રશિયાના ડેપ્યુટી PM ડેનિસ મેન્ટુરોવની ભારત મુલાકાત: આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને મળશે નવી ગતિ
રશિયાના પ્રથમ નાયબ વડાપ્રધાન ડેનિસ મેન્ટુરોવ હાલમાં ભારતની બે દિવસીય મહત્વપૂર્ણ મુલાકાતે આવ્યા છે. આ મુલાકાતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારત અને રશિયા વચ્ચેના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે. મેન્ટુરોવ રશિયાના અત્યંત પ્રભાવશાળી નેતા માનવામાં આવે છે અને તેમને રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન દ્વારા ખાસ કરીને ભારત સાથેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર વધારવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો અને મુખ્ય મુદ્દાઓ
મેન્ટુરોવની આ મુલાકાત દરમિયાન તેમણે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજીત ડોભાલ સાથે મુલાકાત કરી હતી. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર સાથેની તેમની વિસ્તૃત બેઠકમાં વેપાર, ઉદ્યોગ, ઉર્જા અને ટેકનોલોજી જેવા ક્ષેત્રો પર ગહન ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ બેઠક ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી પંચ (IRIGC-TEC) ના માળખા હેઠળ યોજાઈ હતી, જે બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક સહયોગ માટેનું મુખ્ય પ્લેટફોર્મ છે.
સહયોગના નવા ક્ષેત્રો પર ધ્યાન
પરંપરાગત રીતે ભારત અને રશિયા વચ્ચે સંરક્ષણ અને ઉર્જા ક્ષેત્રે મજબૂત સંબંધો રહ્યા છે, પરંતુ આ વખતે ચર્ચાનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો છે. બેઠકમાં ખાતર પુરવઠો, કનેક્ટિવિટી, મોબિલિટી અને ઇનોવેશન જેવા વિષયો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ખાસ કરીને ‘ક્રિટિકલ મિનરલ્સ’ (નિર્ણાયક ખનિજો) અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીમાં સહયોગ વધારવા માટે બંને દેશો સંમત થયા છે. આ ઉપરાંત, ડિસેમ્બર 2025 માં યોજાયેલી ભારત-રશિયા વાર્ષિક સમિટના નિર્ણયોના અમલીકરણની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્ય અને ભવિષ્યની દિશા
વર્તમાન વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો વચ્ચે આ મુલાકાત અત્યંત સૂચક છે. ભારત અને રશિયાએ પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર પણ વિચારોનું આદાનપ્રદાન કર્યું હતું. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે મેન્ટુરોવની આ મુલાકાત માત્ર ઔપચારિક નથી, પરંતુ તે ભવિષ્યના બહુઆયામી સંબંધોની રૂપરેખા તૈયાર કરનારી સાબિત થશે. રશિયા ભારતને તેના મુખ્ય આર્થિક ભાગીદાર તરીકે જોઈ રહ્યું છે, જે બંને દેશોના વિકાસ માટે નિર્ણાયક બની રહેશે.