સંજય દવે, અમદાવાદગુજરાત કોંગ્રેસની અંદર અંદરની જામેલી વર્ષો જૂની "શાપિત" રાજકીય લડાઈ અથવા શતરંજનો ખેલ કોંગ્રેસ પાર્ટીની ભાજપ સામેની લડાઈ કરતાં પણ વધુ ગતિએ પાર્ટીની અંદર આગળ વધી રહી છે કે જેટલી જ ધ્યાન ખેંચી રહી હોય તેવું લાગે છે. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓ અનૌપચારિક રીતે એક ફાર્મ હાઉસમાં મળ્યા હોવાના અહેવાલો અને રાજકીય ચર્ચાઓ, જેમાં કેટલાક નેતાઓ બીજા નેતાને નબળા પાડવા માટે "શતરંજ રમી રહ્યા છે" તેવા આરોપોનો સમાવેશ થાય છે, તેણે આંતરિક સત્તા સંઘર્ષની અટકળોને વેગ આપ્યો છે.
1. અમિત ચાવડાનુ નામ શા માટે ચર્ચામાં છે..?કોંગ્રેસની પોતાની પીસીસી ડિરેક્ટરી અનુસાર, અમિત ચાવડા સત્તાવાર રીતે ગુજરાત પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ છે. ગુજરાતની 2026ની સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના નિરાશાજનક પ્રદર્શન બાદ તેમનું નેતૃત્વ ચર્ચામાં અને પાર્ટી હાઈ કમાનની તપાસ હેઠળ આવ્યું છે.સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીના ગુજરાત રાજ્યના પરિણામો પછી આંતરિક અસંતોષની લાગણી પરાકાષ્ઠા એ પહોંચી હોવાની સૌ કોઈ પાર્ટી કાર્યકરોને જાણ થઈ હતી, જેમાં કાર્યકરોએ સંગઠનાત્મક કામગીરી અને બૂથ-સ્તરની તૈયારી પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.પણ તેનો સંતોષકારક જવાબ કોઈને આજ સુધી મળ્યો નથી. AICC (એઆઈસીસી) સભ્ય, ગૌરવ પંડ્યાએ સ્થાનિક ચૂંટણીમાં મળેલા પરાજય પછી ગુજરાત નેતૃત્વ પાસેથી જાહેરમાં ચૂંટણીની હાર ને કારણે જવાબદારીની માંગ પણ કરી હતી. આ વાત દર્શાવે છે કે નેતૃત્વ અંગેની ચર્ચા સંપૂર્ણપણે કાલ્પનિક નથી.
2. શું કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં પ્રમુખ સામે કોઈ "ગેમ" ચાલે છે..?વધુ મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ છે કે શું વ્યક્તિગત ટીકા,નારાજગી કે અસંતોષ અમિત ચાવડાને બદલવા માટે એક સંગઠિત ઝુંબેશમાં વિકસિત થઈ છે...? રાજકારણમાં, નેતાઓ વચ્ચે અનૌપચારિક બેઠકો સામાન્ય છે. પરંતુ જ્યારે ઘણા અસંતુષ્ટ જૂથો એકસાથે નેતૃત્વની ચર્ચા કરવાનું શરૂ કરે છે, ત્યારે પરિવર્તન વિશેની અટકળો રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. તેથી "અમિત ચાવડાના નામને રમતમાં ઉતારવામાં આવી રહી છે" વાક્ય આંતરિક ધારણાને વધુ પ્રકાશિત કરે છે: કેટલાક નેતાઓ માને છે કે PCC (પી સી સી) પ્રમુખ બદલવાથી 2027 પહેલા કોંગ્રેસની સંભાવનાઓ સુધરી શકે છે.પણ તેવી માન્યતા પાર્ટીની પોતાની અંદરની વાત કહેવાય.પરંતુ હાલમાં અમિત ચાવડાને દૂર કરવા માટે સંકલિત ફાર્મહાઉસ ઓપરેશન અસ્તિત્વમાં છે તે સાબિત કરતા કોઈ વિશ્વસનીય જાહેર પુરાવા નથી એટલે અત્યારથી કહેવું ઉતાવળ ગણાશે.બાકી સત્ય તો સમય આવ્યે જરૂર બાહર આવશે.
