ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ കുത്ന ഹോര എന്ന കൊച്ചു നഗരത്തില് പുറമെ കാണുമ്പോള് സാധാരണമായ ഒരു ഗോതിക് ശൈലിയിലുള്ള പള്ളിയുണ്ട്.
എന്നാല്, ഈ പള്ളിയുടെ കവാടം കടന്നു പടിയിറങ്ങി താഴേക്ക് ചെന്നാല് നിങ്ങള് അമ്പരന്നുപോകും. ‘സെഡ്ലെക് ഒസ്സുവറി’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സ്ഥലം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിചിത്രവും ഭയാനകവും ഒപ്പം മനോഹരവുമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളില് ഒന്നാണ്. നാല്പ്പതിനായിരത്തിലധികം മനുഷ്യരുടെ അസ്ഥികൂടങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കരിച്ച ഈ പള്ളി ‘ബോണ് ചർച്ച്’ അഥവാ അസ്ഥികളുടെ പള്ളി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഈ അസാധാരണ പള്ളിയുടെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്. ജെറുസലേമിലെ വിശുദ്ധ മണ്ണില് നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന മണ്ണ് സെഡ്ലെക്കിലെ സെമിത്തേരിയില് വിതറിയതോടെ ഇവിടം യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശ്മശാനമായി മാറി. പിന്നീട് വന്ന പ്ലേഗ് മഹാമാരിയും ഹുസ്സൈറ്റ് യുദ്ധങ്ങളും മൂലം ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള് ഇവിടെ അന്ത്യവിശ്രമം കൊണ്ടു. ശ്മശാനത്തില് സ്ഥലപരിമിതി അനുഭവപ്പെട്ടതോടെ, പതിറ്റാണ്ടുകള്ക്ക് മുൻപ് മറവുചെയ്തവരുടെ അസ്ഥികള് പുറത്തെടുത്ത് പള്ളിയുടെ താഴത്തെ നിലയില് സൂക്ഷിക്കാൻ അധികൃതർ നിർബന്ധിതരായി.
വർഷങ്ങളോളം കൂട്ടിയിട്ടിരുന്ന ഈ അസ്ഥികള്ക്ക് ഒരു പുതിയ രൂപം നല്കാൻ 1870-ല് ഫ്രാൻതിസെക് റിൻ്റ് എന്ന മരപ്പണിക്കാരനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. അദ്ദേഹം ചെയ്തത് കേവലം വൃത്തിയാക്കലായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അസ്ഥികളെക്കൊണ്ട് അവിശ്വസനീയമായ ശില്പങ്ങള് നിർമ്മിക്കുകയായിരുന്നു. തലയോട്ടി കൊണ്ടുള്ള മാലകള്, തുടയെല്ലുകള് കൊണ്ടുള്ള കുരിശുകള്, മനുഷ്യശരീരത്തിലെ എല്ലാ അസ്ഥികളും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച കൂറ്റൻ ചാൻഡലിയർ എന്നിവ ഈ പള്ളിയുടെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്.
ഈ പള്ളിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കടക്കുമ്പോള് ഒരു തരം ഭയവും അത്ഭുതവും ഒരേസമയം നിങ്ങളെ പൊതിയുന്നു. നാല് വലിയ അസ്ഥിക്കൂട്ടങ്ങള് പള്ളിയുടെ കോണുകളില് പിരമിഡ് ആകൃതിയില് അടുക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. പള്ളിയുടെ ഭിത്തികളില് അസ്ഥികള് ഉപയോഗിച്ച് തന്നെ അതിമനോഹരമായ ‘ഷ്വാർസെൻബർഗ്’ കുടുംബ ചിഹ്നം കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാം. ഒരു മരപ്പണിക്കാരന്റെ കലാവൈഭവം മരണശേഷമുള്ള അസ്ഥികളില് എങ്ങനെ പ്രകടമാക്കാം എന്നതിന് ഇതിലും വലിയൊരു ഉദാഹരണമില്ല.
പലർക്കും ഇതൊരു ഭയാനകമായ കാഴ്ചയായി തോന്നാമെങ്കിലും, ഇതിന് പിന്നില് ഒരു വലിയ തത്ത്വചിന്തയുണ്ട്. ‘മെമെൻ്റോ മോറി’ അഥവാ ‘മരണം നിന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു’ എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഈ അസ്ഥികളുടെ ശില്പങ്ങള് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യജീവിതം നശ്വരമാണെന്നും, അവസാനം എല്ലാവരും മണ്ണിലേക്ക് മടങ്ങുന്നവരാണെന്നും ഇത് വിശ്വാസികള്ക്കും സന്ദർശകർക്കും ഒരുപോലെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇന്ന് ഓരോ വർഷവും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് ഈ വിചിത്രമായ കാഴ്ച കാണാൻ സെഡ്ലെക്കിലേക്ക് എത്തുന്നത്. പ്രാഗ് നഗരത്തില് നിന്ന് വളരെ എളുപ്പത്തില് ട്രെയിൻ മാർഗ്ഗം ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാം. ഭയാനകമായ ഒരു സ്ഥലമാണെന്ന് കരുതി സന്ദർശിക്കുന്ന പലരും, പള്ളിയുടെ ഉള്ളിലെ ശാന്തതയും അവിടെ നിറഞ്ഞുനില്ക്കുന്ന ആത്മീയമായ അനുഭവവും കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെടാറുണ്ട്.
ഇന്നും പള്ളിയില് പ്രാർത്ഥനകളും മറ്റും നടക്കാറുണ്ട്. അസ്ഥികള്ക്കിടയില് ഇരുന്നുകൊണ്ട് മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകളിലൂടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് പുനർചിന്തനം നടത്താൻ ഇവിടെ എത്തുന്നവർക്ക് സാധിക്കും. കലയും മരണവും വിശ്വാസവും എങ്ങനെ ഒന്നിച്ചുചേരാം എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ് ഈ ബോണ് ചർച്ച്.
ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിലേക്ക് യാത്ര പ്ലാൻ ചെയ്യുന്നവർ തീർച്ചയായും കണ്ടിരിക്കേണ്ട ഒരു സ്ഥലമാണിത്. മരണത്തെ ഒരു പേടിയായി കാണുന്നവർക്ക് പോലും മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കാഴ്ചപ്പാട് മാറ്റിമറിക്കാൻ ഈ സ്ഥലം സഹായിച്ചേക്കാം. സന്ദർശകരുടെ എണ്ണം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് ഈ ചരിത്രസ്മാരകത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും അധികൃതർ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്.