ઋષિકેશના સાથી વિદ્યાર્થીઓએ દાવો કર્યો છે કે, તેમને વિવિધ વહીવટી સ્તરે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને તેમની સમસ્યાઓનો યોગ્ય ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો નહોતો. બીજી તરફ IIT દિલ્હી પ્રશાસને પણ ઘટનાને ગંભીરતાથી લઈને તપાસ અને વિદ્યાર્થી કલ્યાણ સંબંધિત પગલાં શરૂ કર્યા હોવાનું જણાવ્યું છે. આ સમગ્ર મામલે વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રશાસન વચ્ચેનો મતભેદ હજુ યથાવત છે.

'માગણીઓ સ્વીકારાશે નહીં ત્યાં સુધી વિરોધ ચાલુ રહેશે'

વિરોધમાં સામેલ વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે તેઓ શરૂઆતથી જ આંદોલનનો ભાગ છે અને માંગણીઓ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી વિરોધ ચાલુ રાખશે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે સંસ્થાએ વર્ષોથી વિવિધ પ્રોટોકોલ અને વ્યવસ્થાઓ બનાવી છે, પરંતુ તેનો અસરકારક અમલ થતો નથી તેવો તેમનો આરોપ છે. વિદ્યાર્થીઓના મતે, આ ઘટના બાદ કેમ્પસમાં માત્ર તાત્કાલિક પગલાં લેવાને બદલે લાંબા ગાળાના સુધારા જરૂરી છે. ખાસ કરીને માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યાઓનો સામનો કરતા વિદ્યાર્થીઓને સહાય, શૈક્ષણિક લવચીકતા અને સંવેદનશીલ વહીવટી વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ કરાવવાની માંગ ઉઠી રહી છે.

ખડગેના મંચના 'શુદ્ધિકરણ' પર રાહુલ ગાંધીનો આક્રોશ : કહ્યું- આ તો અસ્પૃશ્યતા છે, તાત્કાલિક FIR નોંધો

ઋષિકેશના સાથી વિદ્યાર્થીઓએ શું આરોપ લગાવ્યા?

ઋષિકેશના કેટલાક સહપાઠીઓએ દાવો કર્યો છે કે તેમને અલગ-અલગ વિભાગો અને વહીવટી પ્રક્રિયાઓમાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જોકે, તેમના સહપાઠીઓએ Physics Department તરફથી મદદ મળ્યાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. વિદ્યાર્થીઓએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો છે કે, સારવાર બાદ કેમ્પસમાં પરત ફર્યા પછી ઋષિકેશને રહેવાની વ્યવસ્થા અને અન્ય શૈક્ષણિક મુદ્દાઓમાં મુશ્કેલીઓ પડી હતી. આ આરોપોની સ્વતંત્ર તપાસ થવી જરૂરી છે અને તપાસ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં કોઈ વ્યક્તિ કે અધિકારીને જવાબદાર ગણાવી શકાય નહીં.

ઘટના બાદ કેમ્પસમાં ઉઠ્યા ગંભીર સવાલો

અહેવાલો અનુસાર, ઋષિકેશ કુમારનું કેમ્પસમાં એક ઇમારત પરથી પડ્યા બાદ મૃત્યુ થયું હતું અને આ કેસમાં પોલીસ તપાસ પણ ચાલી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં IIT દિલ્હીમાં થયેલા વિદ્યાર્થીઓના મૃત્યુ અને કથિત આત્મહત્યાની ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સમગ્ર વ્યવસ્થાની સમીક્ષા થવી જોઈએ. વિદ્યાર્થી સંગઠનો અને વિરોધમાં જોડાયેલા વિદ્યાર્થીઓએ માનસિક સ્વાસ્થ્ય સહાય વ્યવસ્થા, હોસ્ટેલ અને શૈક્ષણિક સહાય સહિતના મુદ્દાઓ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. AISA સહિતના વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ પણ સંસ્થાકીય ખામીઓ અંગે તપાસની માંગ કરી છે, જોકે આ આરોપો અંગે અંતિમ સત્ય તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.

વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગ શું છે?

વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓએ ઘટનાની નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક તપાસની માંગ કરી છે. કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ ડીન અને એસોસિયેટ ડીન સહિતના અધિકારીઓના રાજીનામાની પણ માંગ કરી છે. આ ઉપરાંત મૃતક વિદ્યાર્થીના પરિવાર માટે વળતરની માંગ પણ કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ એક કરોડ રૂપિયાના વળતરની માંગ રજૂ કરી હતી. મૃતકની માતાએ આ રકમ પોતાના માટે નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં હોસ્ટેલ જેવી સુવિધા માટે ઉપયોગમાં લેવાય તેવી ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હોવાનો પણ અહેવાલ છે.

