ಭೋಪಾಲ್: ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದರೆ ವಯಸ್ಸು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ 16 ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವ್ಯಾಸಜೀ ಮಿಶ್ರಾ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 11ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ನೀರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಿನೂತನ 'ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಒಲೆ'ಯನ್ನು (Hybrid Stove) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.
ದೇವಸರ್ ಮೂಲದ ವ್ಯಾಸಜೀ ಮಿಶ್ರಾ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಅವರು, ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಹೊಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಈ ಒಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?
ಡ್ಯುಯಲ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಎರಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಒಲೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಗೆ ಒಂದು ಹಾಗೂ ನೀರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೂರು ರೆಗ್ಯುಲೇಟರ್ಗಳು: ಒಂದು ರೆಗ್ಯುಲೇಟರ್ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಹರಿವನ್ನು, ಎರಡನೆಯದು ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರೆ, ಮೂರನೆಯದು ಬರ್ನರ್ ಆನ್/ಆಫ್ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ದಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಎರಡೂ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬರ್ನರ್ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಆವಿ (Steam) ದಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
20% ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ, ₹600 ವೆಚ್ಚ
ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ನೆರವಿನಿಂದ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಾ, ಕೇವಲ ₹600 ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಐಐಟಿ ಗುವಾಹಟಿ (IIT Guwahati) ತಜ್ಞರು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಒಲೆಯು ಸುಮಾರು 20 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು
ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ 2003ರ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಜ್ಞಾನ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿದ್ದು, ಅಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರಿಂದ ಮಿಶ್ರಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ 'ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್' (NIF) ಮತ್ತು 'ಜಿಯಾನ್ಸ್' (GIANs) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋ ವೆಂಚರ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಫಂಡ್ನಿಂದ ₹37,250 ಅನುದಾನ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿವೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಇಂಧನ ಬಳಸುವ ಅಡುಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.

