ಕಾಠ್ಮಂಡು (ನೇಪಾಳ) - ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸುವ 14 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದೇವಿಘಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯೂ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೇಪಾಳವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 800 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ನಿಂದ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ, ಅಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 400 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.
ನೇಪಾಳದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಸುಮಾರು 13 ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರವಾಹದ ಹೊಡೆತವು ಸುಮಾರು 359 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ತಟ್ಟಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಾಗಿವೆ.
ನೇಪಾಳದ ಅನೇಕ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಭಾರತವು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗ್ರಿಡ್ ಇಂಡಿಯಾ (Grid India) ನೀಡಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ನೇಪಾಳದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 963.4 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸುವ ದೇವಿಘಾಟ್ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸುವ ಚಿಲಿಮೆ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲಿ ಎಂಬ 2 ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳೂ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿವೆ.
ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳೇ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಆಧಾರ
ನೇಪಾಳದ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸುಮಾರು 4,300 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಾಪಾರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿದೆ (ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ). ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ನೇಪಾಳವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದ ನೇಪಾಳವು ಭಾರತದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

