ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಖಿ ಹಬ್ಬ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ, ಅಕ್ಕ-ತಮ್ಮನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವವನ್ನು ಸಾರುವ ವಿಶೇಷ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಿನ ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರ ಕೈಗೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಶುಭ ಹಾರೈಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಾಖಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಸಹೋದರಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಹಣೆಗೆ ತಿಲಕವಿಟ್ಟು, ಕೈಗೆ ರಾಖಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಸಿಹಿ ತಿನ್ನಿಸಿ, ಸಹೋದರನ ಸುಖ, ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸಹೋದರನು ಕೂಡ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಸದಾ ಗೌರವಿಸಿ, ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ರಾಖಿಯ ಅರ್ಥ ಕೇವಲ ಸಹೋದರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಹೋದರನಿಗೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪರಸ್ಪರ ಕಾಳಜಿ, ಪ್ರೀತಿ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಂಕೇತವೇ ರಾಖಿ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕೈಗೆ ಗಾಯವಾದಾಗ ದ್ರೌಪದಿ ತನ್ನ ಸೀರೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಹರಿದು ಕಟ್ಟಿದಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನೆಂಬ ಕಥೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಖಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾರವಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಲಗೊಂಡಿದೆ.
ಇದೇ ರೀತಿ ಇಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ ಶಚಿದೇವಿ, ದೇವೇಂದ್ರನ ಕೈಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ದಾರ ಕಟ್ಟಿದ ಕಥೆಯೂ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಖಿ ಹಬ್ಬದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಂತ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರಿಗಷ್ಟೇ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು ಎಂಬ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಅಣ್ಣ, ತಮ್ಮ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಆತ್ಮೀಯರಿಗೂ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಪರಂಪರೆ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ರಾಖಿ ಹಬ್ಬ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನವು ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಪಾಯದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವುದಲ್ಲ; ಆಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಕನಸು, ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೂ ಆಗಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಾಖಿಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು "ರಕ್ಷಣೆ"ಗಿಂತ "ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ" ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ರಾಖಿಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಹತ್ತಿ ದಾರ, ಕಾಗದ, ಮರದ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ರಾಖಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಸಾರಬಹುದು.
ರಾಖಿ ಹಬ್ಬದ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶ
ರಾಖಿ ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಒಂದು ದಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು "ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗಿದ್ದೇನೆ" ಎಂಬ ಭರವಸೆಯ ಸಂಕೇತ. ಜೀವನದ ಏರಿಳಿತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನವೇ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ.
ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಾಖಿ ಹಬ್ಬ ಕುಟುಂಬದ ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ದುಬಾರಿ ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತು, ಕಾಳಜಿಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಬೆಂಬಲವೇ ರಾಖಿಯ ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆ.
ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿಯ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಣ್ಣ ತುಂಬುವ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬವೇ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ. 
