકોના આંકડા બદલાઈ શકે છે. સૌથી મોટો પડકાર હજારો લાપતા લોકો સુધી પહોંચવાનો અને સંભવિત બીજા પૂરના જોખમ વચ્ચે બચાવ કામગીરી ચાલુ રાખવાનો છે.