પાકિસ્તાનની શહબાઝ સરકારે સંસદમાંથી આ ફેરફારોને મંજૂરી અપાવી છે, જેના કારણે મુનીર ત્રણેય સેનાથી ઉપર આવી ગયા છે.

પાકિસ્તાનની સંસદે 20 ઑગસ્ટે ડિફેન્સ ફોર્સિસ ઓફ પાકિસ્તાન એક્ટ 2026 અને નેશનલ કમાન્ડ ઓથોરિટી (સંશોધન) એક્ટ 2026 પસાર કર્યા હતા. ત્યારબાદ રાષ્ટ્રપતિ આસિફ અલી ઝરદારીની મંજૂરી મળ્યા બાદ આ કાયદાઓને મંજૂરી મળી ગઈ.

આ કાયદો નવેમ્બર 2025માં પસાર થયેલા પાકિસ્તાનના 27મા બંધારણીય સંશોધન હેઠળ શરૂ કરવામાં આવેલા પાકિસ્તાની સેનામાં મોટા ફેરફારનો એક ભાગ છે. આ સંશોધનમાં ચેરમેન જોઇન્ટ ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફ કમિટી (CJCSC)નું પદ સમાપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું અને ચીફ ઓફ ડિફેન્સ ફોર્સિસ (CDF)નું નવું પદ બનાવવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ મુનીરને દેશના પ્રથમ CDF બનાવવામાં આવ્યા હતા.

શક્તિશાળી CDF સાથે આર્મી ચીફ પણ

અસીમ મુનીર પાસે હાલમાં CDFની સાથે સેના પ્રમુખના પદની પણ જવાબદારી છે. ડિફેન્સ ફોર્સિસ સાથે જોડાયેલા નવા કાયદા હેઠળ ડિફેન્સ ફોર્સિસ હેડક્વાર્ટર પાકિસ્તાનની સશસ્ત્ર સેનાનું હેડક્વાર્ટર હશે. CDF આ હેડક્વાર્ટરની કમાન સંભાળશે અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, સંરક્ષણ અને સશસ્ત્ર દળો સાથે જોડાયેલા મામલાઓમાં વડાપ્રધાનના મુખ્ય સૈન્ય સલાહકાર તરીકે કામ કરશે.

મુનીરને રાતોરાત શક્તિ મળી નથી

અસીમ મુનીરને મળેલી સુપર પાવર અચાનક મળી નથી. તેની શરૂઆત 27મા બંધારણીય સંશોધન સાથે જ થઈ હતી, જેણે પાકિસ્તાનના મિલિટરી કમાન્ડ ઢાંચાને સંપૂર્ણ રીતે બદલી નાખ્યો. તેમાં આર્મી ચીફને CDFની સત્તા પણ આપવામાં આવી. આ રીતે પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર વાસ્તવમાં દેશની થલસેના, નૌસેના અને વાયુસેનાના સુપ્રીમ કમાન્ડર બની ગયા છે.

2030 સુધી પદ પર રહેશે

આ ફેરફાર સાથે માત્ર પદ જ નહીં, પરંતુ મુનીરનો કાર્યકાળ પણ નવા સિરેથી શરૂ થયો છે. મુનીર અગાઉ 2027માં નિવૃત્ત થવાના હતા, પરંતુ CDFનો નવો 5 વર્ષનો કાર્યકાળ તેમને ઓછામાં ઓછા નવેમ્બર 2030 સુધી પદ પર રહેવાની તક આપે છે. આ રીતે તેઓ બંધારણીય રીતે પાકિસ્તાનના સૌથી શક્તિશાળી સૈન્ય તંત્ર પર લાંબા સમય સુધી શાસન કરી શકે છે.

પાકિસ્તાને નેશનલ સ્ટ્રેટેજિક કમાન્ડના કમાન્ડરનું પદ પણ બનાવ્યું છે. આ ચાર સ્ટાર ધરાવતું પદ દેશની સ્ટ્રેટેજિક સેનાઓના ઓપરેશનલ ઇન્ટિગ્રેશન માટે જવાબદાર છે. વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફે લેફ્ટનન્ટ જનરલ આમિર રઝાને 4-સ્ટાર જનરલ રેન્કના પદ પર પ્રમોટ કર્યા બાદ આ પદ પર નિયુક્ત કર્યા છે.

તખ્તાપલટ વિના કરી રહ્યા છે શાસન

પાકિસ્તાનના ઇતિહાસને જોતા તેના સૈન્ય ઢાંચામાં કરવામાં આવેલા ફેરફારને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. પાકિસ્તાનમાં સેના ઐતિહાસિક રીતે એક શક્તિશાળી સંસ્થા રહી છે. તેણે ચાર વખત તખ્તાપલટ કરીને દેશ પર શાસન કર્યું છે. તેની સાથે નાગરિક સરકારોમાં પણ તેનો ઘણો પ્રભાવ રહ્યો છે. પરંતુ આ વખતે સેનાએ રસ્તાઓ પર ટેન્ક ઉતારવાને બદલે બંધારણીય અને સંસદીય રીતે પોતાની શક્તિ વધારી છે.

પાકિસ્તાનમાં હાઇબ્રિડ શાસન

ટીકાકારોએ પાકિસ્તાનના 27મા બંધારણીય સંશોધનને બંધારણીય તખ્તાપલટ ગણાવ્યું છે. તેને એવા પગલા તરીકે જોવામાં આવે છે, જેણે પાકિસ્તાનની રાજકીય વ્યવસ્થામાં સેનાનું વર્ચસ્વ વધુ મજબૂત કર્યું છે. ખાસ વાત એ છે કે આ સંશોધનથી પાકિસ્તાનના ટોચના સૈન્ય અધિકારીને જીવનભર માટે ફોજદારી કેસોથી છૂટ મળી ગઈ છે.

તેના પરિણામે પાકિસ્તાનમાં એક એવા હાઇબ્રિડ શાસનની પાયારચના થઈ છે, જેમાં ચૂંટાયેલી સરકાર ઔપચારિક રીતે યથાવત રહે છે, પરંતુ સેનાને અભૂતપૂર્વ ભૂમિકા આપવામાં આવી છે. આથી અસીમ મુનીરને ત્રણેય સેનાના સુપર બોસની સાથે 2030 સુધીનો લાંબો કાર્યકાળ પણ મળ્યો છે.