નેપાળમાં આવેલા વિનાશક અચાનક પૂર અને ભૂસ્ખલનની ઘટનાએ ભારે તબાહી મચાવી છે. આ કુદરતી હોનારતની અસર ગુજરાતના અનેક પરિવારો સુધી પણ પહોંચી છે. નેપાળમાં પ્રવાસ અને કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા માટે ગયેલા ગુજરાત સાથે જોડાયેલા અનેક લોકોનો હજુ સુધી સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. ગુજરાતના લાપતા અથવા સંપર્કવિહોણા લોકોની સંખ્યા સતત બદલાતી હોવાથી તેમના પરિવારજનોમાં ભારે ચિંતા જોવા મળી રહી છે.
તાજેતરના અહેવાલોમાં ગુજરાત સાથે જોડાયેલા સંપર્કવિહોણા લોકોની સંખ્યા અલગ-અલગ જણાવવામાં આવી છે. કેટલાક અહેવાલોમાં આ સંખ્યા 23, કેટલાકમાં 24 અને અગાઉના સત્તાવાર આધારિત અહેવાલોમાં 26 સુધી પહોંચી હોવાનું જણાવાયું છે. તમારા દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતીમાં 25 લોકો લાપતા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, બચાવ કામગીરી અને સંપર્ક પુનઃસ્થાપિત થવાની પ્રક્રિયા ચાલુ હોવાથી આ આંકડામાં સતત ફેરફાર થઈ રહ્યો છે.
ગુજરાતના અનેક શહેરોના લોકો સંપર્કવિહોણા
નેપાળમાં સંપર્કવિહોણા લોકોમાં અમદાવાદ, આણંદ, ગાંધીનગર, સુરત, ખેડા, અમરેલી, રાજકોટ, વલસાડ અને વડોદરા સહિત ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારો સાથે જોડાયેલા લોકોનો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી ઘણા લોકો કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા અથવા નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીકના પ્રવાસ માટે ગયા હોવાનું સામે આવ્યું છે. પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં રસ્તાઓ, પુલો અને સંચાર વ્યવસ્થાને ભારે નુકસાન થતાં અનેક લોકો સાથેનો સંપર્ક અચાનક તૂટી ગયો હતો. પરિણામે, કોઈ વ્યક્તિ ખરેખર ગુમ છે કે માત્ર દુર્ગમ વિસ્તારમાં સંચાર સુવિધાના અભાવે સંપર્કવિહોણી છે, તે અંગે પણ તંત્ર દ્વારા તપાસ ચાલી રહી છે.
ગુજરાત સરકારના સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર દ્વારા મળતી માહિતીના આધારે રાજ્ય સરકાર લાપતા લોકોની વિગતો એકત્ર કરી રહી છે. રાજ્ય સરકાર કેન્દ્ર સરકાર અને વિદેશ મંત્રાલયના સંપર્કમાં રહીને નેપાળમાં ભારતીય નાગરિકોની શોધખોળ અને તેમના પરિવારજનોને મદદ પહોંચાડવાના પ્રયાસો કરી રહી છે. અગાઉ જાહેર કરાયેલી સત્તાવાર યાદીઓમાં લોકોની સંખ્યા તબક્કાવાર વધતી જોવા મળી હતી.
વિદેશમાં વસતા ગુજરાતી મૂળના લોકોનો પણ સમાવેશ
આ દુર્ઘટનામાં માત્ર ગુજરાતમાં રહેતા લોકો જ નહીં, પરંતુ વિદેશમાં વસતા ગુજરાતી મૂળના અનેક લોકો પણ સંપર્કવિહોણા બન્યા છે. ઉપલબ્ધ યાદીઓમાં અમેરિકા, કેનેડા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલેન્ડના નાગરિકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. તાજા અહેવાલો મુજબ, ગુજરાત સાથે જોડાયેલા સંપર્કવિહોણા લોકોમાં અમેરિકામાં વસતા અનેક ગુજરાતી મૂળના લોકોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત કેનેડિયન, ઓસ્ટ્રેલિયન અને ન્યૂઝીલેન્ડની નાગરિકતા ધરાવતા કેટલાક ગુજરાતી મૂળના લોકો પણ નેપાળના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં સંપર્કવિહોણા બન્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. આમાંથી ઘણા લોકો ધાર્મિક યાત્રા માટે કૈલાશ માનસરોવર તરફ જઈ રહ્યા હતા.
પરિવારજનો માટે સૌથી મોટી મુશ્કેલી એ છે કે સંચાર વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જતાં તેમના સ્વજનોની સ્થિતિ અંગે કોઈ ચોક્કસ માહિતી મળી રહી નથી. કેટલાક લોકોએ પૂર આવતાં પહેલાં પરિવારજનો સાથે વાત કરી હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે, પરંતુ ત્યારબાદ સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.