3. ગુજરાત કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં 2027 પહેલા કોઈ મોટી ઉથલપાથલ થઈ શકે છે..?હા, શક્યતા નકારી શકાય નહીં. ઘણાં વર્ષોથી જોઈએ તો ગુજરાત કોંગ્રેસ પાર્ટી સામે એક મોટો સંગઠનાત્મક પડકાર છે. અને તેનો પૂરેપૂરો ફાયદો ગુજરાતમાં બીજેપી ને થયો છે તે પણ એટલુંજ સત્ય છે.અને હવે માંડીને વાત કરવામાં આવે તો ગુજરાત કોંગ્રેસ પાર્ટી 2027 ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા રાજ્યમાં યુવા ઉમેદવારોને તૈયાર કરવાનો અને રાજ્યના યુવા મતદારો સાથે ફરીથી જોડાવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે તેવું ચર્ચાય છે તે કેટલું સત્ય છે તે પણ વિધાનસભા 2027 ચૂંટણીના ટિકિટ વહેચણી દરમ્યાન અને ચૂંટણીના પરિણામો બાદ જરૂર જોવા મળશે.તેથી નેતૃત્વમાં ફેરફાર એક મોટી વ્યૂહરચનાનો ભાગ બની શકે છે જેમાં શામેલ છે અનેક એવા નેતાઓ ના નામ કે જેમનું રાજકીય કદ વેતરાય શકે છે.અને કદાચ આવનારાં દિવસોમાં ગુજરાત કોંગ્રેસની નવી રણનીતિ પ્રમાણે....નવા જિલ્લા-સ્તરીય સંગઠનયુવા ઉમેદવારોમજબૂત બૂથ મશીનરીવરિષ્ઠ અને યુવા નેતાઓ વચ્ચે વધુ સંકલનભાજપ અને AAP બંને સામે સ્પષ્ટ વ્યૂહરચનાઆ પ્રકારે ફેરફાર જોવા મળે તો સમજવાનું કે ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ પાર્ટી સજીવન થવાની પૂરી તૈયારી કરી રહી છે.
4. અમિત ચાવડાનું સ્થાન કોણ લઈ શકે છે..?
હાલમાં, "આગામી પ્રમુખ" તરીકે એક વ્યક્તિને નામ આપવું અટકળ કહેવાશે. પરંતુ જો કોંગ્રેસ હાઇકમાન્ડ ફેરફારનો નિર્ણય લે તો અનેક મજબુત નામોની રાજકીય પ્રોફાઇલ્સ સુસંગત બની શકે છે. કોણ કોણ હોય તેનું અનુમાન કરવું હોય તો.....
- જીગ્નેશ મેવાણી : સૌથી પહેલું ધારદાર નામ અને વધુ આક્રમક,પાયાના અને યુવા-લક્ષી કોંગ્રેસનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે તેવાં વ્યક્તિ.કદાચ પાર્ટી ઉપર લેવલે નિર્ણય લેવાનું વિચારે તો મજબૂત નામ ખોવાય.
- પરેશ ધાનાણી : સૌરાષ્ટ્રનો જાણીતો પાટીદાર ચહેરો કહેવાય. લાંબા સમયથી સંગઠનાત્મક અને ચૂંટણીલક્ષી અનુભવ ધરાવે છે અને પરંપરાગત કોંગ્રેસ કાર્યકરોને આકર્ષિત કરી શકે છે.બોલવામાં અને કામગીરીમાં આગળ પડતું નામ કહેવાય.
