દરેક મધ્યમ વર્ગીય પરિવારનું સપનું હોય છે કે તેમના ઘરના આંગણામાં એક લક્ઝરી કાર પાર્ક થયેલી હોય. પરંતુ ઘણીવાર ઉત્સાહમાં આવીને, યોગ્ય આર્થિક આયોજન વિના લેવામાં આવેલી મોટી કાર લોન તમારા માસિક બજેટને સંપૂર્ણપણે ખોરવી નાખે છે. લાંબી લોન અને તેનો વ્યાજ દર તમારા મહેનતથી કમાયેલા નાણાંનો વ્યય કરે છે. જો તમે પણ ₹૨૦ લાખની બ્રાન્ડ ન્યૂ કાર ખરીદવાનું મન બનાવી લીધું છે, તો નાણાકીય જગતનું જાણીતું “20-4-10” ફોર્મ્યુલા તમારા માટે કોઈ સંજીવની જડીબુટ્ટીથી કમ નથી. આ નિયમ તમને દેવાના કૂવામાં પડતા બચાવશે અને ખિસ્સા પર વધારાનું દબાણ પણ નહીં આવવા દે.

’20-4-10′ નું સુપરહિટ ફોર્મ્યુલા શું છે?

નાણાકીય નિષ્ણાતો હંમેશા સલાહ આપે છે કે કાર જેવી લાઈફસ્ટાઈલ પ્રોડક્ટ ખરીદતા પહેલા એક નક્કર રોડમેપ હોવો જરૂરી છે. આ ફોર્મ્યુલા એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે કાર પ્રત્યેનો તમારો શોખ તમારા ઘરના અન્ય મહત્વના ખર્ચ, જેમ કે બાળકોનું ઉચ્ચ શિક્ષણ, ઘરનું રેશન કે તમારા રિટાયરમેન્ટ ફંડ (નિવૃત્તિ ભંડોળ) ને કોઈ નુકસાન ન પહોંચાડે. આ આખી ફોર્મ્યુલા ત્રણ સરળ ભાગોમાં વહેંચાયેલી છે:

નિયમનો પહેલો ભાગ એટલે ‘૨૦’, જે દર્શાવે છે કે કારની કુલ ઓન-રોડ કિંમતના ઓછામાં ઓછા ૨૦ ટકા રકમ તમારે તમારા ખિસ્સામાંથી રોકડ ડાઉન પેમેન્ટ તરીકે ચૂકવવી જોઈએ. બીજો ભાગ છે ‘૪’, એટલે કે કાર લોનની મુદત (Tenure) મહત્તમ ૪ વર્ષ એટલે કે ૪૮ મહિનાથી વધુ ન હોવી જોઈએ. ત્રીજો અને સૌથી મહત્વનો ભાગ છે ‘૧૦’, જેનો અર્થ એ થાય કે કારની માસિક ઈએમઆઈ (EMI) અને તેનો જાળવણી ખર્ચ તમારા કુલ માસિક પગારના ૧૦ ટકાથી વધારે ન હોવો જોઈએ.

૨૦ લાખની કાર પર આ ફોર્મ્યુલા કેવી રીતે કામ કરશે?

ધારો કે તમે ₹૨૦ લાખની ઓન-રોડ કિંમતવાળી કાર પસંદ કરો છો. ફોર્મ્યુલાના પહેલા નિયમ મુજબ, તમારે ૨૦% એટલે કે ₹૪,૦૦,૦૦૦ ડાઉન પેમેન્ટ તરીકે રોકડા ચૂકવવા પડશે. આનાથી તમારી લોનની રકમ ઘટીને ₹૧૬,૦૦,૦૦૦ થઈ જશે. જ્યારે લોનની રકમ ઓછી હોય અને ડાઉન પેમેન્ટ મજબૂત હોય, ત્યારે બેંકો પણ તમને ખૂબ જ સરળતાથી અને ઓછા વ્યાજ દરે લોન ઓફર કરે છે.

