રાંધણ ગેસનું નવું ગણિત: ઘરેલું સિલિન્ડરના ભાવ યથાવત રહેતાં ગૃહિણીઓને રાહત, પરંતુ કોમર્શિયલ ગેસ મોંઘો થતાં વેપારીઓ ચિંતિત
વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં થઈ રહેલા ફેરફારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલ તેમજ ગેસના દરોમાં ઉતાર-ચઢાવની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર જોવા મળી રહી છે. સરકારી તેલ કંપનીઓએ ચાલુ મહિના માટે રાંધણ ગેસના નવા દરો જાહેર કર્યા છે, જેમાં સામાન્ય પરિવારો અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે મિશ્ર સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
દેશમાં દર મહિનાની શરૂઆતમાં તેલ કંપનીઓ દ્વારા ઇંધણ અને ગેસના ભાવોની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. તે અંતર્ગત, ૧ જૂનના રોજ તેલ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા તાજેતરના ફેરફારો બાદ, આજે ૪ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ દેશમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલું LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ નવો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. કિંમતો સામાન્ય રીતે ૯૧૦.૫૦ રૂપિયાથી લઈને ૯exported૫૦.૫૦ રૂપિયાની વચ્ચે સ્થિર જોવા મળી રહી છે, જેનાથી સામાન્ય ગ્રાહકોને અને ખાસ કરીને મધ્યમવર્ગીય પરિવારોને મોટો આશકારો મળ્યો છે. જોકે, આ રાહતની સાથે વ્યાપારિક ક્ષેત્ર માટે ચિંતાજનક સમાચાર છે, કારણ કે સરકારી તેલ કંપનીઓએ ઓગણીસ કિલોગ્રામના (૧૯ કિલો) કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવમાં મોટો વધારો ઝીંકી દીધો છે.
કોમર્શિયલ ગેસ મોંઘો થતાં વ્યાપારિક જગતમાં ચિંતા
કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં દેશના વિવિધ શહેરોમાં અલગ-અલગ દરે વધારો નોંધાયો છે. રાજધાની દિલ્હીમાં આ વધારો ૪૨ રૂપિયા પ્રતિ સિલિન્ડર રહ્યો છે, જ્યારે ચેન્નાઈમાં ગ્રાહકોએ ૪૬ રૂપિયા વધુ ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. આ સિવાય, મહિનાની શરૂઆતમાં જ તેલ કંપનીઓએ ડિસ્કાઉન્ટેડ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ પ્રતિ કિલોગ્રામ ૧૧ રૂપિયાનો વધારો કર્યો હતો, જેના કારણે વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે આ મહિનો આર્થિક દબાણ લાવનારો સાબિત થઈ રહ્યો છે. રેસ્ટોરન્ટ, ઢાબા અને કેટરિંગના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકોનું કહેવું છે કે ગેસ મોંઘો થવાથી આખરે તેમની પડતર કિંમત વધશે, જેની સીધી અસર સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર બહારના ખાણી-પીણીના ભાવ વધારા સ્વરૂપે પડી શકે છે.
ભૌગોલિક સ્થિતિ અને શહેરો મુજબ કિંમતોનું વિશ્લેષણ
ભૌગોલિક અંતર અને સ્થાનિક ટેક્સના કારણે દેશના જુદા જુદા ભાગોમાં ગેસના ભાવોમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે. મેટ્રો શહેરોની વાત કરીએ તો, દિલ્હીમાં ઘરેલું ગેસ ૯૧૩.૦ રૂપિયા અને કોમર્શિયલ ગેસ ૩૦૭૧.૫ રૂપિયા પર છે. મુંબઈમાં ઘરેલું સિલિન્ડર ૯૧૨.૫ રૂપિયા અને વાણિજ્યિક ગેસ ૩૦૨૪.૦ રૂપિયામાં મળી રહ્યો છે. કોલકાતામાં આ દર અનુક્રમે ૯૩૯.૦ રૂપિયા અને ૩૨૦૨.૫ રૂપિયા છે, જ્યારે ચેન્નાઈમાં ઘરેલું LPG ૯૨૮.૫ રૂપિયા અને કોમર્શિયલ ગેસ ૩૨૩૭.૦ રૂપિયાના સ્તરે પહોંચી ગયો છે.
બીજી તરફ, દેશના અંતરિયાળ અને પહાડી વિસ્તારોમાં પરિવહન ખર્ચ વધવાના કારણે ઘરેલું ગેસનો ભાવ પણ ૧૦૦૦ રૂપિયાની સપાટીને વટાવી ગયો છે. બિહારના પટનામાં ઘરેલું ગેસનો ભાવ ૧૦૦૨.૫ રૂપિયા છે અને કોમર્શિયલ ગેસ ૩૩૪૭.૦ રૂપિયા પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના શ્રીનગરમાં ઘરેલું સિલિન્ડર માટે ૧૦૨૯.૦ રૂપિયા અને લદ્દાખના લેહમાં ૧૦૪૫.૫ રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે. પૂર્વોત્તર ભારતના રાજ્યોમાં સ્થિતિ વધુ કપરી છે, જ્યાં મણિપુરના ઇમ્ફાલમાં ઘરેલું ગેસ ૧૦६૪.૫ રૂપિયા અને સિક્કિમના ગંગટોકમાં સૌથી વધુ ૧૦૬૫.૫ રૂપિયા પ્રતિ સિલિન્ડરના ભાવે વેચાઈ રહ્યો છે. આ પહાડી વિસ્તારોમાં કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવ પણ ૩૪૦૦ થી ૩૫૦૦ રૂપિયાની ઉપર ચાલી રહ્યા છે.
સ્થાનિક બજારના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી વૈશ્વિક સ્તરે એનર્જી માર્કેટમાં સ્થિરતા નહીં આવે, ત્યાં સુધી સ્થાનિક બજારમાં વાણિજ્યિક દરોમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ રહેશે. જોકે, સામાન્ય પરિવારો માટે આગામી દિવસોમાં ઘરેલું ગેસના ભાવો સ્થિર રહે છે કે કેમ, તેના પર સૌની નજર ટકેલી છે.