વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ૨૯ ઓગસ્ટથી ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન મધ્ય એશિયાના બે પ્રમુખ દેશો ઉઝબેકિસ્તાન અને કિર્ગિઝ રિપબ્લિકની કૂટનીતિક મુલાકાતે રવાના થઈ રહ્યા છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન તેઓ કિર્ગિઝ રિપબ્લિકની રાજધાની બિશ્કેક ખાતે યોજાનારી એસસીઓ સમિટમાં ભાગ લેશે. આ મુલાકાત અગાઉ વડાપ્રધાને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે સમગ્ર મધ્ય એશિયા અને સભ્ય દેશોમાં શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે આતંકવાદને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવો અત્યંત આવશ્યક છે.

ઉઝબેકિસ્તાન અને કિર્ગિઝ રિપબ્લિકનો દ્વિપક્ષીય પ્રવાસ

વડાપ્રધાન મોદીની આ ચાર દિવસીય યાત્રા ભારતના ‘એક્સ્ટેન્ડેડ નેબરહુડ’ (સહયોગી પડોશી) નીતિનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેઓ સૌપ્રથમ ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝીયોયેવના ખાસ નિમંત્રણ પર તાશ્કંદની સત્તાવાર રાજ્ય મુલાકાતે પહોંચશે. તાશ્કંદ ખાતે ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ પહોંચાડવા માટે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો યોજાશે.

ત્યારબાદ વડાપ્રધાન કિર્ગિઝ રિપબ્લિકની રાજધાની બિશ્કેક જશે, જ્યાં તેઓ એસસીઓ સમિટના મંચ પરથી પ્રાદેશિક સ્થિરતા, કનેક્ટિવિટી અને આર્થિક સહયોગ અંગે ભારતનો દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કરશે. આ મુલાકાત અગાઉ પોતાના નિવેદનમાં પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, આ પ્રવાસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મધ્ય એશિયાઈ દેશો સાથે ભારતના ઐતિહાસિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાનો છે.

આતંકવાદ સામે ઝીરો ટોલરન્સ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા

શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) એ વિશ્વની મોટી વસ્તી અને અર્થતંત્રને સાંકળતું એક શક્તિશાળી મંચ છે. ભારતે આ મંચ પરથી હંમેશા સરહદ પારના આતંકવાદ અને ઉગ્રવાદ સામે અવાજ ઉઠાવ્યો છે.

બિશ્કેક સમિટમાં ભાગ લેતા પહેલા વડાપ્રધાને પોતાના રોડમેપમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રદેશની પ્રગતિ અને આર્થિક વિકાસ માટે સુરક્ષિત વાતાવરણ પ્રાથમિક શરત છે. આતંકવાદ અને તેને આશ્રય આપતી શક્તિઓને કોઈપણ કિંમતે સહન કરી શકાય નહીં અને સંગઠનના تمام દેશોએ મળીને તેને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવા માટે નિર્ણાયક પગલાં ભરવા પડશે.

વેપાર, સંરક્ષણ અને ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી પર વિશેષ ધ્યાન

પીએમ મોદીના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત મધ્ય એશિયા સાથે પોતાના જોડાણને માત્ર ભૌગોલિક સીમાઓ સુધી સીમિત રાખવા માંગતું નથી, પરંતુ તેને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વિસ્તૃત કરવા માંગે છે.

• વેપાર અને રોકાણ: ભારત અને મધ્ય એશિયાઈ દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપારને વેગ આપવા અને રોકાણની નવી તકો ઊભી કરવા પર ચર્ચા થશે.

• ડિજિટલ અને ફિઝિકલ કનેક્ટિવિટી: ભારતના ક્રાંતિકારી ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (UPI અને ડિજિટલ સેવાઓ) નો લાભ આ દેશોને આપવા અને ચાબહાર પોર્ટ જેવા મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા વેપારી માર્ગો સુગમ બનાવવા પર ભાર મુકાશે.

• સંરક્ષણ અને ઊર્જા: સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ટેકનોલોજીનું આદાન-પ્રદાન, સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ અને મધ્ય એશિયાના સમૃદ્ધ ઊર્જા સંસાધનો (ક્લીન એનર્જી અને યુરેનિયમ) ના ક્ષેત્રે પરસ્પર સહયોગ વધારવામાં આવશે.

આગામી એસસીઓ સમિટમાં ભારતની સક્રિય અને નિર્ણાયક ભાગીદારીથી મધ્ય એશિયામાં ભારતનું કૂટનીતિક સ્થાન વધુ મજબૂત બનશે અને પ્રદેશમાં શાંતિ, આર્થિક સમૃદ્ધિ તથા સુરક્ષાનો નવો અધ્યાય શરૂ થશે.