શહેરવાર સંખ્યા અંગે પણ સતત ફેરફાર
ગુજરાત સરકાર અને સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા જાહેર થતી યાદીઓમાં શહેરવાર સંખ્યામાં પણ સમયાંતરે ફેરફાર થયો છે. અગાઉની એક સત્તાવાર આધારિત યાદી મુજબ અમદાવાદ અને આણંદ સાથે પાંચ-પાંચ લોકો, ગાંધીનગર સાથે ચાર લોકો, સુરત અને ખેડા સાથે ત્રણ-ત્રણ લોકો, વડોદરા અને અમરેલી સાથે બે-બે લોકો તથા રાજકોટ અને વલસાડ સાથે એક-એક વ્યક્તિનો સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો. આ રીતે અગાઉ એક તબક્કે કુલ 26 ગુજરાત સાથે જોડાયેલા લોકો
સંપર્કવિહોણા હોવાનું સામે આવ્યું હતું. જોકે ત્યારબાદની કેટલીક યાદીઓમાં સંખ્યા 23 અથવા 24 દર્શાવવામાં આવી છે. તેથી 25નો આંકડો પ્રકાશિત કરતાં પહેલાં નવીનતમ સત્તાવાર યાદી સાથે તેની પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે. આ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે કે બચાવ કામગીરી દરમિયાન યાદીઓ સતત અપડેટ થઈ રહી છે. કોઈ વ્યક્તિ સુરક્ષિત મળી આવે, સંપર્ક સ્થાપિત થાય અથવા તેની વિગતોમાં સુધારો થાય તો કુલ સંખ્યામાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
નેપાળમાં વિનાશક પૂરે મચાવી ભારે તબાહી
નેપાળ અને તિબેટ સરહદ નજીક આવેલા હિમાલયી વિસ્તારમાં સર્જાયેલી આ વિનાશક ઘટના અત્યંત ગંભીર માનવામાં આવી રહી છે. ગ્લેશિયર અને બરફ-ખડકના ધસારાથી સર્જાયેલા અચાનક પૂરે અનેક વિસ્તારોમાં ભારે નુકસાન કર્યું છે. રસ્તાઓ, પુલો, રહેણાંક વિસ્તારો અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓને નુકસાન પહોંચતાં બચાવ કામગીરી પણ મુશ્કેલ બની છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, નેપાળ અને સરહદી વિસ્તારોમાં મૃત્યુઆંક સતત વધી રહ્યો છે અને મોટી સંખ્યામાં લોકો હજુ પણ ગુમ છે. આંકડા સમયાંતરે બદલાઈ રહ્યા છે, પરંતુ હજારો લોકોના જીવન પર આ દુર્ઘટનાની અસર પડી હોવાનું સ્પષ્ટ છે. વિદેશી પ્રવાસીઓ અને કૈલાશ માનસરોવર યાત્રાળુઓ પણ આ દુર્ઘટનાથી પ્રભાવિત થયા છે. દુર્ગમ પર્વતીય વિસ્તાર, ખરાબ હવામાન અને તૂટેલા માર્ગોને કારણે બચાવકર્મીઓ સામે પણ મોટો પડકાર ઉભો થયો છે.
315થી વધુ ભારતીયોનો સંપર્ક થઈ શક્યો નથી
વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે નેપાળમાં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રહેલા 315થી વધુ ભારતીયો સાથે હજુ સુધી સંપર્ક સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ ચાલુ છે. ત્યારબાદ વિદેશ મંત્રાલય તરફથી અલગ આંકડા પણ સામે આવ્યા છે અને સંપર્કવિહોણા ભારતીયોની સંખ્યા લગભગ 320 સુધી હોવાનું જણાવાયું છે. ભારત સરકાર દ્વારા અસરગ્રસ્ત ભારતીયોને શોધવા અને સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચાડવા માટે સતત પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યા છે. અત્યાર સુધીમાં અનેક ભારતીયોને બચાવી સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચાડવામાં આવ્યા છે. ભારત સરકાર નેપાળમાં રાહત અને સહાય કામગીરી માટે પણ સહયોગ આપી રહી છે.
પરિવારજનોની નજર હવે સારા સમાચાર પર
ગુજરાતમાં સંપર્કવિહોણા લોકોના પરિવારજનો માટે દરેક ફોન કોલ અને દરેક નવી માહિતી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. રાજ્ય સરકાર અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી રહેલી શોધખોળમાંથી વહેલી તકે સારા સમાચાર મળે તેવી પરિવારજનો આશા રાખી રહ્યા છે. હાલની પરિસ્થિતિમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે સંપર્કવિહોણા હોવાનો અર્થ દરેક કિસ્સામાં મૃત્યુ અથવા ગંભીર દુર્ઘટના થયો હોવાનું નથી. દુર્ગમ વિસ્તારમાં મોબાઇલ નેટવર્ક, રસ્તા અને અન્ય સંચાર વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જવાથી પણ લોકોનો સંપર્ક તૂટી શકે છે. તેથી તંત્ર દ્વારા દરેક વ્યક્તિની અલગથી ભાળ મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
નેપાળમાં બચાવ અને રાહત કામગીરી આગળ વધતાં ગુજરાત સાથે જોડાયેલા લોકોની સંખ્યા અને તેમની સ્થિતિ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થવાની શક્યતા છે. પરિવારજનો અને સમગ્ર રાજ્યની નજર હવે નેપાળમાંથી આવનારા સત્તાવાર અને સારા સમાચાર પર ટકેલી છે.

