Strait of Hormuz સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) ને લઈને ફરી એકવાર તણાવ વધ્યો છે. ઈરાનના ઉપ વિદેશ મંત્રી કાઝેમ ગરીબાબાદીએ બ્રિટન (UK) અને ફ્રાન્સને સીધી ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે, આ વિસ્તાર કોઈ પણ દેશ માટે સૈન્ય શક્તિ પ્રદર્શનનું મેદાન નથી. આ પ્રતિક્રિયા ત્યારે સામે આવી છે જ્યારે યુકે અને ફ્રાન્સે આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગમાં સુરક્ષા માટે મલ્ટિનેશનલ મિલિટરી મિશન (Multinational military mission) તૈનાત કરવાની જાહેરાત કરી છે.
Strait of Hormuz - ઈરાનની સખત ચેતવણી
કાઝેમ ગરીબાબાદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર પોતાની વાત સ્પષ્ટ કરતા કહ્યું કે, હોર્મુઝની સુરક્ષાની જવાબદારી માત્ર તેના તટીય દેશોની છે. તેમણે ઉમેર્યું કે, જે કોઈ પણ બાહ્ય શક્તિઓ આ વિસ્તારમાં અસ્થિરતા કે જોખમ પેદા કરવાનો પ્રયાસ કરશે, તેમને તેના ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડશે. ઈરાન આ જળમાર્ગમાં થતી તમામ સૈન્ય ગતિવિધિઓ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે અને પોતાને સુરક્ષાનો ગેરંટર (Guarantor) ગણાવે છે.
Strait of Hormuz - યુકે અને ફ્રાન્સનો સંયુક્ત અભિગમ
બીજી તરફ, બ્રિટન અને ફ્રાન્સે ઓમાન સાથે મળીને એક સંયુક્ત નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર (Global economy) માટે આ જળમાર્ગ અત્યંત મહત્વનો છે. ઓમાનના સુલતાને બ્રિટન અને ફ્રાન્સ સાથે સંમતિ સાધી છે કે તેઓ પોતાના જળક્ષેત્રમાં જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરશે. આ બંને દેશોનું માનવું છે કે દરિયાઈ માર્ગે સ્વતંત્ર નૌવહન (Freedom of navigation) અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું પાલન કરાવવું સમગ્ર વિશ્વ માટે અનિવાર્ય છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ (Geopolitical tension) ને દર્શાવે છે. એક તરફ પશ્ચિમી દેશો આ વિસ્તારમાં સૈન્ય ઉપસ્થિતિ વધારીને વેપારી જહાજોની સુરક્ષાની ખાતરી કરવા માંગે છે, તો બીજી તરફ ઈરાન તેને પોતાની સંપ્રભુતા (Sovereignty) પર હુમલો ગણાવી રહ્યું છે. આ વિવાદ હવે વિશ્વના સૌથી મહત્વના તેલ પરિવહન માર્ગ પર કેન્દ્રિત થયો છે, જેના કારણે પ્રાદેશિક સ્થિરતાને લઈને વૈશ્વિક ચિંતાઓ વધી છે.