ಭಾರತದ ಹೊಸ ಮಿತ್ರ ವೆನೆಜುವೆಲಾ

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಕೂಡ ಹೊಸ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆಯಂತೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಜಾಲವನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಜಾಣತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ತಾಜಾ ನಿದರ್ಶನ ವೆನೆಜುವೆಲಾ. ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕೆಪ್ಲರ್ ನೀಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೆನೆಜುವೆಲಾ ದೇಶವು ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆದಾರ ದೇಶವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. 2026ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿಕೋಲಸ್ ಮಡುರೊ ಅವರನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕವು ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ತೈಲ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತೆ ಬರಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.

ಕೆಪ್ಲರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ವೆನೆಜುವೆಲಾದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಸರಾಸರಿ 4.17 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿದಿನ 2.83 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವು ಹೆವಿ ಮತ್ತು ಹೈ-ಸಲ್ಫರ್ (ಭಾರವಾದ ಮತ್ತು ಗಂಧಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವ) ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಿಲಯನ್ಸ್‌ನಂತಹ ಭಾರತೀಯ ರಿಫೈನರಿಗಳು ಇಂತಹ ತೈಲವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತ ಖರೀದಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದು ಪ್ರತಿದಿನ 49 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇಕಡ 8ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತಿದಿನ 52 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಆಮದಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಇರಾಕ್‌ನಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಭಾಗಶಃ ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಫೆಬ್ರವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದು ತೀರಾ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ 9.69 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ತೈಲ ಬರುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ 51 ಸಾವಿರ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಮೊನಾಗಾಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಮೊರಿಚಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಒರಿನೊಕೊ ಬೆಲ್ಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಡಿವಿಎಸ್‌ಎ ತೈಲ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ರಿಗ್‌ಗಳು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಭಾರತ ಭೇಟಿ

ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾರ್ಕೊ ರೂಬಿಯೋ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಡೆಲ್ಸಿ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಭೇಟಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 30,380 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ನಂಬರ್ 1 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಮೆರಿಕ ಹೇರಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಈಗ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ರಷ್ಯಾಗೆ ಲಾಭ

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾದ ತೈಲದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣವು ಫೆಬ್ರವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇಕಡ 61ರಷ್ಟು ಕುಸಿದು ಪ್ರತಿದಿನ 11.8 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಆಮದನ್ನು ದುಪ್ಪಟ್ಟುಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಪ್ರತಿದಿನ 23 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ರಷ್ಯಾದ ತೈಲ, ಈಗ ಪ್ರೀಮಿಯಂ (ಹೆಚ್ಚಿನ) ದರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾಭವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಪೂರೈಸುವ ದೇಶಗಳು

ದೇಶ - ಪ್ರಮಾಣ ರಷ್ಯಾ- ದಿನಕ್ಕೆ 23 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಯುಎಇ- ದಿನಕ್ಕೆ 4.40 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ವೆನೆಜುವೆಲಾ- ದಿನಕ್ಕೆ 4.17 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ- ದಿನಕ್ಕೆ 3.40 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಅಮೆರಿಕ- ದಿನಕ್ಕೆ 3.10 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್

ಸದೃಢಗೊಂಡ ಸ್ನೇಹ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಗೊಂಡಿವೆ. ವೆನೆಜುವೆಲಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿಕೋಲಸ್ ಮಡುರೊ ಪದಚ್ಯುತಿಯ ಬಳಿಕ), ಅಲ್ಲಿನ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಡೆಲ್ಸಿ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಚುರುಕಾಗಿದೆ. 2026ರ janeiro 30ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಸಿ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಅವರು ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ವೇಳೆ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಇಬ್ಬರೂ ನಾಯಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ 2025ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 5ನೇ ಭಾರತ-ವೆನೆಜುವೆಲಾ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಚೇರಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕೈಜೋಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯ ಜನರಿಕ್ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ವೆನೆಜುವೆಲಾದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್' ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿವೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಥ್

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಯುದ್ಧದ ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ತೈಲ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಅಮೆರಿಕವೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ತೈಲವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತೈಲ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕ ಈ ಹಿಂದೆ ಅಸಮಾಧಾನ... ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತ ನೀಡುವ ಹಣದಿಂದ ರಷ್ಯಾ ಯೂಕ್ರೇನ್ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆರೋಪಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ರಷ್ಯಾ ತೈಲ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ವೆನೆಜುವೆಲಾದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೈಲ ಖರೀದಿಸುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೇ 23ರಿಂದ 26ರವರೆಗೆ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾರ್ಕೊ ರೂಬಿಯೋ, 'ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಇಂಧನವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಾವು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೇವೆ. ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತರಲಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ 10 ದೇಶಗಳು

ವೆನೆಜುವೆಲಾ - 30, 380 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ- 25, 860 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಇರಾನ್ - 20, 860 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಕುವೈತ್- 14,501 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಯುಎಇ- 10,150 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್ರಷ್ಯಾ- 8,000 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಅಮೆರಿಕ- 5, 283 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಲಿಬಿಯಾ- 4,836 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್ನೈಜೀರಿಯಾ- 3, 689 ಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರಲ್

ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