હવે ધારી લો કે બેંક તમને વાર્ષિક ૯% ના વ્યાજ દરે લોન આપે છે. જો તમે ૪ વર્ષની મુદત પસંદ કરો છો, તો તમારી માસિક EMI આશરે ₹૩૯,૮૧૧ આવશે. આ ૪ વર્ષ દરમિયાન તમારે બેંકને કુલ વ્યાજ તરીકે અંદાજે ₹૩,૧૧,૦૦૦ ચૂકવવા પડશે. હવે ઘણા લોકો EMI ઓછી રાખવાના ચક્કરમાં ૭ વર્ષની લાંબી લોન લઈ લે છે. જો તમે ૭ વર્ષની લોન લો તો EMI ઘટીને ₹૨૫,૭૨૦ તો થઈ જશે, પરંતુ તમારે બેંકને વ્યાજ પેટે ₹૫.૬૦ લાખ ચૂકવવા પડશે. આમ, માત્ર ૪ વર્ષની લોન પસંદ કરીને તમે સીધા વ્યાજના આશરે ₹૨.૫ લાખ બચાવી શકો છો.

ઓછી આવક ધરાવતા લોકો માટે શું છે વિકલ્પ?

આ ફોર્મ્યુલાના ત્રીજા નિયમ (૧૦%) મુજબ, જો તમારી EMI ₹૪૦,૦૦૦ ની આસપાસ આવતી હોય, તો તમારો ઇન-હેન્ડ માસિક પગાર અંદાજે ₹૪ લાખ હોવો જોઈએ, જે દરેક માટે શક્ય નથી. પરંતુ જો તમારી માસિક આવક ₹૧.૫ લાખથી ₹૨ લાખની વચ્ચે હોય, તો પણ તમારે નિરાશ થવાની જરૂર નથી. તમે આ નિયમમાં થોડો ફેરફાર કરી શકો છો.

પહેલો વિકલ્પ એ છે કે તમે તમારું ડાઉન પેમેન્ટ ૨૦% થી વધારીને સીધું ૫૦% કરી દો. એટલે કે ₹૧૦ લાખ રોકડા ભરી દો અને બાકીના ₹૧૦ લાખની જ લોન લો. બીજો વિકલ્પ એ છે કે બજેટ સંતુલિત કરવા માટે લોનની મુદત ૪ વર્ષથી સહેજ વધારીને મહત્તમ ૫ વર્ષ કરી શકો છો, જેનાથી તમારી EMI ઘટીને ₹૩૩,૨૧૨ થઈ જશે અને તમારા માસિક બજેટ પર બોજ નહીં પડે.

કારના આ ‘છુપાયેલા ખર્ચાઓ’ ભૂલશો નહીં

મોટાભાગના લોકો કાર ખરીદતી વખતે માત્ર લોનના હપ્તા એટલે કે EMI ની જ ગણતરી કરે છે, જે બિલકુલ ખોટું છે. કારની સાથે અન્ય ઘણા ‘હિડન ચાર્જીસ’ પણ જોડાયેલા હોય છે. દર મહિને થતો પેટ્રોલ કે ડીઝલનો મોટો ખર્ચ, દર છ મહિને કરાવવી પડતી પેઇડ સર્વિસિંગ અને પાર્ટ્સનો ખર્ચ તમારા ખિસ્સા ખાલી કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, ૨૦ લાખની મોંઘી કાર માટે તમારે દર વર્ષે અંદાજે ₹૩૦,૦૦૦ થી ₹૫૦,૦૦૦ જેટલું મોટું કાર ઇન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમ રિન્યુઅલ કરાવવું પડશે. આ તમામ ખર્ચાઓને બજેટમાં સામેલ કર્યા પછી જ કાર ખરીદવાનો નિર્ણય લેવો એ જ સાચી આર્થિક સમજદારી છે.