ലോകത്ത് ഇതിനകം ക്രിസ്ത്യൻ ബോംബും ജൂത ബോംബും ഹിന്ദു ബോംബും ഉണ്ടെന്നും, എന്തുകൊണ്ട് ഒരു ഇസ്ലാമിക ബോംബ് ആയിക്കൂടാ എന്നും അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു. ഭൂട്ടോയുടെ ഈ വാക്കുകള്‍ സൃഷ്ടിച്ച പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് പില്‍ക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയും ഇസ്രയേലും തമ്മില്‍ രഹസ്യമായി കൈകോർക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചത്.

1980-കളുടെ തുടക്കത്തില്‍ ഔപചാരികമായ നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങള്‍ ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും, പാകിസ്ഥാൻ എന്ന പൊതുശത്രുവിനെ നേരിടാൻ ഇന്ത്യയും ഇസ്രയേലും രഹസ്യമായി ചർച്ചകള്‍ നടത്തിയിരുന്നു. പാകിസ്ഥാൻ ആണവായുധം സ്വന്തമാക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു എന്ന ഭീതി ഇസ്രയേലിനെ കടുത്ത ആശങ്കയിലാഴ്ത്തി. ഇതേത്തുടർന്ന് പാകിസ്ഥാന്റെ ആണവ പദ്ധതികളുടെ കേന്ദ്രമായ കഹൂത ലബോറട്ടറികള്‍ തകർക്കാൻ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ചേർന്ന് ഒരു സംയുക്ത സൈനിക ആക്രമണത്തിന് പദ്ധതിയിട്ടു. എന്നാല്‍, ഒടുവില്‍ അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഈ നീക്കത്തില്‍ നിന്ന് പിന്മാറുകയായിരുന്നു.

പതിറ്റാണ്ടുകള്‍ക്ക് ശേഷം, മാറുന്ന ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തില്‍ ആ പഴയ കഹൂത ചരിത്രം വീണ്ടും ചർച്ചയാവുകയാണ്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്‍ഡ് ട്രംപ് പാകിസ്ഥാനെ അബ്രഹാം കരാറിന്റെ ഭാഗമാക്കാനും ഇസ്രയേലിനെ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഇതിന് കാരണം. ഇസ്രയേലും പല അറബ് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സാധാരണ നിലയിലാക്കാൻ ഈ കരാറിന് സാധിച്ചെങ്കിലും, പാകിസ്ഥാനില്‍ ഇത് ഇപ്പോഴും വലിയ രാഷ്ട്രീയ തർക്കങ്ങള്‍ക്ക് കാരണമാണ്. പലസ്തീൻ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാതെ ഇസ്രയേലിനെ അംഗീകരിക്കില്ലെന്ന ഉറച്ച നിലപാടിലാണ് പാകിസ്ഥാൻ.

ഇന്ത്യ 1974-ല്‍ തങ്ങളുടെ ആണവ കരുത്ത് തെളിയിച്ചതോടെയാണ് പാകിസ്ഥാൻ സ്വന്തമായി ബോംബ് നിർമ്മിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങള്‍ ഊർജ്ജിതമാക്കിയത്. എ.ക്യു. ഖാന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ നടന്ന ഈ ആണവ പദ്ധതിയെ പാകിസ്ഥാൻ തങ്ങളുടെ ദേശീയ അഭിമാനമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടി. എന്നാല്‍, ആണവായുധ ശേഷിയുള്ള ഒരു പാകിസ്ഥാൻ നിലവില്‍ വരുന്നത് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ മറ്റ് ശത്രുതാപരമായ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വ്യാപിക്കാൻ കാരണമാകുമെന്ന് ഇസ്രയേല്‍ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികള്‍ ഭയപ്പെട്ടു. ജമ്മു കശ്മീരില്‍ ഭീകരവാദം അഴിച്ചുവിടുന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ നീക്കങ്ങളില്‍ ഇന്ത്യയ്ക്കും കടുത്ത ആശങ്കയുണ്ടായിരുന്നു.

