മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യം വീണ്ടും അതീവ ഗുരുതരമായ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്. ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് കുവൈറ്റിലുള്ള അമേരിക്കൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള അലി അല് സലേം വ്യോമതാവളത്തെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തിയതായി അവകാശപ്പെടുന്ന ആക്രമണമാണ് മേഖലയിലെ പുതിയ സംഘർഷത്തിന് വഴിവെച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഇറാനിയൻ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള മാധ്യമങ്ങള് പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടുകള് പ്രകാരം, ആക്രമണത്തില് രണ്ട് ഡ്രോണ് ഹാംഗറുകളും സൈനിക വിമാനങ്ങള്ക്കും ഹെലികോപ്റ്ററുകള്ക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഇന്ധന സംഭരണ കേന്ദ്രവും നശിപ്പിച്ചുവെന്നാണ് ഐആർജിസിയുടെ അവകാശവാദം. എന്നാല് അമേരിക്കൻ സൈന്യവും യുഎസ് സെൻട്രല് കമാൻഡും ഈ അവകാശവാദം പൂർണമായും നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇരുപക്ഷവും പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരങ്ങള് പുറത്തുവിടുന്നതിനിടെ യഥാർത്ഥ സാഹചര്യം സംബന്ധിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില് ആശങ്ക ഉയരുകയാണ്.
കുവൈത്തിലെ ജനങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയില്, അമേരിക്കയുടെ “അധിനിവേശവും കൊള്ളയടിക്കുന്നതുമായ സൈനിക സാന്നിധ്യം” പൂർണമായും മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയില് നിന്ന് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതുവരെ തങ്ങളുടെ സൈനിക നടപടികള് തുടരുമെന്ന് ഐആർജിസി വ്യക്തമാക്കി. ഇത് ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട ആക്രമണമല്ലെന്നും അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങള്ക്കും അവയുടെ പ്രാദേശിക സഖ്യകക്ഷികള്ക്കും എതിരായ ദീർഘകാല സൈനിക സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
കുവൈത്തിലെ സംഭവത്തിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ്, ജോർദാനിലെ അല്-അസ്രാഖ് വ്യോമതാവളത്തിനെതിരെയും പ്രത്യേക പ്രതികാര മിസൈല് ആക്രമണം നടത്തിയതായി ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. അമേരിക്കൻ എഫ്-35 യുദ്ധവിമാനങ്ങള് വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ താവളത്തിലെ റാമ്പും അറ്റകുറ്റപ്പണി സൗകര്യങ്ങളും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഒന്നിലധികം ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകള് പ്രയോഗിച്ചുവെന്നാണ് ഐആർജിസിയുടെ വിശദീകരണം. ആക്രമണത്തില് മൂന്ന് എഫ്-35 യുദ്ധവിമാനങ്ങള് പൂർണമായും നശിച്ചുവെന്നും മൂന്ന് വിമാനങ്ങള്ക്ക് ഗുരുതരമായ കേടുപാടുകള് സംഭവിച്ചുവെന്നും നിരവധി അമേരിക്കൻ സൈനികരും സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരും കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നും ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടു.
എന്നാല് ഈ അവകാശവാദങ്ങള്ക്ക് ഉടൻ തന്നെ അമേരിക്ക മറുപടി നല്കി. യുഎസ് സെൻട്രല് കമാൻഡ് സാമൂഹിക മാധ്യമമായ എക്സിലൂടെ പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയില്, സമീപകാല ഇറാനിയൻ മിസൈല്, ഡ്രോണ് ആക്രമണങ്ങളില് ഒരു അമേരിക്കൻ വിമാനത്തിനും കേടുപാടുകള് സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. എല്ലാ മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തടഞ്ഞുനിർത്തുകയോ പരാജയപ്പെടുകയോ ചെയ്തുവെന്നും അമേരിക്ക അവകാശപ്പെട്ടു. മേഖലയിലുടനീളമുള്ള എല്ലാ സൈനിക താവളങ്ങളും പൂർണമായ പ്രവർത്തനസജ്ജതയിലാണെന്നും സൈനിക ശേഷിയില് യാതൊരു കുറവും ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും സെൻട്രല് കമാൻഡ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇറാന്റെ പ്രതികാര നടപടികള്ക്ക് പിന്നില് ഖേഷ്ം ദ്വീപില് നടന്ന സംഭവമാണെന്നാണ് ഇറാന്റെ വിശദീകരണം. അമേരിക്കൻ ആക്രമണത്തില് രണ്ട് മാതാപിതാക്കളും അവരുടെ കുട്ടിയും കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ഇറാൻ ആരോപിക്കുന്നത്. നിരപരാധികളായ കുടുംബങ്ങള് ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോള് ആക്രമണം നടത്തിയ അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിനെതിരെ പ്രതികാരം ചെയ്യുകയാണ് തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെന്ന് ഐആർജിസി പ്രസ്താവനയില് പറഞ്ഞു. അവസാന അമേരിക്കൻ സൈനികനും ഇസ്ലാമിക രാജ്യങ്ങളില് നിന്ന് പിന്മാറുന്നതുവരെ ഈ പോരാട്ടം തുടരുമെന്നും ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഇതിനിടെ സ്വന്തം സൈനിക വിഭാഗത്തിനും നഷ്ടങ്ങള് സംഭവിച്ചതായി ഇറാൻ സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. അർദ്ധ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ തസ്നിം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, സൻജാൻ പ്രവിശ്യയിലെ അൻസാർ അല്-മഹ്ദി ബ്രാഞ്ചിലെ മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ അമേരിക്കൻ ആക്രമണത്തില് കൊല്ലപ്പെട്ടു. മഹ്മൂദ് മൊല്ലജബാരി, മുഹമ്മദ് റെസ ചെരാഗി, ജമാല് അമീരി എന്നിവരെയാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികളും ജനങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ഇവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് ഐആർജിസി അറിയിച്ചു.
ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ഈ ഏറ്റുമുട്ടല് സൈനിക രംഗത്ത് മാത്രമല്ല, സമുദ്ര സുരക്ഷയിലും ആഗോള ഊർജ്ജവിപണിയിലും വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങള് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. പുതുക്കിയ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കടല്പ്പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും അടച്ചതായി ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയില് നിന്നുള്ള എണ്ണയും പ്രകൃതി വാതകവും ലോക വിപണിയിലെത്തിക്കുന്ന പ്രധാന സമുദ്ര പാതയായതിനാല് ഈ നീക്കം ആഗോള ഊർജ്ജ വിതരണ ശൃംഖലയെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാണ്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ അമേരിക്കൻ പിന്തുണയോടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ശ്രമിച്ച രണ്ട് എണ്ണ ടാങ്കറുകളെ തടഞ്ഞതായും ഒരു കപ്പലില് തീപിടുത്തമുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് അവ തിരിച്ചുപോയതായും ഐആർജിസി അറിയിച്ചു. എന്നാല് ഈ വിവരങ്ങളും അമേരിക്ക ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. മറിച്ച്, ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപരോധം കർശനമായി നടപ്പാക്കുകയാണെന്നും ഇരുപതിലധികം അമേരിക്കൻ യുദ്ധക്കപ്പലുകളും നൂറുകണക്കിന് വിമാനങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് സൈനികരും മേഖലയില് വിന്യസിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും സെൻട്രല് കമാൻഡ് അറിയിച്ചു.
ഇതിനിടെ വാണിജ്യ കപ്പലായ എം/ടി നോറ അമേരിക്കൻ ഉപരോധം ലംഘിച്ചുവെന്ന ഇറാന്റെ ആരോപണവും അമേരിക്ക തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഉപരോധം കർശനമായി നടപ്പാക്കുന്ന സാഹചര്യത്തില് ഇത്തരത്തിലുള്ള ആരോപണങ്ങള്ക്ക് യാതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ലെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ നിലപാട്.
സംഘർഷം കൂടുതല് വ്യാപകമാകുന്നതിന്റെ സൂചനയായി അമേരിക്ക ഇറാനെതിരായ വലിയ വ്യോമാക്രമണങ്ങളും പ്രഖ്യാപിച്ചു. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്ഡ് ട്രംപിന്റെ നിർദേശത്തെ തുടർന്ന് ഡസൻ കണക്കിന് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കേന്ദ്രങ്ങളും സൈനിക കമാൻഡ് സംവിധാനങ്ങളും ലക്ഷ്യമിട്ട് ശക്തമായ ആക്രമണങ്ങള് നടത്തിയതായി അമേരിക്കൻ സൈന്യം അറിയിച്ചു. അതേസമയം ഖേഷ്ം ദ്വീപ്, ഖുസെസ്ഥാൻ പ്രവിശ്യ, അബാദാൻ, ഷാഡെഗൻ, അർവന്ദ്കെനാർ, അഹ്വാസ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളില് അമേരിക്ക ആക്രമണം നടത്തിയതായി ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഐആർഎൻഎ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
സംഘർഷത്തിന്റെ ആഘാതം അയല്രാജ്യങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ജോർദാൻ സൈന്യം തുടർച്ചയായ രണ്ടാം ദിവസവും ഇറാനില് നിന്ന് വിക്ഷേപിച്ച അഞ്ച് മിസൈലുകള് വിജയകരമായി തടഞ്ഞതായി അറിയിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളില് ആളപായമോ വലിയ നാശനഷ്ടമോ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും ജോർദാൻ വ്യക്തമാക്കി. എന്നാല് പ്രദേശത്തെ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള് പരമാവധി ജാഗ്രതയിലാണ് തുടരുന്നതെന്നും അധികൃതർ അറിയിച്ചു.