CM ભૂપેન્દ્ર પટેલ ફરી દિલ્હી જશે : 31 ઓગસ્ટે VGGS-2027નું કર્ટેન રેઝર

IIT દિલ્હી પ્રશાસનની પ્રતિક્રિયા શું છે?

IIT દિલ્હીના ડિરેક્ટર રંગન બેનર્જીએ વિદ્યાર્થીઓને મોકલેલા સંદેશમાં કેમ્પસમાં શાંતિ જાળવવાની અપીલ કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કેટલાક વિરોધ પ્રદર્શન રહેણાંક વિસ્તારો સુધી પહોંચ્યા હતા અને સંસ્થાની સામાન્ય કામગીરીને અસર થતી હોવાની ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ડિરેક્ટરે એ પણ ચેતવણી આપી છે કે, કેમ્પસની શાંતિપૂર્ણ અને સામાન્ય કામગીરીમાં ખલેલ પહોંચાડનારા લોકો સામે શિસ્તભંગની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. જોકે, પ્રશાસનનું કહેવું છે કે, વિદ્યાર્થીઓના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા ચાલુ છે અને કેટલાક સુધારાત્મક પગલાં પર કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

વિદ્યાર્થીઓએ પ્રશાસનના આરોપો ફગાવ્યા

વિરોધ કરી રહેલા કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ પ્રશાસનના આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે વિરોધ દરમિયાન કોઈ અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો ન હતો અને તેઓ માત્ર પોતાની માંગણીઓ પ્રત્યે પ્રશાસનનું ધ્યાન દોરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. વિદ્યાર્થીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, કેટલાક પ્રોફેસરો પણ વિરોધ દરમિયાન બહાર આવી વિદ્યાર્થીઓને સાંભળ્યા હતા. હવે આગામી દિવસોમાં વધુ સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ વિરોધમાં જોડાય તેવી શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

બાહ્ય તપાસ સમિતિની રચના

વિદ્યાર્થીઓની પારદર્શક તપાસની માંગ વચ્ચે IIT દિલ્હીએ ઋષિકેશના મૃત્યુની તપાસ માટે બાહ્ય સમિતિ રચી છે. અહેવાલો મુજબ, આ તપાસનું નેતૃત્વ ન્યાયમૂર્તિ મુક્તા ગુપ્તા કરશે. સમિતિ ઘટનાની આસપાસના સંજોગોની તપાસ કરશે. પોલીસે પણ આ મામલે તપાસ શરૂ કરી છે અને અહેવાલો મુજબ આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરણી સંબંધિત કલમો હેઠળ અજાણ્યા લોકો સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. તપાસના અંતિમ તારણ બાદ જ મૃત્યુ પાછળના કારણો અને કોઈની જવાબદારી અંગે સ્પષ્ટ સ્થિતિ સામે આવશે.

માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને વિદ્યાર્થી કલ્યાણ પર ફરી ચર્ચા

આ ઘટનાએ દેશની ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અંગે ફરી ગંભીર ચર્ચા શરૂ કરી છે. શૈક્ષણિક દબાણ, વ્યક્તિગત મુશ્કેલીઓ અને સંસ્થાકીય સહાય આ તમામ પરિબળોને સંવેદનશીલ રીતે સંભાળવાની જરૂર હોવાનું નિષ્ણાતો અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો લાંબા સમયથી કહી રહ્યા છે. વિદ્યાર્થીઓનો મુખ્ય સવાલ એ છે કે, સંસ્થાઓમાં બનાવવામાં આવેલા નિયમો અને પ્રોટોકોલનો વાસ્તવિક અમલ કેટલો અસરકારક છે. IIT દિલ્હી પ્રશાસન હવે તપાસ, બાહ્ય ઓમ્બડ્સપર્સનની નિમણૂક અને વિદ્યાર્થી સહાય વ્યવસ્થા મજબૂત કરવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.

હવે આગળ શું થશે?

હાલ IIT દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થીઓનું વિરોધ પ્રદર્શન સમાપ્ત થયું નથી. વિદ્યાર્થીઓ સ્પષ્ટ કહી રહ્યા છે કે તેમની મુખ્ય માંગણીઓ પર સંતોષકારક નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી તેઓ આંદોલન ચાલુ રાખશે. બીજી તરફ, પ્રશાસન કેમ્પસની શાંતિ અને શૈક્ષણિક કામગીરી જાળવી રાખવાની વાત કરી રહ્યું છે. તપાસ સમિતિ અને પોલીસ તપાસમાંથી શું બહાર આવે છે, તે હવે આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ઋષિકેશના મૃત્યુનું સાચું કારણ અને વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા સંસ્થાકીય સવાલોનો જવાબ તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.