പാകിസ്ഥാനിലെ കഹൂതയിലുള്ള യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ കേന്ദ്രമായിരുന്നു അവരുടെ രഹസ്യ ബോംബ് പദ്ധതിയുടെ ഹൃദയം. 1971-ലെ യുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിന് ശേഷം സൈനിക അട്ടിമറിയിലൂടെ അധികാരത്തിലെത്തിയ ജനറല്‍ സിയാ-ഉള്‍-ഹഖ്, ഈ പദ്ധതിക്ക് വലിയ മുൻഗണന നല്‍കി. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ അഫ്ഗാൻ അധിനിവേശത്തെ ചെറുക്കാൻ അമേരിക്ക നല്‍കിയ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ സാമ്പത്തിക സഹായം വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ടാണ് സിയയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൈനിക ഭരണകൂടം തങ്ങളുടെ ആണവ മോഹങ്ങള്‍ക്ക് ഫണ്ട് കണ്ടെത്തിയത്.

ശീതയുദ്ധം കൊടുമ്പിരിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തില്‍, അറബ് രാജ്യങ്ങളുമായി നിരവധി യുദ്ധങ്ങള്‍ നടത്തിക്കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഇസ്രയേല്‍ മറ്റൊരു മുസ്ലീം രാജ്യം ആണവായുധം നേടുന്നതിനെ ഭീതിയോടെയാണ് കണ്ടത്. ഇതേസമയം, ആർ.എൻ. കാവോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ ‘റോ’യുടെ പ്രവർത്തകർ കഹൂതയില്‍ എ.ക്യു. ഖാന്റെ നീക്കങ്ങള്‍ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. നെതർലൻഡ്‌സില്‍ നിന്ന് ആണവ രഹസ്യങ്ങള്‍ ചോർത്തിയ എ.ക്യു. ഖാനെ പില്‍ക്കാലത്ത് മുൻ സി.ഐ.എ. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ജെയിംസ് ലോലർ “മരണത്തിന്റെ വ്യാപാരി” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

Also Reada; പ്രാവുകളുടെ 'മാഗ്നെറ്റിക് ജിപിഎസ്'; വഴി കണ്ടെത്താൻ ഇവ ആശ്രയിക്കുന്നത് കരളിനെയോ?

അഡ്രിയാൻ ലെവിയും കാതറിൻ സ്കോട്ട്-ക്ലാർക്കും എഴുതിയ ‘ഡിസെപ്ഷൻ’ എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ പാകിസ്ഥാന്റെ തന്ത്രപരമായ ആണവ നയങ്ങളെക്കുറിച്ച്‌ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് തന്നെ, തങ്ങള്‍ക്ക് ബോംബ് നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഇന്ത്യയെയും ലോകത്തെയും ബോധ്യപ്പെടുത്താനാണ് പാകിസ്ഥാൻ ശ്രമിച്ചത്. ഇന്ത്യയില്‍ നിന്ന് ഒരു ആക്രമണം ഉണ്ടായാല്‍ തിരിച്ചടിക്കാൻ തങ്ങള്‍ സജ്ജരാണെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കുക കൂടിയായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം.

ഇതിനു മുൻപ് 1981 ജൂണില്‍ ഇറാഖിലെ ഒസിറാക് ആണവ റിയാക്ടർ ബോംബിട്ട് തകർത്തുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ അതിർത്തിക്കപ്പുറം ഒരു ആണവ ശക്തിയും വളരില്ലെന്ന് ഇസ്രയേല്‍ തെളിയിച്ചിരുന്നു. ഇതേ മാതൃകയില്‍ കഹൂത ആക്രമിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച്‌ ഇന്ത്യയിലെ സൈനിക ചീഫുമാരും ഇന്റലിജൻസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ചർച്ചകള്‍ തുടങ്ങി. പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ അനുമതിയോടെ എയർ മാർഷല്‍ ദില്‍ബാഗ് സിങ് ഇതിനായുള്ള പദ്ധതികള്‍ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ ജാഗ്വാർ വിമാനങ്ങള്‍ പ്രത്യേക ബോംബിംഗ് പരിശീലനങ്ങള്‍ നടത്തുകയും ചെയ്തു.

ഔദ്യോഗികമായി നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങള്‍ ഇല്ലായിരുന്നിട്ടും ഇന്ത്യയും ഇസ്രയേലും തമ്മില്‍ അണിയറയില്‍ ശക്തമായ ആശയവിനിമയം നടന്നിരുന്നു. ദേശീയ സുരക്ഷാ വിദഗ്ധൻ ഭരത് കർണാടിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തലുകള്‍ പ്രകാരം, വിരമിച്ച ഇസ്രയേലി മേജർ ജനറല്‍ അഹരോണ്‍ യാരിവ് കഹൂത ആക്രമണത്തിനായുള്ള സംയുക്ത പദ്ധതിയുടെ വിശദാംശങ്ങള്‍ പങ്കുവെച്ചിരുന്നു. ഒരു ശീതയുദ്ധ കാലത്തെ ത്രില്ലർ സിനിമയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ആ ആസൂത്രണം.

