જાણો સોનાનો ભાવ કેમ ઘટી રહ્યો છે અને ભવિષ્યનું વલણ શું રહેશે?
દેશભરમાં આગામી ધનતેરસ અને દિવાળીના પવિત્ર તહેવારોની ધામધૂમથી તૈયારીઓ ચાલી રહી છે, ત્યારે સોનું ખરીદવા ઈચ્છતા ગ્રાહકો માટે સરાફા બજારમાંથી મોટા અને આશાસ્પદ સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય બુલિયન માર્કેટ અને વાયદા બજારમાં આ સપ્તાહના અંતે ૨૫ ઑક્ટોબરના રોજ પણ સોનાના દરોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડાનું સત્ર જળવાઈ રહ્યું છે.
સતત ત્રીજા ટ્રેડિંગ સેશનમાં સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાતા જુલાઈ મહિનાની શરૂઆત પછી સોનું પોતાની નીચલી સપાટી પર આવી ગયું છે. શનિવાર અને રવિવારે સરાફા બજારોમાં ભૌતિક વેપાર બંધ રહે છે, પરંતુ અગાઉના ટ્રેડિંગ ડે પર થયેલા કડાકા બાદ આજે જારી કરાયેલા શહેરવાર ભાવો ગ્રાહકોને ખરીદી માટે આકર્ષી રહ્યા છે.
વાયદા અને સ્થાનિક બુલિયન બજારમાં કડાકો
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ૨૪ કેરેટ સોનાનો વાયદા ભાવ ૦.૮૧ ટકા એટલે કે રૂ. ૧,૧૫૯ ઘટીને રૂ. ૧,૪૨,૧૫૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ નોંધાયો હતો, જે અગાઉના દિવસે રૂ. ૧,૪૩,૩૦૯ પર બંધ થયો હતો. દિલ્હીના સ્થાનિક સરાફા બજારમાં ૯૯.૯ ટકા શુદ્ધતા ધરાવતું ૨૪ કેરેટ સોનું રૂ. ૧,૯૦૦ ના મસમોટા ઘટાડા સાથે પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રૂ. ૧,૪૬,૧૦૦ (તમામ કર સહિત) ના ભાવે પહોંચી ગયું છે. ગુરુવારે તેનો ભાવ રૂ. ૧,૪૮,૦૦૦ ના સ્તરે હતો.
બીજી તરફ, રિટેલ માર્કેટ રેટ્સ દર્શાવતી સત્તાવાર વિગતો અનુસાર, દેશમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો સરેરાશ ભાવ રૂ. ૧,૪૨,૭૩૦, ૨૨ કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. ૧૩૦,૮૫૦ અને ૧૮ કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. ૧૦૭,૦૯૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ સુધી નીચે આવ્યો છે.
દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં ૨૪, ૨૨ અને ૧૮ કેરેટના દરો
દેશના વિવિધ મહાનગરો અને રાજ્યો વચ્ચે સ્થાનિક કર તથા વહન ખર્ચના આધારે ભાવોમાં થોડો તફાવત જોવા મળે છે. દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ૨૪ કેરેટ સોનું રૂ. ૧,૪૨,૭૩૦, ૨૨ કેરેટ રૂ. ૧,૩૦,૮૫૦ અને ૧૮ કેરેટ સોનું રૂ. ૧,૦૭,૦૯૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામના ભાવે મળી રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌ, કાનપુર, આગ્રા, વારાણસી, નોઈડા, ગાઝિયાબાદ તથા રાજસ્થાનના જયપુર અને પંજાબના ચંદીગઢમાં પણ આ જ સમાન ભાવો નોંધાયા છે.
દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ તેમજ કોલકાતા, ચેન્નઈ, ગુવાહાટી અને જલગાંવમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. ૧,૪૨,૫૮૦, ૨૨ કેરેટ સોનું રૂ. ૧,૩૦,૭૦૦ અને ૧૮ કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. ૧,૦૬,૯૪૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રહ્યો છે.
ગુજરાતના પ્રમુખ શહેરો એવા અમદાવાદ અને વડોદરા ઉપરાંત મધ્યપ્રદેશના ઇન્દોર અને ભોપાલ તથા બિહારના પટનામાં ૨૪ કેરેટ સોનું રૂ. ૧,૪૨,૬૩૦, ૨૨ કેરેટ સોનું રૂ. ૧,૩૦,૭૫૦ અને ૧૮ કેરેટ સોનું રૂ. ૧,૦૬,૯૯૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામના સ્તરે પહોંચ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પરિબળો અને સોના પર દબાણનું કારણ
વૈશ્વિક બજારમાં સ્થાનિક હાજર સોનાના ભાવમાં થયેલી અસ્થિરતાની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પડી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોનું ઔંસ દીઠ $૪,૦૧૦.૦૦ ના સ્તરે કોટેડ થયું હતું.
એચડીએફસી સિક્યોરિટીઝના કોમોડિટી એનાલિસ્ટના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ગંભીર ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કચડાયેલા સપ્લાય અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $૧૧૫ નજીક પહોંચવાથી વૈશ્વિક ફુગાવાનો ભય વધ્યો છે.
આના કારણે અમેરિકી ડોલર મજબૂત થયો છે અને યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો આવ્યો છે. પરિણામે, કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા લાંબા સમય સુધી વ્યાજદરો ઊંચા રાખવાની આશંકાએ રોકાણકારો સોનામાંથી નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે, જેણે સોનાના ભાવો પર ભારે દબાણ સર્જ્યું છે. તહેવારો દરમિયાન આ ઘટાડો ઘરેલુ ખરીદદારો માટે સુવર્ણ તક સાબિત થઈ શકે છે.