ആധുനിക യുദ്ധങ്ങളില് വിജയിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ശക്തമായ ആയുധങ്ങള് കൈവശമുള്ള രാജ്യമല്ല, മറിച്ച് ശത്രുവിനെ ആദ്യം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന രാജ്യമാണെന്ന് സമീപകാല യുദ്ധങ്ങള് തെളിയിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം മുതല് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങള് വരെ പരിശോധിച്ചാല് ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്, ശത്രുവിനെ ആദ്യം കണ്ടെത്തുന്നവർക്കാണ് ആക്രമണത്തിലും പ്രതിരോധത്തിലും മുൻതൂക്കം ലഭിക്കുന്നത്. ഇന്നത്തെ യുദ്ധഭൂമിയില് ഡ്രോണുകളും ക്രൂയിസ് മിസൈലുകളും സ്റ്റെല്ത്ത് യുദ്ധവിമാനങ്ങളും അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കുന്ന മിസൈലുകളും നിർണായക ശക്തികളായി മാറിയ സാഹചര്യത്തില്, "ശത്രു എവിടെയാണെന്ന് അറിയുക" എന്നത് തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ഈ യാഥാർഥ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞാണ് ഇന്ത്യ തന്റെ വ്യോമ നിരീക്ഷണ ശേഷി അഭൂതപൂർവമായി ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള പദ്ധതികള്ക്ക് വേഗം കൂട്ടിയിരിക്കുന്നത്. ആകാശത്ത് പറക്കുന്ന അത്യാധുനിക റഡാർ സംവിധാനങ്ങളായ എയർബോണ് എർളി വാർണിംഗ് ആൻഡ് കണ്ട്രോള് (AEW&C) വിമാനങ്ങളുടെ എണ്ണം മൂന്നിരട്ടിയാക്കി, ഭാവിയിലെ യുദ്ധങ്ങള്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുകയാണ് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന.
ഇന്നത്തെ വ്യോമയുദ്ധങ്ങളില് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി, ശത്രുവിനെ എത്ര വേഗത്തില് കണ്ടെത്താനാകുമെന്നതാണ്. ഭൂതലത്തില് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന റഡാറുകള്ക്ക് ഭൂമിയുടെ വളവ് കാരണം കാഴ്ചപരിധിക്ക് അപ്പുറമുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് താഴ്ന്ന ഉയരത്തില് പറക്കുന്ന ഡ്രോണുകളോ ക്രൂയിസ് മിസൈലുകളോ യുദ്ധവിമാനങ്ങളോ റഡാർ കവറേജിന് പുറത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കുന്നതിനാല്, അവ വളരെ അടുത്തെത്തിയ ശേഷമേ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള്ക്ക് അവയെ തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കാറുള്ളൂ. ഇതോടെ പ്രതികരിക്കാൻ ലഭിക്കുന്ന സമയം വളരെ കുറയുകയും ശത്രുവിന് മുൻതൂക്കം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സൈനിക ഭാഷയില് ഇത് 'റഡാർ ഷാഡോ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രതിഭാസമാണ്.
ഈ പ്രശ്നത്തിന് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ പരിഹാരം റഡാറിനെ തന്നെ ആകാശത്തേക്ക് ഉയർത്തുക എന്നതാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ലോകത്തെ പ്രമുഖ സൈനിക ശക്തികള് എയർബോണ് എർളി വാർണിംഗ് ആൻഡ് കണ്ട്രോള് സംവിധാനങ്ങള്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യം നല്കുന്നത്. ഉയർന്ന ഉയരത്തില് പറക്കുന്ന ഇത്തരം വിമാനങ്ങള്ക്ക് നൂറുകണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള വ്യോമലക്ഷ്യങ്ങളെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ ഫാല്ക്കണ് AWACS വിമാനങ്ങള് ഏകദേശം 50,000 അടി ഉയരത്തില് പറക്കുമ്പോള് 500 കിലോമീറ്ററോളം ദൂരത്തുള്ള വ്യോമലക്ഷ്യങ്ങള് നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. അതുവഴി ശത്രു വിമാനങ്ങളെയോ ഡ്രോണുകളെയോ മിസൈലുകളെയോ വളരെ നേരത്തെ കണ്ടെത്തി യുദ്ധവിമാനങ്ങളെ സജ്ജമാക്കാനും ഭൂതല വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള്ക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കാനും സാധിക്കും.
