ನವದೆಹಲಿ: ನಾವು ಬಳಸುವ ಜಿಮೇಲ್, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್, ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಯಪ್‌ಗಳಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ನಂತರ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇಟಾದ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

​ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದೇಶ, ಫೋಟೋ, ಸರ್ಚ್ ಕ್ವೆರಿ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿಗಳು ನಮ್ಮ 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಫುಟ್‌ಪ್ರಿಂಟ್' ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಭೌತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಸ್ತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಡೆತನದ ಹತ್ತಾರು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಖಾತೆಗಳು, ಕ್ಲೌಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್, ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್‌ಗಳು, ಹಣಕಾಸಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಯಂತಹ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಸ್ತಿಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

​ಸಾವಿನ ನಂತರ ಡೇಟಾದ ಒಡೆತನ ಯಾರದ್ದು?
​ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವು ನೀವು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನ ನೀತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಬಳಕೆದಾರರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು' (User Agreements) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು 'ಪರವಾನಗಿ' (Licence) ನೀಡುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು, ಆ ವಿಷಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಡೆತನವನ್ನಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಖಾತೆಗಳ ಪ್ರವೇಶ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಖಾತೆಯನ್ನು 'ಮೆಮೊರಿಯಲೈಸ್' (Memorialise) ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಖಾತೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ನಂಬಿಕಸ್ಥರನ್ನು 'ಟ್ರಸ್ಟೆಡ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್'ಗಳನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಇಮೇಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಕಟ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರೂ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ.
​
​ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಖಾತೆಗಳು ಇರಲಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಮಶಾನ' (Digital Graveyards) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೂ, ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.