ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಗೃಹ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿರ್ಣಯವು, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೈಜತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 498ಎ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಾನವಾದ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 85 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮದುವೆಯಾಗುವ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಶಾಲವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯವು ಅಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಬಲಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಔಪಚಾರಿಕ ಮದುವೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ತೀವ್ರತೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಈಗಾಗಲೇ 2005 ರ ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಸಿವಿಲ್ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗದಿರುವುದು ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ತೀರ್ಪು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯು ಸಂಬಂಧದ ರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ವರದಿಯಾಗುವ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ (NFHS) ಪ್ರಕಾರ, ಮದುವೆಯಾದ ಶೇಕಡಾ 22 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳಿಂದ ದೈಹಿಕ, ಲೈಂಗಿಕ ಅಥವಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯ ಕೋರಿ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾನೂನು, ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಆರೋಪಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ವಿವಾಹಿತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಮಾನ್ಯವಾದ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿ ಹೂಡಿದ್ದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿದ್ದನು.
ಡಿ. ವೇಲುಸ್ವಾಮಿ ವರ್ಸಸ್ ಡಿ. ಪಚ್ಚಿಯಮ್ಮಾಳ್ (2010) ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಾ ಶರ್ಮಾ ವರ್ಸಸ್ ವಿ.ಕೆ.ವಿ. ಶರ್ಮಾ (2013) ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಮದುವೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ದಂಪತಿಗಳು ಗಣನೀಯ ಕಾಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವು ಅಗತ್ಯವಾದ ಶಾಶ್ವತತೆ ಹಾಗೂ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಈಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವರ್ಸಸ್ ಬಿಹಾರ ಪ್ರಕರಣದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.