Ethanol: પેટ્રોલમાં 25% એથેનૉલ મિક્સ કરવાનો નિર્ણય પાછો ઠેલાશે? વાહન માલિકો માટે મોટા સમાચાર
દેશભરના વાહન માલિકો માટે એક રાહતના સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. પેટ્રોલમાં ૨૫% એથેનૉલ ભેળવવાના (E25) નિર્ણયને હાલ પૂરતો મુલતવી રાખવામાં આવે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા દેખાઈ રહી છે. હાલમાં દેશભરમાં E20 (૨૦% એથેનૉલ યુક્ત પેટ્રોલ) ને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ અને વિવાદો વચ્ચે કેન્દ્ર સરકાર હાલના તબક્કે E25 લાગુ કરવાની કોઈ ઉતાવળમાં નથી.
'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ' ના અહેવાલ મુજબ, સામાન્ય જનતા અને વાહન માલિકોની ચિંતાઓ તેમજ વધી રહેલા વિરોધને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર આ પ્રસ્તાવિત નિર્ણયને આગામી થોડા સમય માટે પાછો ઠેલી શકે છે.
શા માટે પાછો ઠેલાશે E25 લાગુ કરવાનો નિર્ણય?
છેલ્લા કેટલાક સમયથી દેશભરમાંથી અનેક વાહન માલિકો તરફથી E20 પેટ્રોલને લઈને ગંભીર ફરિયાદો સામે આવી રહી છે. ઘણા વાહન ચાલકોનું કહેવું છે કે E20 પેટ્રોલનો ઉપયોગ કરવાથી તેમની ગાડીઓની માઈલેજમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. આ ઉપરાંત, કેટલાક કિસ્સાઓમાં વાહનોના એન્જિનમાં ટેકનિકલ ખામીઓ સર્જાઈ રહી છે અને ખાસ કરીને જૂના વાહનો પર તેની નકારાત્મક અસર પડી રહી છે. ગ્રાહકોના આ વ્યાપક પ્રતિભાવો અને અસંતોષને કારણે સરકાર હવે E25 પેટ્રોલ બજારમાં ઉતારતા પહેલાં વધુ તપાસ, ટેકનિકલ અભ્યાસ અને ઓટોમોબાઈલ નિષ્ણાતો સાથે વ્યાપક ચર્ચા-વિચારણા કરવા માંગે છે.
વર્તમાન સ્થિતિ શું છે? (E20 ઇંધણની સફર)
હાલમાં દેશભરના મોટાભાગના પેટ્રોલ પંપો પર E20 પેટ્રોલ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ ઇંધણમાં 20% એથેનૉલ અને 80% પરંપરાગત પેટ્રોલનું મિશ્રણ હોય છે. સરકારનો આ નીતિ પાછળનો મુખ્ય હેતુ વિદેશોમાંથી આયાત થતા ક્રૂડ ઓઇલ (કચ્ચા તેલ) પરની ભારતની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો, વાહનોના ઉત્સર્જનથી થતા પ્રદૂષણમાં ઘટાડો કરવાનો અને બાયોફ્યુઅલના ઉત્પાદન દ્વારા સ્થાનિક ખેડૂતોની આવકમાં વધારો કરવાનો છે. જો કે, E20 ના અમલીકરણ બાદ જમીની સ્તરે જે પડકારો આવ્યા છે, તેણે સરકારને વિચારવા મજબૂર કરી છે.
E25 લાગુ કરતા પહેલાં ઓટો સેક્ટરે કરવી પડશે તૈયારી
રિપોર્ટ અનુસાર, કેન્દ્ર સરકાર એ બાબત સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે જ્યારે પણ ભવિષ્યમાં E25 ઇંધણ લાવવામાં આવે, ત્યારે દેશની વાહન ઉત્પાદક કંપનીઓ (Automobile Manufacturers), ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) અને અન્ય તમામ સંબંધિત એજન્સીઓ ટેકનિકલ રીતે સંપૂર્ણપણે સજ્જ હોવી જોઈએ. આ માટે વાહનોના એન્જિનનું નવેસરથી ટેસ્ટિંગ, મટીરીયલ સુસંગતતાની તપાસ અને એન્જિન કેલિબ્રેશન (Engine Calibration) જેવા મહત્વના પાસાઓ પર મોટા પાયે કામ કરવું પડશે, જેથી ઊંચા એથેનૉલ બ્લેન્ડિંગના કારણે એન્જિનને કોઈ નુકસાન ન થાય.
વાહન માલિકોની મુખ્ય ચિંતાઓ અને કંપનીઓનો દાવો
ગ્રાહકો અને વાહન માલિકોના મનમાં મુખ્યત્વે નીચે મુજબની ચિંતાઓ સતાવી રહી છે:
માઈલેજમાં ઘટાડો: શુદ્ધ પેટ્રોલની સરખામણીએ એથેનૉલની ઉર્જા ઘનતા (Energy Density) ઓછી હોવાથી વાહનની માઈલેજ ઘટી જાય છે.
એન્જિનના પાર્ટ્સને નુકસાન: એથેનૉલમાં ભેજ શોષવાનો ગુણ હોવાને કારણે તે જૂની ગાડીઓના ફ્યુઅલ પંપ, પાઇપલાઇન અને એન્જિનના ધાતુના ભાગોમાં કાટ અથવા ખારાશ પેદા કરી શકે છે.
જો કે, બીજી તરફ ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ અને સરકારનું કહેવું છે કે E20 પેટ્રોલને લાંબા સમય સુધી સખત ટેસ્ટિંગ અને લેબોરેટરી ટ્રાયલ્સમાંથી પસાર કર્યા બાદ જ સામાન્ય લોકો માટે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. કંપનીઓનો દાવો છે કે હાલના સમયમાં બજારમાં આવી રહેલા તમામ નવા વાહનો (BS6 Phase-2 વગેરે) આ ઇંધણ માટે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને સુસંગત છે.