കുവൈത്തിലും സുരക്ഷാ ആശങ്ക ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്. വടക്കൻ കുവൈത്തിലെ ഒരു ചൈനീസ് കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കെട്ടിടത്തിന് നേരെയുണ്ടായ ഇറാനിയൻ ആക്രമണത്തെ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ശക്തമായി അപലപിച്ചു. ആക്രമണത്തില് ഒരു തൊഴിലാളി കൊല്ലപ്പെട്ടതായും കെട്ടിടത്തിന് ഗുരുതരമായ ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടമുണ്ടായതായും കുവൈത്ത് അറിയിച്ചു. തുടർന്ന് അലി അല് സലേം വ്യോമതാവളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ ആക്രമണവാദവും പുറത്തുവന്നതോടെ രാജ്യത്തെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങള് കൂടുതല് ശക്തമാക്കി.
മേഖലയിലെ യുദ്ധസാഹചര്യം പാശ്ചാത്യ ഊർജ്ജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെയും ബാധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഈജിപ്തിലെ ഒരു ഗ്യാസ് ഇറക്കുമതി കേന്ദ്രത്തില് ഉണ്ടായ തീപിടിത്തത്തിന് കാരണം ഡ്രോണ് ആക്രമണമാണെന്ന് ഈജിപ്ത് സ്ഥിരീകരിച്ചു. സംഭവത്തില് രണ്ട് കപ്പലുകള്ക്ക് കേടുപാടുകള് സംഭവിച്ചതായും അധികൃതർ അറിയിച്ചു. എന്നാല് ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഇതുവരെ ഒരു സംഘടനയും ഏറ്റെടുത്തിട്ടില്ല. സംഭവത്തിന്റെ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളും പരിശോധിച്ച് ദേശീയ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള അന്വേഷണം പുരോഗമിക്കുകയാണെന്ന് ഈജിപ്ഷ്യൻ സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
സമുദ്ര സുരക്ഷാ മേഖലയില് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കെപ്ലർ എന്ന ഇന്റലിജൻസ് സ്ഥാപനം അപകടത്തില്പ്പെട്ട കപ്പലുകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എനർഗോസ് വിന്റർ ഫ്ലോട്ടിംഗ് സ്റ്റോറേജ് ആൻഡ് റീഗ്യാസിഫിക്കേഷൻ വെസലും ഗ്യാസ്ലോഗ് സേലം ടാങ്കറുമാണ് കേടുപാടുകള് സംഭവിച്ച കപ്പലുകളെന്ന് കെപ്ലർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. അതേസമയം ബ്രിട്ടൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള സമുദ്ര സുരക്ഷാ സ്ഥാപനമായ ആംബ്രേ, അമേരിക്കൻ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഫ്ലോട്ടിംഗ് സ്റ്റോറേജ് കപ്പലില് കുറഞ്ഞത് ഒരു ഡ്രോണ് പതിച്ചതായി അറിയിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം സാധാരണ നിലയില് തുടരുന്നതായി തുറമുഖ അധികൃതർ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ സംഘർഷം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഏപ്രിലില് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മില് ഒരു ഹ്രസ്വകാല വെടിനിർത്തല് കരാർ നിലവില് വന്നിരുന്നു. എന്നാല് ആ കരാർ തകർന്നതോടെയാണ് വീണ്ടും യുദ്ധസാഹചര്യം ശക്തമായത്. ഇതിനിടെ പാകിസ്ഥാൻ, ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകള് ഇപ്പോഴും പൂർണമായും അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നിലവിലെ സൈനിക നീക്കങ്ങള് ചർച്ചകള്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായിരിക്കുകയാണ്.
ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടല് ഇനി രണ്ടു രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. കുവൈത്ത്, ജോർദാൻ, ഈജിപ്ത്, ഗള്ഫ് മേഖല, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്, ആഗോള എണ്ണവിപണി എന്നിവയെല്ലാം ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഭാഗമായിക്കഴിഞ്ഞു. പരസ്പര വിരുദ്ധമായ അവകാശവാദങ്ങള്, പ്രതികാര ആക്രമണങ്ങള്, സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങള്, സമുദ്ര ഉപരോധം, വ്യോമാക്രമണങ്ങള് എന്നിവ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയെ വീണ്ടും വലിയ യുദ്ധത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം ആശങ്കയോടെ സ്ഥിതിഗതികള് നിരീക്ഷിക്കുമ്പോള്, സംഘർഷം നിയന്ത്രണാതീതമാകാതിരിക്കാൻ അടിയന്തര നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകള് അനിവാര്യമാണെന്നാണ് സുരക്ഷാ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്.
NB: ഈ വാർത്തയില് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (AI SOURCES)