સુરક્ષિત ભવિષ્ય અને નિવૃત્તિ બાદ નાણાકીય સ્થિરતા મેળવવા માટે ભારતમાં ‘પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ’ (PPF) ને સૌથી ભરોસાપાત્ર અને લોકપ્રિય માધ્યમ માનવામાં આવે છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા હાલમાં આ યોજના હેઠળ વાર્ષિક ૭.૧ ટકાના દરે વ્યાજ આપવામાં આવી રહ્યું છે. આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે ‘EEE’ (Exempt-Exempt-Exempt) ટેક્સ કેટેગરી હેઠળ આવે છે, અર્થાત તેમાં રોકાણ કરાતી રકમ, દર વર્ષે મળતું વ્યાજ અને ૧૫ વર્ષની મેચ્યોરિટી પર મળતી પૂરેપૂરી રકમ સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત હોય છે.

જોકે, ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ (Compounding Interest) નો શ્રેષ્ઠ લાભ આપતી આ યોજનામાં ઘણીવાર રોકાણકારો અમુક સામાન્ય ભૂલો કરી બેસે છે. આ ભૂલોના કારણે તેમના ખાતા પર મળતું રિટર્ન ઓછું થઈ જાય છે અથવા તો એકાઉન્ટ ફ્રીઝ થઈ જવાની નોબત આવે છે. જો તમે પણ PPF માં રોકાણ કરો છો કે નવું ખાતું ખોલાવવા માગો છો, તો આ ૬ મુખ્ય ભૂલો વિશે અગાઉથી જાણી લેવું અત્યંત જરૂરી છે.

ભૂલ ૧: મહિનાની ૫ તારીખ પછી નાણાં જમા કરાવવા

PPF માં વ્યાજની ગણતરી દર મહિનાની ૫મી તારીખથી લઈને મહિનાના અંત સુધીના સૌથી ઓછા બેલેન્સ પર કરવામાં આવે છે. તેથી, જો તમે દર મહિને રોકાણ કરતા હોવ અને મહિનાની ૧ થી ૫ તારીખ વચ્ચે નાણાં જમા કરાવી દો છો, તો તમને તે આખા મહિનાનું વ્યાજ મળે છે. પરંતુ જો તમે ૫મી તારીખ પછી રકમ જમા કરાવો છો, તો તમને તે મહિનાનું વ્યાજ મળતું નથી અને વ્યાજની ગણતરી પછીના મહિનાથી શરૂ થાય છે.

ભૂલ ૨: એક કરતા વધુ એકાઉન્ટ ખોલાવવાની કોશિશ કરવી

PPF ના શ્રેષ્ઠ ફાયદા જોઈને કેટલાક લોકો પોતાના જ નામે એકથી વધુ બેંકો કે પોસ્ટ ઓફિસમાં ખાતા ખોલાવી દે છે. સરકારી કાયદા મુજબ એક વ્યક્તિ પોતાના નામે માત્ર એક જ PPF એકાઉન્ટ રાખી શકે છે (બાળકોના નામે ગાર્ડિયન તરીકે ખોલાવેલું ખાતું અલગ ગણાય છે). જો તપાસમાં એક જ વ્યક્તિના બે ખાતા સામે આવે, તો બીજા ખાતા પર મળતું વ્યાજ તાત્કાલિક બંધ કરી દેવાય છે.

ભૂલ ૩: દર વર્ષે લઘુત્તમ રકમ જમા ન કરાવવી

PPF એકાઉન્ટને સક્રિય (Active) રાખવા માટે દર નાણાકીય વર્ષમાં ઓછામાં ઓછું રૂ. ૫૦૦ નું રોકાણ કરવું ફરજિયાત છે. જો કોઈ રોકાણકાર સતત એક વર્ષ સુધી આ રકમ જમા ન કરાવે, તો તેનું એકાઉન્ટ ‘ઈનએક્ટિવ’ થઈ જાય છે. એકાઉન્ટ ઈનએક્ટિવ થયા બાદ તેના પર મળતા વધારાના લાભો અટકી જાય છે અને તેને ફરી સક્રિય કરવા માટે રૂ. ૫૦ નો દંડ તથા બાકી નીકળતી લઘુત્તમ રકમ ચૂકવવી પડે છે.

ભૂલ ૪: ૧.૫ લાખ રૂપિયાની વાર્ષિક સીમાનું ઉલ્લંઘન

એક નાણાકીય વર્ષમાં PPF એકાઉન્ટમાં વધુમાં વધુ ૧.૫ લાખ રૂપિયા જ જમા કરાવી શકાય છે. જો કોઈ વ્યક્તિ ભૂલથી અથવા વધુ વ્યાજ મેળવવાની લાલચમાં ૧.૫ લાખથી વધુ રકમ જમા કરાવે છે, તો આ મર્યાદાથી વધુ રકમ પર સરકાર દ્વારા કોઈ પણ પ્રકારનું વ્યાજ આપવામાં આવતું નથી અને આવકવેરાની કલમ 80C હેઠળ વધારાનો કોઈ ટેક્સ બેનિફિટ પણ મળતો નથી.

ભૂલ ૫: સમય પહેલાં એકાઉન્ટ બંધ કરવું કે અનધિકૃત ઉપાડ

PPF નો મૂળ લોક-ઈન પિરિયડ ૧૫ વર્ષનો હોય છે. જોકે, ગંભીર બીમારી, બાળકોના ઉચ્ચ શિક્ષણ કે વિદેશ પ્રવાસ જેવા ખાસ કિસ્સાઓમાં ૫ વર્ષ પછી શરતોને આધીન ખાતું બંધ કરવાની કે આંશિક ઉપાડની છૂટ મળે છે. પરંતુ જો તમે યોગ્ય કારણ વગર કે સમય પહેલાં ખાતું બંધ કરો છો, તો તમને અત્યાર સુધી મળેલા કુલ વ્યાજમાંથી ૧ ટકાનો દંડકીય કાપ મૂકવામાં આવે છે.

ભૂલ ૬: નોમિનીનું નામ અપડેટ ન કરવું

PPF એકાઉન્ટ ખોલાવતી વખતે નોમિનેશન (વારસદાર) પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. લગ્ન પછી અથવા પરિવારમાં ફેરફાર થાય ત્યારે નોમિનીનું નામ અપડેટ ન કરવું એ મોટી ભૂલ સાબિત થઈ શકે છે. ખાતાધારકના અચાનક અવસાનના કિસ્સામાં જો નોમિનીનું નામ ન હોય, તો કાનૂની વારસદારોએ ક્લેમ સેટલમેન્ટ માટે કોર્ટ અને બેંકોના ચક્કર કાપવા પડે છે.

તમારા PPF રોકાણ પર મહત્તમ વળતર મેળવવા માટે આ નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.