DA Merger: કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે મોટા સમાચાર: મોંઘવારી ભથ્થાના મર્જર પર નાણાં મંત્રાલયનો મહત્વનો નિર્ણય
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે એક મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ને મૂળ વેતન (Basic Pay) માં ભેળવી દેવાનો (મર્જ કરવાનો) હાલમાં કોઈ પ્રસ્તાવ સરકાર સમક્ષ વિચારણા હેઠળ નથી.
સંસદમાં સત્તાવાર નિવેદન આપતા નાણાં રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ જણાવ્યું છે કે, દેશમાં વધતી મોંઘવારી અને ભાવો પર નિયંત્રણ તેમજ કર્મચારીઓને રાહત આપવા માટે હાલની જે મોંઘવારી ભથ્થા સુધારણા પ્રણાલી (DA Revision System) છે, તે જ લાગુ રહેશે. હાલના તબક્કે અલગથી કોઈ મર્જર કરવાની સરકારની કોઈ યોજના કે તૈયારી નથી.
૮મા પગાર પંચના 'ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ' જાહેર
સરકારે ૮મા કેન્દ્રીય પગાર પંચ (8th Pay Commission) માટે 'ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ' (ToR) નોટિફાય કરી દીધા છે. આ અંતર્ગત પગાર પંચની ટીમ હાલમાં દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોનો પ્રવાસ કરી રહી છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન તેઓ જુદા જુદા સરકારી કર્મચારી સંગઠનો, યુનિયનો અને હિતધારકો સાથે બેઠકો યોજીને વિચાર-વિમર્શ કરી રહ્યા છે અને તેમની પાસેથી સુધારાઓ માટેના મહત્વના સૂચનો મેળવી રહ્યા છે. નાણાં મંત્રાલયના સંકેતો મુજબ, હવે કર્મચારીઓના સેલરી સ્ટ્રક્ચરમાં (પગાર માળખામાં) જે પણ મોટો ફેરફાર થશે, તે સીધો ૮મા પગાર પંચની ભલામણો લાગુ થયા બાદ જ જોવા મળશે. ત્યાં સુધી વર્તમાન વ્યવસ્થા જ યથાવત રહેશે.
હાલમાં કેટલું છે મોંઘવારી ભથ્થું (DA)?
મોંઘવારી ભથ્થું (DA) એ મૂળભૂત પગારનો જ એક ભાગ છે, જે વધતી જતી મોંઘવારીની અસરને ઓછી કરવા માટે આપવામાં આવે છે. આ ભથ્થું કેન્દ્ર સરકારના સક્રિય કર્મચારીઓ, પબ્લિક સેક્ટરના કર્મચારીઓ (PSUs), સંરક્ષણ દળો (Defense Personnel), બેંક કર્મચારીઓ અને નિવૃત્ત પેન્શનધારકોને ચૂકવવામાં આવે છે. ૭મા કેન્દ્રીય પગાર પંચની જોગવાઈઓ અનુસાર, ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (AICPI) ના આંકડાઓના આધારે વર્ષમાં બે વાર-જાન્યુઆરી અને જુલાઈમાં મોંઘવારી ભથ્થામાં સુધારો કરવામાં આવે છે.
સામાન્ય રીતે સરકાર દ્વારા તેની સત્તાવાર જાહેરાત માર્ચ અને ઓક્ટોબર મહિનામાં કરવામાં આવતી હોય છે. આ વર્ષે જાન્યુઆરી માસમાં ડીએ (DA) માં ૨% નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે મોંઘવારી ભથ્થું વધીને હવે મૂળ પગારના ૬૦% સુધી પહોંચી ગયું છે.
કર્મચારીઓ દ્વારા DA મર્જ કરવાની માગ કેમ થઈ રહી છે?
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓને મળતા તમામ પ્રકારના ભથ્થાઓ મૂળ વેતન (Basic Pay) ના ટકાવારીના આધારે જ નક્કી કરવામાં આવતા હોય છે. જો સરકાર ૫૦% અથવા ૬૦% ડીએને બેઝિક પેમાં ભેળવી દે, તો તેનાથી કર્મચારીઓનો મૂળ પગાર સીધો વધી જાય. મૂળ પગાર વધવાના કારણે તે પૈસાના આધારે ગણાતા અન્ય તમામ ભથ્થાઓ પણ આપોઆપ વધી જાય છે. આ ભથ્થાઓમાં મુખ્યત્વે:
હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA - મકાન ભાડું ભથ્થું)
ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન એલાઉન્સ (બાળકોના શિક્ષણ માટેનું ભથ્થું)
ટ્રાન્સપોર્ટ એલાઉન્સ (વાહન વ્યવહાર ભથ્થું)
હોસ્ટેલ સબસિડી (Hostel Subsidy)
આ ઉપરાંત, ડીએ મર્જ થવાની સીધી મોટી અસર કર્મચારીઓની ગ્રેચ્યુઈટી અને લીવ એન્કેશમેન્ટ (રજાઓનું રોકડમાં રૂપાંતર) પર પણ પડે છે, કારણ કે નિવૃત્તિ સમયના આ લાભોનું કેલ્ક્યુલેશન બેઝિક પે અને મોંઘવારી ભથ્થાના સંયુક્ત આધાર પર જ કરવામાં આવે છે. જો આવું થાય, તો નિવૃત્ત થનારા કર્મચારીઓને પીએફ (PF), પેન્શન અને ગ્રેચ્યુઈટીની રકમમાં લાખો રૂપિયાનો સીધો ફાયદો થઈ શકે તેમ છે.
પંચની જૂની ભલામણો અને કર્મચારીઓની આશા
ભૂતકાળમાં ૫મા પગાર પંચે એવી ભલામણ કરી હતી કે જ્યારે પણ મોંઘવારી ભથ્થું ૫૦% ની સપાટી વટાવી જાય, ત્યારે તેને વિલંબ કર્યા વિના તરત જ મૂળ પગારમાં ભેળવી દેવું જોઈએ, જેથી મોંઘવારી સામે કર્મચારીઓની ખરીદ શક્તિ (Purchasing Power) જળવાઈ રહે. હાલમાં ડીએ ૬૦% ને પાર થઈ ગયું હોવાથી કર્મચારી સંગઠનો સતત માગ કરી રહ્યા છે કે સરકાર આ જૂની અને ન્યાયસંગત વ્યવસ્થાને અંતરિમ રાહત તરીકે પુનઃ લાગુ કરે. જો કે, સરકારના તાજા વલણથી સ્પષ્ટ છે કે કર્મચારીઓએ હવે પગાર વધારા અથવા મોટા ફેરફારો માટે ૮મા પગાર પંચના અંતિમ અહેવાલની જ રાહ જોવી પડશે.

