ಹೊಸ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಗರಿಷ್ಠ ₹25,000 ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೈದಿಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸುವ ಶಿಕ್ಷೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿಕ್ಷೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗುವಂತೆ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಂದರ್ಶಕರು, ಜೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಿಷೇಧಿತ ಮೊಬೈಲ್, ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂವಹನ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ತರುವುದು, ಹೊರತೆಗೆದು ಕೊಡುವುದು, ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದನ್ನು ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

ಅಂತಹ ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಿಳಿದೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಜೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೂ ಶಿಕ್ಷೆ ಎದುರಾಗಲಿದೆ. ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವವರು, ಪ್ರಚೋದಿಸುವವರು ಅಥವಾ ಜೈಲು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವವರು ಕೂಡ ಮಸೂದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಅಥವಾ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಸಾಧನ ಹೊಂದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆ, ಗರಿಷ್ಠ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ₹25,000ವರೆಗೆ ದಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಕಠಿಣ ಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯತೆ

ಏಕೆ ಈಗ ಇಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ?

ಈ ಮಸೂದೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಾದ ಕೊಲ್ವಾಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಹಾಗೂ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2017ರಿಂದ ಮೇ 2025ರವರೆಗೆ ಕೊಲ್ವಾಲೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ 161 ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ SIM ಕಾರ್ಡ್, ಚಾರ್ಜರ್, ಡೇಟಾ ಕೇಬಲ್, ಪವರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಇಯರ್‌ಫೋನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ 11 ಜೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಹೊರಬಿದ್ದಿತ್ತು.

ಅಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಕೈದಿಗಳ ಬಳಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಿಕ್ಕಿದಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಜೈಲಿನ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೇ ಸೋರಿಕೆಗಳಿವೆಯೇ? ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಹಕಾರವಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಎದ್ದಿದ್ದವು.

ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ

ಮೊಬೈಲ್-ಡ್ರಗ್ಸ್ ಜಾಲ ಬಹಿರಂಗ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ವಾಲೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು, ಗಾಂಜಾ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ತಂಬಾಕು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರ ಜೈಲು ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ 81 IRB ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳು ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿರುವುದು ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು.

2026ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕೊಲ್ವಾಲೆ ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕೈದಿಗಳು ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಗೋವಾ ಪೀಠದ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬಂದವು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಜಾಮರ್ ಅಥವಾ ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪ್ರವೇಶ ತಪಾಸಣಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ CCTV ಮತ್ತು ಕೈದಿಗಳ ದೈಹಿಕ ತಪಾಸಣೆಯಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಂತೆಯೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಡ್ರಗ್ಸ್ ಜಾಲದ ಭಾಗ

2026: ಜೈಲಿನಿಂದಲೇ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಜಾಲದ ಆರೋಪ

ಈ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಪರಾಧ ವಿಭಾಗದ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊಲ್ವಾಲೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ NDPS ಪ್ರಕರಣದ ಒಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿ ಮೊಬೈಲ್, WhatsApp ಮತ್ತು UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊರಗಿನ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜೈಲಿನೊಳಗಿನಿಂದಲೇ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪೂರೈಕೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಕುರಿತು ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಜೈಲು ಭದ್ರತೆಗೆ ಕೇವಲ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಜೈಲಿನೊಳಗಿನಿಂದಲೇ ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸಾಧನ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳ ಪತ್ತೆ

ಕಾನೂನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಕೊಲ್ವಾಲೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳ ಪತ್ತೆ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 22ರಂದು ಜೈಲು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಜಂಟಿ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಎರಡು ಹಾಳಾದ/ವಿಚ್ಛೇದಿತ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದವು. ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೀಚರ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ Android ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು.

ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಶವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿದ್ದರೂ ಕೊಲ್ವಾಲೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೊಬೈಲ್ ಜಾಮರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ

ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರ

ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪಾತ್ರದ ಆರೋಪಗಳು ಹೊಸದಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಬ್ಬರು ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣವೂ ತನಿಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಜೈಲು ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ‘ಆಂತರಿಕ ಸಹಕಾರ’ ಅಥವಾ inmate-staff nexus ಕುರಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ.

ಇದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಹೊಸ ಮಸೂದೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬ್ಯಾರಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟ - ಕೈದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನಧಿಕೃತ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆದು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ದುರ್ಬಲವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸ್ಮಾರ್ಟ್’ ಕಣ್ಗಾವಲು

ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ, ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಅಭ್ಯಾಸಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಿ ಜೈಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಬ್ಯಾರಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಹಾಗೂ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಜಾಮಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜೈಲು ಹೊರಗಡೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ

ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೂ ನಿಗಾ

ಶಿಕ್ಷೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಕೈದಿಗಳು, ಜಾಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೆರೋಲ್ ಅಥವಾ ಫರ್ಲೋ ಮೇಲೆ ಹೊರಬರುವ ಕೈದಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಗೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಸೂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಮೂಲಕ ಜೈಲು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಜೈಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳೊಳಗಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅಪರಾಧ ಜಾಲದ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಮುಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈದಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮಸೂದೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.