എന്നാല് ഈ വിമാനങ്ങള് സാധാരണ റഡാർ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള് മാത്രമല്ല. അവ യഥാർഥത്തില് ആകാശത്ത് പറക്കുന്ന കമാൻഡ് സെന്ററുകളാണ്. യുദ്ധവിമാനങ്ങള്, ഭൂതല റഡാറുകള്, മിസൈല് പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള്, മറ്റ് നിരീക്ഷണ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള് എന്നിവയെല്ലാം ഒരേ ശൃംഖലയിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയുടെ സമഗ്ര ചിത്രം കമാൻഡർമാർക്ക് നല്കുകയാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ദൗത്യം. കൃത്രിമബുദ്ധി, അതിവേഗ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, അത്യാധുനിക സെൻസറുകള് എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെ കണ്ടെത്തുകയും തിരിച്ചറിയുകയും പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ സംവിധാനങ്ങള് ആധുനിക യുദ്ധങ്ങളുടെ നിർണായക ഘടകമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകളും ഈ സംവിധാനങ്ങളുടെ ആവശ്യകത വർധിപ്പിക്കുന്നു. 15,000 കിലോമീറ്ററിലധികം നീളമുള്ള കര അതിർത്തിയും 11,000 കിലോമീറ്ററിലധികം തീരദേശവും സംരക്ഷിക്കേണ്ട രാജ്യമെന്ന നിലയില്, ഇന്ത്യയ്ക്ക് തുടർച്ചയായ വ്യോമനിരീക്ഷണം അനിവാര്യമാണ്. പാകിസ്ഥാനുമായും ചൈനയുമായും ഒരേസമയം സംഘർഷം ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ള സാഹചര്യത്തില്, രണ്ട് മുന്നണികളിലെയും ഭീഷണികള് ഒരേസമയം കണ്ടെത്താനും പ്രതികരിക്കാനും കഴിയുന്ന ശക്തമായ വ്യോമനിരീക്ഷണ ശൃംഖല ഇന്ത്യയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ AEW&C വിമാനങ്ങള് ഇന്ത്യൻ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട 'ഫോഴ്സ് മള്ട്ടിപ്ലയറുകളില്' ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
നിലവില് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയ്ക്ക് ആകെ ആറ് വ്യോമനിരീക്ഷണ വിമാനങ്ങളാണ് ഉള്ളത്. അതില് മൂന്ന് തദ്ദേശീയ 'നേത്ര' Mk-1 AEW&C വിമാനങ്ങളും മൂന്ന് ഇസ്രായേല് നിർമ്മിത ഫാല്ക്കണ് AWACS വിമാനങ്ങളും ഉള്പ്പെടുന്നു. എന്നാല് ഇത്ര വലിയ രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാ ആവശ്യങ്ങള് നിറവേറ്റാൻ ഈ എണ്ണം പര്യാപ്തമല്ലെന്നാണ് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്. താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള് ചൈനയ്ക്ക് 30-ലധികം AWACS വിമാനങ്ങളുണ്ടെന്നും പാകിസ്ഥാന് ഏകദേശം 10 AEW&C പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള് പ്രവർത്തനത്തിലുണ്ടെന്നും കണക്കുകള് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇന്ത്യയുടെ നിലവിലെ ശേഷി വർധിപ്പിക്കേണ്ടത് കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആവശ്യമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
ഈ കുറവ് പരിഹരിക്കാനാണ് ഇന്ത്യ വലിയ വികസന പദ്ധതിയുമായി മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. ആദ്യഘട്ടത്തില് ആറ് 'നേത്ര Mk-1A' വിമാനങ്ങള് കൂടി വ്യോമസേനയില് ഉള്പ്പെടുത്തും. നിലവിലെ സംവിധാനത്തേക്കാള് കൂടുതല് ശേഷിയുള്ള ഗാലിയം നൈട്രൈഡ് AESA റഡാറുകള്, 450 കിലോമീറ്റർ വരെ കണ്ടെത്തല് പരിധി, കൂടുതല് ശക്തമായ ഇലക്ട്രോണിക് വാർഫെയർ സംവിധാനങ്ങള്, ജാമിംഗിനെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ്, സ്റ്റെല്ത്ത് ലക്ഷ്യങ്ങളെ കണ്ടെത്താനുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയാണ് ഈ പുതിയ വിമാനങ്ങളുടെ പ്രത്യേകത. 2027-28 കാലയളവില് ഇവ വ്യോമസേനയുടെ ഭാഗമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