- તુષાર ચૌધરી : રાજ્યમાં ટ્રાઈબલ ચહેરો,પિતા સ્વ અમરસિંહ ચૌધરીની રાજકીય છાપ,વહીવટી અને સંગઠનાત્મક અનુભવ ધરાવે છે અને રાજ્ય એકમમાં પહેલેથી જ એક મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિ તરીકે ઓળખાય છે.
- લલિત કગથરા : અનુભવી, મતદારોની નાડ પારખું,સૌરાષ્ટ્રનો ચહેરો સહિત અન્ય વરિષ્ઠ નેતાઓ પણ જાતિ, પ્રદેશ, સંગઠનાત્મક સ્વીકાર્યતા અને ચૂંટણી ગણતરીઓના આધારે ચર્ચામાં ભાગ લઈ શકે છે. કોંગ્રેસ હાલમાં ગુજરાતના મહત્વપૂર્ણ સંગઠનાત્મક હોદ્દાઓ પર આમાંથી ઘણા નેતાઓની યાદી આપે છે.
૫. કોને સૌથી મજબૂત કાર્યકરોનો ટેકો છે...?હવે જો મુખ્ય વાત એટલે કે પાયાના કાર્યકરો ના ટેકો કોની સાથે છે અથવા કોને કાર્યકરો વધાવી લે તેવું જાણવું ખૂબ જરૂરી છે.અને આમ જુઓ તો આ કદાચ સૌથી મુશ્કેલ પ્રશ્ન છે. કોંગ્રેસના કાર્યકરોમાં એક નેતાને ભારે ટેકો છે તે સ્થાપિત કરવા માટે કોઈ વિશ્વસનીય રાજ્યવ્યાપી સર્વેસર્વા કોઈ નથી.
ખરી કસોટી એ હશે કે શું સંભવિત પાર્ટી પ્રમુખ રાજ્યમાં સૌરાષ્ટ્ર, ઉત્તર ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને દક્ષિણ ગુજરાતને એક કરી શકે છે, જ્યારે તે જ સમયે વરિષ્ઠ નેતાઓ, ધારાસભ્યો, યુવા કાર્યકરો અને પક્ષના પાયાના તંત્રને એકસાથે લાવી શકે છે.એવો કોઈ એક પોતાની કામગીરીની બ્લ્યુ પ્રિન્ટ લઈને રાહુલ ગાંધીને દેખાડશે તે નિસંકોચપણે ગુજરાત કોંગ્રેસ પાર્ટીને મજબૂતાઇ થી ઊભી કરવામાં સક્ષમ બનશે.
૬. ૨૦૨૭ ની ચૂંટણી બનશે કસોટીકોંગ્રેસ માટે, ફક્ત પ્રમુખ બદલવાથી સમસ્યાનો ઉકેલ આવશે નહીં. ગુજરાતના વિપક્ષને સંગઠન, નેતૃત્વ, સંસાધનો, ઉમેદવારની પસંદગી અને વિશ્વસનીય વૈકલ્પિક તાકાત ની જરૂર છે.કોંગ્રેસ માટે સૌથી મોટો ખતરો એ છે કે કોંગ્રેસી નેતાઓ આગામી વર્ષ ભાજપ સામે રાજકીય શતરંજ રમવાને બદલે એકબીજા સામે શતરંજ રમવામાં વિતાવે છે. આખરે, 2027 ની ચૂંટણી નક્કી કરી શકે છે કે શું આ આંતરિક "રમત" ખરેખર સંગઠનાત્મક પુનર્ગઠન બનશે અથવા ફક્ત ગુજરાત કોંગ્રેસના લાંબા સમયથી ચાલતા જૂથવાદના રાજકારણમાં બીજો પ્રકરણ બનશે.અને ચૂંટણીમાં મળતી કારમી "હાર" નું ઠીકરું એક બીજા ઉપર ફોડીને બધું બરાબર છે તે જૂનું ગીત ગણગણ્યા કરશે..? જોઈએ આ વખતે સમય શું દેખાડશે..!