આ પ્રસ્તાવનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી કર્મચારીઓની નોકરી છૂટી ગયા બાદ તેમને મળતા ૬૦ દિવસના ગ્રેસ પીરિયડ (છૂટના સમયગાળા)ને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાનો છે. આ મંજૂરી બાદ હવે આ કડક નિયમ જાહેર જનતા સમક્ષ રજૂ થવાની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયો છે.

બ્લૂમબર્ગ લોના અહેવાલ મુજબ, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી (DHS) ના આ પ્રસ્તાવને ઓફિસ ઓફ ઈન્ફોર્મેશન એન્ડ રેગ્યુલેટરી અફેર્સ (OIRA) દ્વારા મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે. અમેરિકી સ્કિલ્ડ-વર્કર વિઝા પ્રોગ્રામ હેઠળ સૌથી વધુ લાભ ભારતીયો જ મેળવે છે, તેથી આ પગલું H-1B વિઝા ધરાવતા હજારો ભારતીય નાગરિકો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ચિંતાજનક છે.

હાલમાં 60 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ ચાલુ, નિયમ તાત્કાલિક લાગુ નથી

અહીં રાહતની વાત એ છે કે આ પ્રસ્તાવ હાલમાં તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવામાં આવ્યો નથી. અત્યાર સુધી જૂનો ૬૦ દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ યથાવત છે અને તેનો પૂરો મુસદ્દો (Text) હજુ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.

આનો અર્થ એ થાય છે કે હાલમાં એ સ્પષ્ટ નથી કે આ નવા નિયમમાં કયા-કયા કર્મચારીઓનો સમાવેશ થશે, શું અમુક ચોક્કસ સંજોગોમાં કોઈ છૂટછાટ આપવામાં આવશે કે નહીં, અને જો DHS કોઈ વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવાનો વિચાર કરી રહ્યું છે તો તે શું હશે. જ્યારે ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી આ પ્રસ્તાવિત નિયમને સત્તાવાર રીતે પ્રકાશિત કરશે અને જાહેર સમીક્ષા માટે રજૂ કરશે, ત્યારે જ તેની સંપૂર્ણ વિગતો અને વ્યાપ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.

શું છે આ 60 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ અને તેનું મહત્વ?

વર્ષ ૨૦૧૭ માં લાગુ કરવામાં આવેલા નિયમો અનુસાર, જ્યારે H-1B કે અન્ય નોન-ઈમિગ્રન્ટ વિઝા પર રહેતા કર્મચારીની નોકરી કોઈ કારણોસર જતી રહે છે, ત્યારે તેમને અમેરિકામાં સતત ૬૦ દિવસ સુધી અથવા તેમના વિઝાની અધિકૃત મુદત પૂરી થાય ત્યાં સુધી (જે પણ વહેલું હોય) કાયદેસર રીતે રહેવાની પરવાનગી મળે છે.

આ ૬૦ દિવસનો સમયગાળો કર્મચારીઓ માટે સંજીવની સમાન સાબિત થાય છે. આ સમય દરમિયાન તેઓ:

• નવી કંપનીમાં નવી નોકરી શોધી શકે છે જે તેમને સ્પોન્સર કરવા તૈયાર હોય.

• પોતાનું ઈમિગ્રેશન સ્ટેટસ (જેમ કે સ્ટુડન્ટ કે ડિપેન્ડન્ટ વિઝા) બદલવા માટે અરજી કરી શકે છે.

• જો નોકરી ન મળે તો પોતાના દેશ પાછા ફરવા માટે જરૂરી વ્યવસ્થા કરી શકે છે.

આ સુવિધા માત્ર H-1B જ નહીં પરંતુ E-1, E-2, E-3, H-1B1, L-1, O-1 અને TN વિઝા ધારકો તેમજ તેમના પર આશ્રિત પરિવારજનો (Dependents) ને પણ મળે છે.

ગ્રેસ પીરિયડ પર સરકારનો વિશેષ અધિકાર

આ ૬૦ દિવસનો સમયગાળો દરેક કિસ્સામાં આપોઆપ અથવા સ્વચાલિત રીતે મળતો નથી. DHS પાસે તેને લાગુ કરવાનો કે રદ કરવાનો વિશેષાધિકાર છે. જો કોઈ કર્મચારીના અધિકૃત પ્રવાસ કે વિઝાની મુદત જ ૬૦ દિવસ કરતાં ઓછી બાકી હોય, તો તેને પૂરા બે મહિનાનો સમય મળતો નથી.

ભારતીય વ્યાવસાયિકો પર પડશે સૌથી મોટી અસર

અમેરિકાની આ સંભવિત નીતિગત ફેરફારની સૌથી મોટી અસર ભારતીય આઈટી વ્યાવસાયિકો પર પડશે. અમેરિકામાં H-1B વિઝા મેળવનારા વિદેશી કર્મચારીઓમાં ભારતીયોની સંખ્યા સૌથી વધારે છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ ના સરકારી આંકડા દર્શાવે છે કે મંજૂર થયેલી કુલ H-1B અરજીઓમાંથી આશરે ૭૧ ટકા અરજીઓ માત્ર ભારતીય નાગરિકોની જ હતી. આવી સ્થિતિમાં જો ૬૦ દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ રદ થઈ જાય, તો નોકરી ગુમાવતા જ ભારતીયોએ તાત્કાલિક અમેરિકા છોડવું પડી શકે છે અથવા ભારે કાનૂની ગૂંચવણોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. હાલ સમગ્ર ભારતીય આઈટી સમુદાય આ ઘટનાક્રમ પર સખત નજર રાખી રહ્યો છે.