2019 ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದ ಪಾಲಿಗೆ ಸಿಹಿ-ಕಹಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣ. ಕೆಲವು ಹಿರಿಯರ ಅಗಲುವಿಕೆಯ ನೋವು, ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವಗಳ ಸಂಭ್ರಮ ಈ ಸಲವೂ ಇತ್ತು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದೊಂದಿಗೇ ಚಾಲನೆಗೊಂಡ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಳ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆತ ಸಂತಸ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಧನಸಹಾಯ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರವೇ ಸಂವೇದನೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವಿಪರೀತಕ್ಕೂ ಈ ವರ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು.

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ

ವಿದ್ಯಾಕಾಶಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ 84 ನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿತು.

ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿರುವ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನುಡಿಜಾತ್ರೆ ಜರುಗಿತು. 85ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 2020ರ ಫೆ.5ರಿಂದ 7ರವರೆಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳ ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಧನಸಹಾಯ ಸ್ಥಗಿತ

ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಧನಸಹಾಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನೇ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂದಿನ ಸಚಿವ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕಕ್ಕೆ 'ಬಂಡೆ'ಯಂತೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದೋಷಗಳಿದ್ದು, ನಕಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದುರುಪಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಸ್ಥಗಿತಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಗೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಸಂವಹನವಾಗದೆ ಎಸ್​ಸಿಎಸ್​ಪಿ ಟಿಎಸ್​ಪಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಿಕೆಗೆ ಇಲಾಖೆ ಅರ್ಜಿ ಕರೆದಿದ್ದು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೌನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 2020ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಧನಸಹಾಯ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಈಗಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಾತಿನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ 2020ರಲ್ಲೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ರಂಗಶಂಕರಕ್ಕೆ 15 ವರ್ಷ

ಶಂಕರ್​ನಾಗ್ ಹಾಗೂ ಅರುಂಧತಿ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕೂಸು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ರಂಗಶಂಕರ' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ 2019ಕ್ಕೆ 15 ವರ್ಷ ಸಂದಿತು. ಹವ್ಯಾಸಿ ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅನುವಾಗುವಂತೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವ ರಂಗಶಂಕರಕ್ಕೆ ಅರುಂಧತಿ ನಾಗ್ ನೇತೃತ್ವ. ಸದಾ ಇದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಂತಿದ್ದ ಕಾರ್ನಾಡರು ಇಲ್ಲದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಈ ಸಲ ನಡೆಯಿತು.

62 ಗಣ್ಯರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

2019ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಿಆರ್​ಎಲ್ ಸಮೂಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚೇರ್ಮನ್ ಡಾ. ವಿಜಯ ಸಂಕೇಶ್ವರ, ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ಕುಮಾರ್, ನಾ. ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಡಾ. ಗುರುರಾಜ ಕರ್ಜಗಿ ಸೇರಿ 62 ಸಾಧಕರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ ಭಾಜನರಾದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಇಂಡೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಮಾಧುರಿ ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಕೃತಿ 'ದಿ ಫಾರ್ ಫೀಲ್ಡ್' ಗಾಗಿ ಜೆಸಿಬಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. - 25 ಲಕ್ಷ ರೂ. ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರವುಳ್ಳ ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ನಗದು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿವೇಕ ರೈ, ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ದೇಶಾಂಶ ಹುಡಗಿ, ಸಾಯಿಸುತೆ, ಎ.ಕೆ. ಹಂಪಣ್ಣ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ. ಕುಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಭೈರಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಬಾದರಾಯಣ ವ್ಯಾಸ ಸಮ್ಮಾನ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ.

ಕಾಯ್ಕಿಣಿಗೆ ಡಿಎಸ್​ಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಅವರ 'ನೋ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಪ್ಲೀಸ್' ಕೃತಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಡಿಎಸ್​ಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ ತೇಜಸ್ವಿನಿ ನಿರಂಜನ ಕೂಡ 25 ಸಾವಿರ ಡಾಲರ್ ಮೊತ್ತದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.

ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ

'ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಹೋರಾಟ' ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಗಳು ನಿಂತು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿ ದಶಕವೇ ಕಳೆದರೂ ಬಗೆಹರಿಯದಿದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಳದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೊನೆಗೂ ತೆರೆ ಎಳೆದಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ಬದಲಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಸಚಿವ ಸಿ.ಟಿ. ರವಿ ಅವರು 'ವಿಜಯವಾಣಿ', 'ದಿಗ್ವಿಜಯ 247 ನ್ಯೂಸ್' ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

ಬಗೆಹರಿಯದ ನಾಡಗೀತೆ ಗೊಂದಲ

ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಂತೆಯೇ ಕುವೆಂಪು ವಿರಚಿತ ನಾಡಗೀತೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾಟಿ, ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ 2019ನೇ ಇಸವಿಯೂ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಗೀತೆಯನ್ನೇ 2.30 ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಹಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಕೇಳಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಅದ್ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ನ.1ಕ್ಕೆ ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಂತೂ ಆಲಾಪ, ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳ ಜತೆಗೆ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ನಿಮಿಷ ನಾಡಗೀತೆ ಹಾಡಲಾಯಿತು.

ಜಯಂತಿಗಳ ಪುನರಾವಲೋಕನ ಚರ್ಚೆ

ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಾಪುರುಷರ, ಪುರಾಣ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕವು ಆಯಾ ಜಾತಿ ಸಮಾವೇಶಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಧ್ವನಿ 2019ರಲ್ಲಿ ಬಲ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಜಯಂತಿಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೆಟ್ಟ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುನರಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ದೊರಕಿದೆ.

2019ರಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಕೆ ಆಗಿಲ್ಲವಾದರೂ ತೀರಾ ಕುಸಿತವೇನೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಇ-ಪುಸ್ತಕಗಳೆಡೆಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇ-ಪುಸ್ತಕ ಓದಬಹುದಾದ ಯುವಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಕನ್ನಡ ಓದುವ ಹಿರಿಯರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದಿಗ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಜಗತ್ತಿದೆ.

| ಪ್ರಕಾಶ್ ಕಂಬತ್ತಳ್ಳಿ ಅಂಕಿತ ಪುಸ್ತಕ

2019ರ ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆ

2018ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಸವಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಎಚ್.ಎಸ್. ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ, ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರೊ. ಷ. ಷಟ್ಟರ್ , ಟಿ. ಚೌಡಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದ ಟಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್, ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಕೇರಿ ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.

ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಉಸ್ಮಾನ್​ಸಾಬ್ ಖಾದರ್​ಸಾಬ್ ಅವರಿಗೆ 42 ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದು, ನಿಯಮದಂತೆ 60 ವರ್ಷವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.

ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಸುವ ವಿಶ್ವ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾ ಉತ್ಸವದ 7ನೇ ಅವತರಣಿಕೆ ಡಿ.25ಕ್ಕೆ ನೆರವೇರಿದ್ದು, ಈ ಬಾರಿ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಹಾಮೋನಿಯಂ ವಾದಕಿಯರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.