આ ત્રણેય અત્યંત લોકપ્રિય અને શક્તિશાળી 'કાર્ડિયો વર્કઆઉટ' છે. જોકે, કઈ એક્સરસાઇઝમાં કેટલી કેલરી બર્ન થશે તેનો આધાર તમારી કસરત કરવાની તીવ્રતા (Intensity), તમારી સ્પીડ અને તમારા શરીરના વજન પર પણ રહેલો છે. ચાલો આ ત્રણેય કસરતોની સરખામણી વિગતવાર સમજીએ.

રનિંગ (દોડવું): કેલરી બર્ન કરવાનો કિંગ

હેલ્થ અને ફિટનેસ ક્ષેત્રે પ્રતિષ્ઠિત વેબસાઇટ 'હેલ્થલાઇન' (Healthline) ના અહેવાલ અનુસાર, એક કલાકમાં સૌથી વધુ કેલરી બર્ન કરનારી કસરતોમાં રનિંગ મોખરાના સ્થાને આવે છે. વૈજ્ઞાનિક આંકડાઓ પ્રમાણે, જો કોઈ વ્યક્તિનું વજન આશરે ૭૦ કિલોગ્રામ હોય, તો તે માત્ર એક કલાકની ઝડપી દોડ (Fast Running) દ્વારા લગભગ ૮૦૦ જેટલી કેલરી બર્ન કરી શકે છે. જો દોડવાની સ્પીડ અને સ્ટેમિના વધારે હોય, તો આ આંકડો આનાથી પણ વધી શકે છે. આ જ કારણે જે લોકો ખૂબ જ ઝડપથી ફેટ લોસ (ચરબી ઘટાડવા) ઈચ્છે છે, તેમના માટે રનિંગને સૌથી અસરકારક કાર્ડિયો એક્સરસાઇઝ માનવામાં આવે છે.

દોરડા કૂદવા (Skipping): ઓછા સમયમાં શ્રેષ્ઠ પરિણામ

રસી કૂદવી અથવા દોરડા કૂદવા એ માત્ર બાળકોની રમત નથી, પરંતુ કેલરી બર્ન કરવાનો એક અત્યંત શક્તિશાળી માર્ગ છે. જો તમે મધ્યમ ગતિથી પણ એક કલાક સુધી સતત દોરડા કૂદો છો, તો તમારા શરીરમાંથી આશરે ૫૫૦ થી ૭૦૦ કેલરી બર્ન થઈ શકે છે. આ કસરતની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે આ માટે તમારે કોઈ મોંઘા જીમ કે મોટા ઇક્વિપમેન્ટ્સ (સાધનો) ની જરૂર પડતી નથી. તમે ઘરના કોઈ પણ ખૂણામાં કે અગાશી પર થોડીક જગ્યામાં પણ આ આસાનીથી કરી શકો છો. તેનાથી શરીરનું સંતુલન સુધરે છે, પગના સ્નાયુઓ મજબૂત થાય છે અને હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય (Heart Health) પણ સારું રહે છે.

સ્વિમિંગ (તરવું): આખા શરીરની હોલિસ્ટિક કસરત

સ્વિમિંગને 'ફુલ બોડી વર્કઆઉટ' ગણવામાં આવે છે, કારણ કે પાણીમાં તરતી વખતે માથાથી લઈને પગ સુધીના તમામ મુખ્ય સ્નાયુઓ એકસાથે સક્રિય થાય છે. જો સામાન્ય ગતિથી એક કલાક સુધી સ્વિમિંગ કરવામાં આવે, તો લગભગ ૫૦૦ કેલરી ખર્ચ થાય છે. જો તમે સ્વિમિંગની અલગ-અલગ સ્ટાઇલ (જેમ કે બટરફ્લાય કે બ્રેસ્ટસ્ટ્રોક) અને સ્પીડ વધારો છો, તો કેલરી બર્નનો આંકડો ઘણો ઊંચો જઈ શકે છે. સ્વિમિંગનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે પાણીની અંદર હોવાને કારણે સાંધાઓ પર બિલકુલ દબાણ આવતું નથી. તેથી જે લોકોને ઘૂંટણનો દુખાવો કે સાંધાની સમસ્યા છે, તેમના માટે સ્વિમિંગ એ સૌથી સુરક્ષિત અને શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.

માત્ર કેલરી બર્ન કરવી એ જ ફિટનેસનો માપદંડ નથી

જો આપણે માત્ર ગણિતની દ્રષ્ટિએ આંકડા જોઈએ તો વજન ઘટાડવા માટે રનિંગ પહેલા નંબરે, દોરડા કૂદવા બીજા નંબરે અને સ્વિમિંગ ત્રીજા નંબરે આવે છે. પરંતુ ફિટનેસ એક્સપર્ટ્સના મતે, માત્ર કેલરીના આંકડા જોઈને કસરત પસંદ ન કરવી જોઈએ. દરેક વ્યક્તિના શરીરની જરૂરિયાત અલગ હોય છે.

જો તમને સાંધા કે હાડકાની તકલીફ હોય, તો સ્વિમિંગ તમારા માટે બેસ્ટ છે. જો તમારી પાસે સમય ઓછો હોય અને ઘરમાં જ રહીને ફિટ થવું હોય, તો દોરડા કૂદવા એ સારો ઉપાય છે. કોઈપણ એક્સરસાઇઝનું સારું પરિણામ મેળવવા માટે તેમાં 'નિયમિતતા' (Consistency) હોવી ખૂબ જરૂરી છે. ફિટનેસની સફર શરૂ કરતી વખતે હંમેશા તમારી ક્ષમતા અનુસાર ધીમે-ધીમે શરૂઆત કરો, વર્કઆઉટ પહેલાં 'વોર્મ-અપ' (Warm-up) અને કસરત પૂરી થયા પછી શરીરને રિલેક્સ કરવા 'કૂલ-ડાઉન' (Cool-down) કરવાનું ક્યારેય ન ભૂલો.