ഇതോടൊപ്പം തന്നെ കൂടുതല് ശക്തമായ 'നേത്ര Mk-2' പദ്ധതിയും പുരോഗമിക്കുകയാണ്. എയർബസ് A321 വിമാനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വികസിപ്പിക്കുന്ന ഈ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള്ക്ക് 360 ഡിഗ്രി റഡാർ കവറേജ്, കൂടുതല് ദൈർഘ്യമേറിയ പറക്കല്ശേഷി, കൂടുതല് ശക്തമായ കമാൻഡ്-ആൻഡ്-കണ്ട്രോള് സംവിധാനങ്ങള് എന്നിവ ഉണ്ടാകും. എയർഫ്രെയിം പരിവർത്തനത്തിന്റെ ചുമതല എഐ എഞ്ചിനീയറിംഗ് സർവിസ്സ് ലിമിറ്റഡിനാണ് അതേസമയം, മിഷൻ സിസ്റ്റങ്ങളുടെ വികസനത്തില് അദാനി ഡിഫൻസ് സിസ്റ്റംസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജീസും പങ്കാളിയാണ്. 2029-30 കാലയളവില് പരീക്ഷണ പറക്കലുകള് ആരംഭിക്കുകയും 2032 മുതല് ഈ വിമാനങ്ങള് വ്യോമസേനയില് ഉള്പ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
ഈ വികസന പദ്ധതികള് പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ ഇന്ത്യയുടെ AEW&C, AWACS വിമാനങ്ങളുടെ എണ്ണം നിലവിലെ ആറില് നിന്ന് 18 ആയി ഉയരും. മൂന്ന് നേത്ര Mk-1, ആറ് നേത്ര Mk-1A, ആറ് നേത്ര Mk-2, മൂന്ന് ഫാല്ക്കണ് AWACS എന്നിവ ഉള്പ്പെടുന്ന ഈ പുതിയ ശൃംഖല ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമനിരീക്ഷണ ശേഷിയെ ഗണ്യമായി ശക്തിപ്പെടുത്തും. അതോടൊപ്പം ഭൂതല റഡാറുകള്, തീരദേശ റഡാർ ശൃംഖലകള്, ഉപഗ്രഹങ്ങള്, ഇലക്ട്രോണിക് ഇന്റലിജൻസ് സംവിധാനങ്ങള് എന്നിവയുമായി ഈ വിമാനങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് ഒരു സമഗ്ര നിരീക്ഷണ ശൃംഖല സൃഷ്ടിക്കാനുമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ഡാറ്റാ ലിങ്കുകള് വഴി യുദ്ധവിമാനങ്ങള്ക്കും മിസൈല് പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള്ക്കും മറ്റ് സൈനിക യൂണിറ്റുകള്ക്കും തത്സമയം വിവരങ്ങള് കൈമാറാൻ കഴിയുന്ന ഈ ശൃംഖല, യുദ്ധഭൂമിയിലെ എല്ലാ ഘടകങ്ങളെയും ഒരൊറ്റ വിവരവിനിമയ സംവിധാനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരും. പ്രതിരോധ ഗവേഷണ വികസന സംഘടന വികസിപ്പിക്കുന്ന തദ്ദേശീയ ഇലക്ട്രോണിക് യുദ്ധസാങ്കേതികവിദ്യകളും ഈ ശൃംഖലയെ ശത്രുവിന്റെ ജാമിംഗ്, സൈബർ ആക്രമണങ്ങള് എന്നിവയില് നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതില് നിർണായക പങ്കുവഹിക്കും.
റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധം, ഇറാൻ-ഇസ്രയേല് സംഘർഷം, ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ അതിർത്തിയിലെ സമീപകാല സംഭവവികാസങ്ങള് എന്നിവയൊക്കെ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഭാവിയിലെ യുദ്ധങ്ങളില് വിജയം നിർണയിക്കുന്നത് ആയുധങ്ങളുടെ എണ്ണം മാത്രമല്ല, വിവരങ്ങളുടെ വേഗവും കൃത്യതയും ആയിരിക്കും. ശത്രുവിനെ ആദ്യം കണ്ടെത്തുകയും അതിവേഗത്തില് പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യത്തിനായിരിക്കും യുദ്ധഭൂമിയില് മുൻതൂക്കം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വ്യോമനിരീക്ഷണ ശേഷി മൂന്നിരട്ടിയാക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ നീക്കം ഒരു സാധാരണ സൈനിക നവീകരണമല്ല, ഭാവിയിലെ സാങ്കേതിക യുദ്ധങ്ങള്ക്ക് രാജ്യം നടത്തുന്ന ദീർഘകാല തന്ത്രപരമായ ഒരുക്കത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇതിനെ പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.