31 ઓગસ્ટથી 1 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન યોજાનારી 26મી SCO સમિટમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ભારતની સુરક્ષા, કનેક્ટિવિટી અને તકો અંગેની પ્રાથમિકતાઓ રજૂ કરશે અને સભ્ય દેશોના નેતાઓ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકો કરશે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઉઝબેકિસ્તાનની 29-30 ઓગસ્ટની રાજ્ય મુલાકાત પૂર્ણ કર્યા બાદ કિર્ગિઝસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેક પહોંચી ગયા છે. તેમની આ વિદેશ યાત્રાનો બીજો તબક્કો કિર્ગિઝસ્તાન છે, જ્યાં તેઓ 31 ઓગસ્ટથી 1 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન યોજાનારી 26મી શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) સમિટ માં ભાગ લેશે.

SCOની 25મી વર્ષગાંઠના અવસરે સમિટ

બિશ્કેકમાં યોજાઈ રહેલી આ SCO સમિટનું વિશેષ મહત્વ છે, કારણ કે આ પ્રસંગે શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશનની સ્થાપનાને 25 વર્ષ પૂર્ણ થઈ રહ્યાં છે. ભારત 2017થી SCOનું પૂર્ણ સભ્ય છે અને ત્યારથી સંગઠનના એજન્ડામાં સક્રિય તથા રચનાત્મક ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.

વડાપ્રધાન મોદીએ પોતાની યાત્રા પહેલાંના પ્રસ્થાન નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને સ્થિરતા સાથે જોડાયેલા પડકારો પર SCOના સભ્યો સાથે કામ કરવા આતુર છે. તેમણે ખાસ કરીને આતંકવાદ, અલગાવવાદ અને ઉગ્રવાદને શાંતિ અને સ્થિરતા માટેના ગંભીર પડકારો ગણાવ્યા હતા.

કિર્ગિઝસ્તાન સાથે દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર પણ ભાર

SCO સમિટ ઉપરાંત વડાપ્રધાન મોદી કિર્ગિઝસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ સદિર ઝાપારોવ સાથે પણ મુલાકાત કરશે. ભારત અને કિર્ગિઝસ્તાન વચ્ચે મધ્ય એશિયામાં સહકાર, કનેક્ટિવિટી અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને આગળ વધારવા માટે આ મુલાકાત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. મોદીની આ મુલાકાત દરમિયાન અન્ય SCO નેતાઓ સાથે પણ અલગ-અલગ દ્વિપક્ષીય બેઠકો યોજાવાની છે.

મોદીએ યાત્રા પહેલાં કહ્યું હતું કે આ પ્રવાસનો હેતુ મધ્ય એશિયા સાથે ભારતની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત કરવાનો અને પ્રદેશ સાથેના ઐતિહાસિક તથા સાંસ્કૃતિક સંબંધોને વધુ ઊંડા બનાવવાનો છે. તેમણે શાંતિ, સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ માટે સહિયારા પ્રયાસો પર ભાર મૂક્યો હતો.

વર્લ્ડ નોમાડ ગેમ્સના ઉદ્ઘાટનમાં પણ હાજરી

વડાપ્રધાન મોદી બિશ્કેકમાં યોજાનારી 6મી વર્લ્ડ નોમાડ ગેમ્સના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં પણ હાજરી આપશે. આ રમતોત્સવ મધ્ય એશિયાની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક અને પરંપરાગત વારસાની ઉજવણી તરીકે યોજાય છે. ભારતે મધ્ય એશિયા સાથેના પોતાના ઐતિહાસિક અને લોકો વચ્ચેના સંબંધોને સતત મહત્વ આપ્યું છે અને આ કાર્યક્રમમાં મોદીની હાજરી તે સાંસ્કૃતિક જોડાણને પણ દર્શાવશે.

ઉઝબેકિસ્તાનની મુલાકાત દરમિયાન મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝિયોયેવ વચ્ચે વેપાર, રોકાણ, સંરક્ષણ, ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી, ઊર્જા અને શિક્ષણ સહિતના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ અંગે ચર્ચા થઈ હતી. હવે બિશ્કેકમાં SCO સમિટ દરમિયાન ભારતનું ધ્યાન સમગ્ર મધ્ય એશિયા અને SCO ક્ષેત્ર સાથે સુરક્ષા, કનેક્ટિવિટી અને આર્થિક તકોના વિસ્તરણ તરફ રહેશે.

ભારત માટે SCO સમિટ કેમ મહત્વપૂર્ણ?

SCO ભારતને મધ્ય એશિયા, રશિયા અને અન્ય પ્રાદેશિક દેશો સાથે એક જ બહુપક્ષીય મંચ પર સંવાદ કરવાની તક આપે છે. ખાસ કરીને સુરક્ષા, આતંકવાદ વિરોધી સહકાર, કનેક્ટિવિટી અને આર્થિક સહયોગ ભારતના મહત્વના મુદ્દા છે. મોદીના ભાષણ અને દ્વિપક્ષીય બેઠકો દરમિયાન આ મુદ્દાઓ પર ભારત પોતાનું વલણ વધુ સ્પષ્ટ કરી શકે છે.

આ રીતે ઉઝબેકિસ્તાનમાં દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મજબૂત કર્યા બાદ વડાપ્રધાન મોદીની કિર્ગિઝસ્તાન યાત્રા ભારતની મધ્ય એશિયા નીતિનો બીજો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો બની છે. આગામી બે દિવસમાં SCO સમિટમાં મોદીના સંબોધન, વિવિધ દેશોના નેતાઓ સાથેની બેઠકો અને કિર્ગિઝસ્તાન સાથેના સંબંધોને લઈને ચર્ચા પર ખાસ નજર રહેશે.