Full Form LPG, PNG and CNG: આજના સમયમાં રસોડા, વાહનો અને ઉદ્યોગોમાં અલગ-અલગ પ્રકારના ગેસનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આમાં LPG, PNG અને CNG સૌથી મુખ્ય છે. આ ત્રણેય ગેસ બળતણ (ઈંધણ) તરીકે કામ કરે છે. જોકે, તેમના ઉપયોગ અને સપ્લાયની રીતો અલગ-અલગ હોય છે. તેમનો ઉપયોગ બળતણ અને ઉર્જા ક્ષેત્રે થાય છે. આ તમામ હાઇડ્રોકાર્બન છે, પરંતુ એકબીજાથી અલગ છે.
આ ગેસ વિશે આગામી પરીક્ષાઓ અને ઇન્ટરવ્યુમાં પણ સામાન્ય જ્ઞાન (GK) ના પ્રશ્નો અથવા ફૂલ-ફોર્મ પૂછવામાં આવી શકે છે, તેથી એ સમજવું જરૂરી છે કે LPG, PNG અને CNG નું પૂરું નામ શું હોય છે અને આ ત્રણેય ગેસ એકબીજાથી કેવી રીતે અલગ છે.
LPG નું પૂરું નામ શું છે?
LPG નું પૂરું નામ લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (Liquefied Petroleum Gas) છે. આ આપણા ઘરોમાં સૌથી જરૂરી વસ્તુઓમાંથી એક છે. તેનો મુખ્ય ઉપયોગ રસોઈ બનાવવામાં થાય છે. આ ગેસ કાચા તેલ (Crude Oil) ને શુદ્ધ કરવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન નીકળે છે. ભારે દબાણ આપીને તેને પ્રવાહી (તરલ) સ્વરૂપમાં ફેરવવામાં આવે છે, જેથી સિલિન્ડરોમાં ભરી શકાય અને સરળતાથી ગમે ત્યાં લઈ જઈ શકાય.
PNG નું પૂરું નામ શું છે?
જો તમે મોટા શહેરમાં રહેતા હોવ તો કદાચ તમારા ઘરે સિલિન્ડરને બદલે દીવાલ સાથે જોડાયેલી એક પાઈપ આવતી હશે. આ જ PNG છે અને તેનું પૂરું નામ પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (Piped Natural Gas) છે. તેનું મુખ્ય કામ રસોડામાં રસોઈ બનાવવી અને ફેક્ટરીઓમાં બળતણ પહોંચાડવાનું છે. આ પાણીના કનેક્શન જેવું છે અને પાઈપ દ્વારા સીધું તમારા ચૂલા સુધી આવે છે. તમે જેટલો ઉપયોગ કરશો, તેટલું બિલ ભરવું પડશે.
CNG નું પૂરું નામ શું હોય છે?
જ્યારે પણ દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની વધતી કિંમતોની વાત થાય છે ત્યારે સીએનજી થોડી રાહત આપે છે. CNG નું પૂરું નામ કમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ (Compressed Natural Gas) છે. આનાથી ગાડીઓ ચાલે છે. તેને પેટ્રોલ અને ડીઝલની સરખામણીમાં સસ્તું અને ઓછું પ્રદૂષણ કરતો ગેસ કહેવામાં આવે છે.
કેવી રીતે એકબીજાથી અલગ હોય છે ત્રણેય ગેસ?
LPG સિલિન્ડરમાં પ્રવાહી સ્વરૂપે ભરવામાં આવે છે, જ્યારે પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) એક કુદરતી ગેસ છે. તેને માઇલ્ડ સ્ટીલ (MS) અને પોલિઇથિલિન (PE) પાઈપો દ્વારા સપ્લાય કરવામાં આવે છે.
PNG અને CNG મુખ્યત્વે મિથેન ગેસમાંથી બને છે, જ્યારે LPG એ પ્રોપેન અને બ્યુટેન ગેસનું મિશ્રણ હોય છે.
CNG ને વાહનમાં દબાણ આપીને ભરવામાં આવે છે અને તે એક સ્વચ્છ બળતણ છે. તે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને Auto LPG નું વૈકલ્પિક બળતણ છે.
LPG અને PNG ઘરોમાં રસોઈ બનાવવા માટે વપરાય છે, પરંતુ CNG વાહન ચલાવવા માટે વપરાય છે.
LPG, PNG અને CNG એ ત્રણ મુખ્ય ગેસ છે, જેનો ઉપયોગ અલગ-અલગ રીતે થાય છે. એલપીજી અને પીએનજીનો મોટાભાગનો ઉપયોગ રસોઈ બનાવવા માટે થાય છે, જ્યારે સીએનજી વાહનો માટે છે. તેમના સ્ત્રોત અને સપ્લાયની રીતો અલગ-અલગ છે.

