ನೇಪಾಳದ ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಶೋಧ, ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ನೇಪಾಳದ 2015ರ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಗೂರ್ಖಾ ಭೂಕಂಪದ ಅನುಭವದಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಕ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 469 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕನಿಷ್ಠ 472ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. 1,400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಇನ್ನೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಪೈಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು, ಯಾತ್ರಿಕರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರವಾಹದ ರಭಸದಿಂದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

2015ರ ಭೂಕಂಪದ 'ಪಾಠ' ಏನು?

2015ರ ಭೂಕಂಪದ 'ಪಾಠ' ಏನು?

ವಿದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರುವ ನೇಪಾಳದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು 2015ರ ಗೂರ್ಖಾ ಭೂಕಂಪದ ಅನುಭವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2015ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 25ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ 7.8 ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪದ ನಂತರ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಂದ ಶೋಧ ಮತ್ತು ನಗರ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳು ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದ್ದವು. ಭಾರತ ಮಾತ್ರವೇ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಪಡೆಯ (NDRF) 700ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶ್ವಾನಗಳೊಂದಿಗೆ 16 Urban Search and Rescue ತಂಡಗಳನ್ನು ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ತಂಡಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದವು ಎಂದು ನೇಪಾಳದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾರಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಒಂದೇ ಕಮಾಂಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನೆರವಿನ ಕೊಡುಗೆ

ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನೆರವಿನ ಕೊಡುಗೆ

ನೇಪಾಳವು ವಿದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರೂ, ವಿದೇಶಿ ಮಾನವೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿಲ್ಲ.

ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ 47.5 ಟನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ತುರ್ತು ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬೈಲಿ ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೀಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಟೆಡ್ ಟ್ರಸ್ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಭಾರತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣಕಾಸು ನೆರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾರ್ಕೊ ರೂಬಿಯೊ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ನೀಡಲು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿದ್ಧವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಡ್ ಮಿಲಿಬ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಡ ನೇಪಾಳದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಶಿಶಿರ್ ಖನಾಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕಾಣೆಯಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಾಗರಿಕರ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.

ಏಷ್ಯನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೂಡ ತುರ್ತು ನೆರವಿನ ಜೊತೆಗೆ ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೇಪಾಳವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

'ಒನ್-ಡೋರ್' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು

'ಒನ್-ಡೋರ್' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು

ವಿದೇಶಿ ನೆರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಬದಲು, ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಒಂದೇ ಬಾಗಿಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ನೆರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ನೆರವು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಹಂತದ ನಂತರ ಪರಿಹಾರ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬೇಕಾಗಲಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ತುರ್ತು ತಂಡ

ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ತುರ್ತು ತಂಡ

ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು Emergency Response Team (ERT) ರಚಿಸಿದೆ.

ಈ ತಂಡವು ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರ ಹುಡುಕಾಟ, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ, ಮಾಹಿತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸುಲರ್ ನೆರವಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ರಸುವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿಮುರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಭದ್ರತಾ ತಂಡಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ವಿವಿಧ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೀಯರು, ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಮಲೇಷಿಯನ್ನರು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನರು, ಬ್ರಿಟಿಷರು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು, ಕೆನಡಿಯನ್ನರು ಸೇರಿದಂತೆ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳ ನಾಗರಿಕರು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವು ಇನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕೃತವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರವಾಹದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ ಇನ್ನೂ ತನಿಖೆಯಲ್ಲೇ

ಪ್ರವಾಹದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ ಇನ್ನೂ ತನಿಖೆಯಲ್ಲೇ

ವಿಪತ್ತಿನ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತ, ಬಂಡೆ-ಹಿಮದ ಭಾರೀ ಅವಶೇಷ ಕುಸಿತ ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ನದಿಯ ತಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.

ಇದೀಗ ಹೊಸ ಆತಂಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಧ್ಯತೆ. ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ನದಿಯ ಹರಿವು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹೊಸ ಸರೋವರಗಳು ರೂಪಗೊಂಡಿವೆ. ನೇಪಾಳ-ಚೀನಾ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪದ ಒಂದು ತಡೆ ಸರೋವರವು ತುಂಬಿ ಹರಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರ

ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರ

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಭಾರತೀಯರು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದಿರುವುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಆತಂಕವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು 24×7 ವಿಶೇಷ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ರಕ್ಷಣಾ, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತವು ತನ್ನ NDRF ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ನೇಪಾಳದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಹಾರ, ಔಷಧಿ, ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನವೀಯ ನೆರವಿನ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ

ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ

ಈ ದುರಂತವು ಕೇವಲ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಹಾರದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಹಿಮನದಿ ಮತ್ತು ಹಿಮಸರೋವರಗಳ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಭೂಕುಸಿತ, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಗಡಿ ದಾಟುವ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ-ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೇತೃತ್ವ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು; ಆದರೆ ಹಣಕಾಸು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ನೆರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.

2015ರ ಭೂಕಂಪದ ವೇಳೆ ಎದುರಾದ ಸಮನ್ವಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸದಿರುವುದು ನೇಪಾಳದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ನೂರಾರು ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರ ನಾಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರವಾಹದ ಭೀತಿಯ ನಡುವೆ ಈ 'ದೇಶೀಯ ನೇತೃತ್ವ' ಮಾದರಿ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಈಗಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