સરકારે ઝેપ્ટો, ઇન્ડિગો અને ફિઝિક્સવાલ્લાહ સહિત 9 પ્લેટફોર્મને ફટકાર્યો દંડ

ભારત હવે ડિજિટલ થઈ ગયું છે, પરંતુ ડિજિટલ થવાના ફક્ત તેના સકારાત્મક પાસાઓ જ નથી; તેના કેટલાક નકારાત્મક અને નકારાત્મક પાસાઓ પણ હોઈ શકે છે. ઘણા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ લોકોને છેતરપિંડીનો ભોગ પણ બનાવે છે. સરકારે ડાર્ક પેટર્નવાળા આ કેટલાક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે અને લગભગ નવ પ્લેટફોર્મ પર દંડ લાદ્યો છે.CCPA એ દંડ ફટકાર્યો.

સરકારે તાજેતરમાં રાજ્યસભામાં આ અંગેની માહિતી રજૂ કરી હતી. તેમાં જણાવાયું છે કે સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA) એ "ડાર્ક પેટર્ન" અથવા ઓનલાઈન શોપિંગ દરમિયાન ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરતી યુક્તિઓનો ઉપયોગ કરવા બદલ નવ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સામે કાર્યવાહી કરી છે. આમાં ઇન્ડિગો, ઝેપ્ટો, પ્રેસ્ટક્રાય, ફિઝિક્સ વલ્હાલા અને સ્પાઇસજેટનો સમાવેશ થાય છે.કઈ કંપનીને દંડ ફટકારવામાં આવ્યો અને કેટલો?રાજ્યસભાએ એ પણ વિગતવાર જણાવ્યું કે કઈ કંપનીઓને કયા ડાર્ક પેટર્ન માટે દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો: તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે પ્લેટફોર્મ શરૂઆતમાં માલની કિંમત ઓછી રાખતું હતું, પરંતુ બાદમાં હેન્ડલિંગ ચાર્જ અને સભ્યપદ ફી ઉમેરતું હતું, જેના કારણે CCPA એ Zepto માર્કેટપ્લેસ પર ₹7 લાખનો દંડ ફટકાર્યો. CCPA એ ફિઝિક્સ વલ્હાલાને ₹5 લાખનો દંડ ફટકાર્યો. પ્લેટફોર્મે PW ફાઉન્ડેશન માટે ₹10 નું દાન પહેલાથી પસંદ કર્યું હતું. વધુમાં, વપરાશકર્તાઓને તે દાન આપવાનું ચાલુ રાખવા માટે પ્રોત્સાહિત કરતો ભાવનાત્મક સંદેશ પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યો હતો.
CCPA ને IndiGo ની મોબાઇલ એપ વિશે પણ ફરિયાદો મળી હતી, જેમાં એક સંદેશ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો કે, જો ગ્રાહકો સેવાનો લાભ નહીં લે તો "હવે હું જોખમ લઈશ". BookMyShow પાસે ટિકિટ બુક કરતી વખતે તેની સામાજિક પહેલ BookASmile માં ₹1 નું યોગદાન આપવાનો પહેલાથી પસંદ કરેલો વિકલ્પ હતો. CCPA એ આને બાસ્કેટ સ્નીકિંગ ગણાવ્યું અને કંપનીને આ વિકલ્પ દૂર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. કાઉન્ટડાઉન ટાઈમરને ગેરમાર્ગે દોરવા અને સબ્સ્ક્રિપ્શન ફરી શરૂ કરવા બદલ CCPA દ્વારા ફર્સ્ટક્રાયને 2 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.
ફાર્માઇઝી પર લગભગ 1 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. મેકાફી પર 1 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે.સ્પાઇસજેટ પર 1 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. અનુજ જિંદાલને 3 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે.
એ નોંધવું જોઈએ કે સરકારે રાજ્યસભાને એ પણ જાણ કરી હતી કે જૂન 2025 માં, CCPA એ ઈ-કોમર્સ કંપનીઓને ડાર્ક પેટર્ન ઓળખવા માટે તેમના પ્લેટફોર્મનું સ્વ-ઓડિટ કરવાની સલાહ આપી હતી. આ પછી, નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી કંપનીઓ પાસેથી આશરે 2 મિલિયન રૂપિયાનો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો છે.