ઉત્તર પ્રદેશમાં યોગી આદિત્યનાથ સરકાર મદરેસા શિક્ષણ પરિષદ કાયદામાં સુધારો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સુધારો પ્રસ્તાવ મંગળવારે રાજ્ય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં રજૂ કરવામાં આવશે. પ્રસ્તાવિત ફેરફારો હેઠળ, મદરેસામાં ફક્ત આલીમ (મધ્યવર્તી સ્તર) સુધીનું શિક્ષણ માન્ય રહેશે, જ્યારે કામિલ અને ફાઝિલ ડિગ્રી આપવામાં આવશે નહીં.
આ પગલું સુપ્રીમ કોર્ટના નવેમ્બર ૨૦૨૪ ના નિર્ણય અનુસાર લેવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે કોઈપણ શિક્ષણ બોર્ડ ૧૨મા ધોરણ (મધ્યવર્તી) થી આગળની ડિગ્રી આપી શકશે નહીં.
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે મદરેસા બોર્ડ દ્વારા આપવામાં આવતી કામિલ (સ્નાતક સમકક્ષ) અને ફાઝિલ (અનુસ્નાતક સમકક્ષ) ડિગ્રીઓને કાનૂની માન્યતા નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ, મદરેસામાં કામિલ અને ફાઝિલ ડિગ્રી આપવાનું પહેલાથી જ બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે. હવે, રાજ્ય સરકાર મદરેસા શિક્ષણ પરિષદ કાયદામાં સુધારો કરીને આ પ્રણાલીને કાયદેસર બનાવવા જઈ રહી છે. સુધારેલી જાગવાઈઓને લાગુ કરવાની પ્રક્રિયા કેબિનેટની મંજૂરી મળ્યા પછી આગળ વધશે.
એ નોંધવું જાઈએ કે અત્યાર સુધી, ઉત્તર પ્રદેશમાં મદરેસાઓ મૌલવી (હાઈ સ્કૂલ સમકક્ષ), આલીમ (મધ્યવર્તી સમકક્ષ), કામિલ (સ્નાતક સમકક્ષ) અને ફાઝિલ (અનુસ્નાતક સમકક્ષ) અભ્યાસક્રમો ઓફર કરતા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ, કામિલ અને ફાઝિલ ડિગ્રી બંધ કરવામાં આવી હતી અને ડિગ્રી આપવામાં આવી હતી.
હવે, યોગી સરકાર આ સિસ્ટમને કાયદેસર રીતે સુસંગત બનાવવા માટે મદરેસા શિક્ષણ પરિષદ અધિનિયમમાં સુધારો કરી રહી છે. આ સુધારો અમલમાં આવ્યા પછી, મદરેસા શિક્ષણ પરિષદ ફક્ત આલીમ (મધ્યવર્તી/૧૨મા ધોરણ) સુધીનું શિક્ષણ પૂરું પાડશે, જ્યારે વિદ્યાર્થીઓએ ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે યુનિવર્સિટીઓ અથવા અન્ય માન્ય સંસ્થાઓમાં પ્રવેશ મેળવવો પડશે.
સરકારનું કહેવું છે કે આ સુધારો મદરેસા શિક્ષણ પ્રણાલીને વર્તમાન કાનૂની માળખાના પાલનમાં લાવવાના સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનું પાલન કરીને કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ જાગવાઈઓ પર ચર્ચા કરવા માટે સીએમ યોગીની અધ્યક્ષતામાં કેબિનેટ બેઠક યોજાઈ રહી છે. ત્યાં નક્કર નિર્ણયો લેવામાં આવશે.
આ પગલું સુપ્રીમ કોર્ટના નવેમ્બર ૨૦૨૪ ના નિર્ણય અનુસાર લેવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે કોઈપણ શિક્ષણ બોર્ડ ૧૨મા ધોરણ (મધ્યવર્તી) થી આગળની ડિગ્રી આપી શકશે નહીં. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે મદરેસા બોર્ડ દ્વારા આપવામાં આવતી કામિલ (સ્નાતક સમકક્ષ) અને ફાઝિલ (અનુસ્નાતક સમકક્ષ) ડિગ્રીઓને કાનૂની માન્યતા નથી.