ದಿನದ ಕಲಾಪಕ್ಕಾಗಿ ಸದನ ಸೇರಿದ ಕೆಲವೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಅಧಿವೇಶನದವರೆಗೆ ಮುಂದೂಡಿದರು. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಈ ವೇಳೆ ಸದನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅಧಿವೇಶನದ ಕೊನೆಯ ದಿನವೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗಿದರು.

ಅಧಿವೇಶನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸದನದ ಕಲಾಪವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಸ್ಪೀಕರ್ ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಅವರು ಪದೇಪದೇ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾಪವನ್ನು ಮುಂದೂಡಬೇಕಾಯಿತು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಹಲವು ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇಂದಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಲೋಕಸಭೆಯ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ 11 ಮಸೂದೆಗಳು ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡಿವೆ.

ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಆರಂಭವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ

ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದಲೇ ಗದ್ದಲ

ಜುಲೈ 20ರಂದು ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಆರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದಲೇ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ನೀಟ್-ಯುಜಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಆರೋಪ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರ ದೇಣಿಗೆಗಳ ದುರುಪಯೋಗದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದವು.

ಅಧಿವೇಶನದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾಪವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಮುಂದೂಡಬೇಕಾಯಿತು. ಸ್ಪೀಕರ್ ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಅವರು ಸದನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರ ದೇಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದ ಕೆ.ಸಿ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ರಾಮಮಂದಿರ ದೇಣಿಗೆ ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಸೂಚನೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ

ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ

ಈ ನಡುವೆ ಜುಲೈ 20ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ ಅಧಿವೇಶನದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರವಾಯಿತು.

ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮ, ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವು. ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊರಗಿನ ಈ ಘಟನೆ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಳಗೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.

ಜುಲೈ 20ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನತ್ತ ಸಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ತಡೆಯಲು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಅಶ್ರುವಾಯು ಮತ್ತು ಲಾಠಿ ಬಳಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು.

ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಲಿಲ್ಲ

ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಿದ್ಧ, ಆದರೆ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಲಿಲ್ಲ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಿರುವುದಾಗಿ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಬುಧವಾರ ಹೇಳಿದ್ದರು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಎತ್ತುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ತಾನು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಸ್ಪೀಕರ್ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ಶಾ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದು, ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಘೋಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಬುಧವಾರವೇ ಸರ್ಕಾರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮುಂದಾದರೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳು ನಡೆದವು.

ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ನಿರಂತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದ ಕಲಾಪಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪವಾಗಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ಈ ಅಧಿವೇಶನವು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಅಧಿವೇಶನಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ

ಇದೇ ಮೊದಲಲ್ಲ: 2025ರ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿಯೂ ನಿರಂತರ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಯ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಸುಮಾರು 31 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು; ಒಟ್ಟು ಲಭ್ಯವಿದ್ದ 120 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 37 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟೇ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಂಸತ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

2026ರ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿಯೂ ಅಡಚಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಆ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಸುಮಾರು 93 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಂಸತ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ 2026ರ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದ ಗದ್ದಲವು ಹಿಂದಿನ ಅಧಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿದ್ದ 'ಕಲಾಪ ನಡೆಯಬೇಕು-ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಯಬೇಕು' ಎಂಬ ಹಳೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟ ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊರಗೆ?

ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟ ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊರಗೆ

ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಮುಗಿದರೂ ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ರಾಮಮಂದಿರ ದೇಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತ ಆರೋಪಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯಿಂದ ಮಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳೂ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದರೂ, ನೀಟ್ ವಿವಾದ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ, ರಾಮಮಂದಿರ ದೇಣಿಗೆಗಳ ಆರೋಪ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ ಇನ್ನೂ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.