સતત વધતા ફેક કોલ્સ, ઓનલાઈન છેતરપિંડી અને હેરાન કરતા સ્પામ કોલ્સના કારણે લોકો હવે અજાણ્યા નંબરો પર ભરોસો કરવાનું બિલકુલ ટાળી રહ્યા છે. આ ડરની સૌથી માઠી અસર હવે જેન્યુઈન બિઝનેસ કોલ્સ પર પડી રહી છે. તાજેતરમાં જ જાણીતી કોલર આઈડી એપ 'ટ્રૂકોલર' (Truecaller) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા એક રિપોર્ટમાં આ અંગેના અત્યંત ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા છે.

'ધ સ્ટેટ ઓફ બિઝનેસ કોલિંગ ૨૦૨૬' રિપોર્ટના મુખ્ય અંશો

ટ્રૂકોલર (Truecaller) દ્વારા ટાટા ટેલી બિઝનેસ સર્વિસીસ (TTBS) અને પ્રખ્યાત રિસર્ચ એજન્સી 'કેન્ટર' સાથે મળીને સંયુક્ત રીતે 'ધ સ્ટેટ ઓફ બિઝનેસ કોલિંગ ૨૦૨૬' રિપોર્ટ બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. આ લેટેસ્ટ રિપોર્ટના સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, ભારતમાં આશરે ૭૯% ગ્રાહકો અજાણ્યા નંબરો પરથી આવતા બિઝનેસ કોલ્સનો જવાબ આપવાનું ટાળે છે. રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે રેખાંકિત કરવામાં આવ્યું છે કે બજારમાં ફેલાયેલા સ્પામ અને નકલી કોલ્સના જાળના કારણે સામાન્ય જનતાનો ટેલિકોમ સિસ્ટમ પરથી વિશ્વાસ સતત ઓછો થઈ રહ્યો છે.

પરંતુ આ રિપોર્ટમાં એક આશ્ચર્યજનક પાસું એ પણ સામે આવ્યું છે કે, આટલા ડર અને અવિશ્વાસ છતાં પણ દેશના ૭૬% ગ્રાહકો આજે પણ ઈમેલ, એસએમએસ (SMS) કે વોટ્સએપ ચેટિંગ કરતા બ્રાન્ડ્સ અથવા કંપનીઓ સાથે સીધી 'વોઈસ કોલ' પર વાત કરવાનું વધુ પસંદ કરે છે.

૧૭ શહેરોમાં કરાયું મોટું સર્વેક્ષણ

આ રિપોર્ટ તૈયાર કરવા માટે દેશના મુખ્ય ૧૭ મોટા શહેરોમાં એક વ્યાપક સર્વેક્ષણ (Survey) હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં ૫૦૦ થી વધુ બી૨બી (B2B - બિઝનેસ ટુ બિઝનેસ) કંપનીઓ અને ૧,૦૦૦ થી વધુ સામાન્ય ગ્રાહકોના અભિપ્રાય લેવામાં આવ્યા હતા. આ રિસર્ચમાં જાણવા મળ્યું છે કે ગ્રાહકો એવા કોલ્સને વધુ મહત્વ આપે છે જેમાં કોલ કરનારની સાચી ઓળખ સ્પષ્ટ થતી હોય અને જેમાં કોઈ જરૂરી કે કામની માહિતી છુપાયેલી હોય. ઓળખ વિનાના સાદા નંબર જોઈને લોકો ફોન કાપી નાખવાનું વધુ યોગ્ય સમજે છે.

અવિશ્વાસના કારણે કાયદેસરની કંપનીઓને મોટું નુકસાન

સ્પામ અને ફ્રોડ કોલ્સની વધતી જતી સંખ્યા માત્ર ગ્રાહકો માટે જ માથાનો દુખાવો નથી બની રહી, પરંતુ બજારમાં પ્રામાણિકતાથી કામ કરતી કાયદેસરની બેંકો, ઈન્સ્યોરન્સ અને ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ માટે પણ મોટી મુશ્કેલી ઊભી કરી રહી છે. ઘણી વખત લોકો બેંક કે ડિલિવરી બોયના અગત્યના બિઝનેસ કોલ પણ માત્ર એટલા માટે નથી ઉપાડતા કારણ કે તેમને કોલ કરનારની ઓળખ (Caller ID) ખબર હોતી નથી. આનાથી કંપનીઓનો ઓપરેશનલ ખર્ચ વધે છે અને ગ્રાહકો પણ મહત્વની સેવાઓથી વંચિત રહી જાય છે.

ગ્રાહકો કઈ શરતે ફોન ઉપાડવા તૈયાર છે?

આ ગંભીર સમસ્યા વચ્ચે ગ્રાહકોએ આશાનું એક કિરણ પણ બતાવ્યું છે. સર્વેક્ષણમાં સામેલ થયેલા આશરે ૪૯% ગ્રાહકોએ સ્વીકાર્યું છે કે જો કંપનીઓ તરફથી તેમને સમયસર 'કોલ બેક' (Call Back) નો વિકલ્પ આપવામાં આવે અને ફોન આવતી વખતે સ્ક્રીન પર કોલ કરનાર કંપનીનું સાચું નામ, લોગો અને વેરિફાઈડ ગ્રીન ટિક (Verified Badge) જેવી ઓળખ બિલકુલ સાફ દેખાય, તો તેઓ અજાણ્યા નંબર હોવા છતાં પણ બિઝનેસ કોલ રિસીવ કરવા માટે ચોક્કસ તૈયાર છે. આ રિપોર્ટ સૂચવે છે કે ભવિષ્યમાં ટેલિકોમ ક્ષેત્રે ગ્રાહકોની સુરક્ષા અને બ્રાન્ડ વેરિફિકેશન વધુ કડક બનાવવું પડશે.