പദ്ധതിയനുസരിച്ച്‌ ഇസ്രയേലിന്റെ ആറ് എഫ്-16 വിമാനങ്ങളും ആറ് എഫ്-15 വിമാനങ്ങളും ഹൈഫയില്‍ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് ഗുജറാത്തിലെ ജാംനഗറില്‍ എത്തി വിശ്രമിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. അവിടെ നിന്ന് ജമ്മു കശ്മീരിലെ ഉധംപൂരിലെത്തി, പ്രത്യേക പെനട്രേഷൻ ബോംബുകള്‍ നിറച്ച്‌ പർവതനിരകളുടെ മറവിലൂടെ പാകിസ്ഥാൻ റഡാറുകളെ വെട്ടിച്ച്‌ കഹൂതയില്‍ ബോംബാക്രമണം നടത്താനായിരുന്നു പദ്ധതി. എന്നാല്‍ ഈ ദൗത്യത്തില്‍ ഇന്ത്യൻ വിമാനങ്ങളും പങ്കാളികളാകണമെന്ന് ഇസ്രയേല്‍ നിർബന്ധം പിടിച്ചിരുന്നു.

എന്നാല്‍ ഇതിനിടയില്‍ ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ആദ്യ ഭരണകാലത്തിന് ശേഷം അധികാരത്തില്‍ വന്ന മൊറാർജി ദേശായിയുടെ ജനതാ പാർട്ടി സർക്കാർ പാകിസ്ഥാന്റെ ആണവ രഹസ്യങ്ങള്‍ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അറിയാമെന്ന കാര്യം ജനറല്‍ സിയയോട് തുറന്നുപറഞ്ഞു. ഇത് കഹൂതയെ നിരീക്ഷിച്ചിരുന്ന ഇന്ത്യൻ ഇന്റലിജൻസ് ശൃംഖലയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായെന്ന് മുൻ റോ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഉദ്ധരിച്ച്‌ ഉദയ് മഹൂർക്കർ തന്റെ ലേഖനത്തില്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. പിന്നീട് അധികാരത്തില്‍ തിരിച്ചെത്തിയ ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്ക് ഇസ്രായേലുമായി ചേർന്ന് കഹൂത തകർക്കാനുള്ള അവസാന അവസരമാണ് കൈവന്നത്.

പക്ഷേ, ഇസ്രയേല്‍ ഇറാഖില്‍ നടത്തിയത് പോലെ എളുപ്പമായിരുന്നില്ല ഇന്ത്യയ്ക്ക് കാര്യങ്ങള്‍. ഇന്ത്യ കഹൂത ആക്രമിച്ചാല്‍ മുംബൈയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ട്രോംബെയിലെ ഇന്ത്യൻ ആണവ നിലയങ്ങള്‍ തകർക്കുമെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ ആറ്റോമിക് എനർജി കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ മുനീർ അഹമ്മദ് ഖാൻ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ രാജാ രാമണ്ണയ്ക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കിയിരുന്നു. ജനസാന്ദ്രതയേറിയ മുംബൈയ്ക്ക് സമീപം ഒരു ആണവ ദുരന്തം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത ഇന്ത്യയെ ചിന്തിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ പാകിസ്ഥാനെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് റൊണാള്‍ഡ് റീഗന്റെ സമ്മർദ്ദവും ഇന്ദിരയെ പിന്നോട്ട് വലിച്ചു.

കഹൂത ആക്രമണ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച്‌ സി.ഐ.എ. വഴി ജനറല്‍ സിയയ്ക്ക് സൂചന ലഭിച്ചതോടെ പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായി. ഒടുവില്‍ വൻ പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ ഭയന്ന് ഇന്ത്യ ഈ ദൗത്യത്തില്‍ നിന്നും പിന്മാറി. പിന്നീട് രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ കാലത്ത് 1984-ല്‍ ഒരു ഇന്ത്യൻ ദൗത്യത്തിന് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അതും യാഥാർത്ഥ്യമായില്ല. അങ്ങനെ ആ ദൗത്യം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതോടെ പാകിസ്ഥാൻ ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യയില്‍ മുന്നേറുകയും, 1998-ല്‍ ഔദ്യോഗികമായി ആണവ പരീക്ഷണം നടത്തി ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ ആണവ ശക്തിയായി മാറുകയും ചെയ്തു.

ആത്യന്തികമായി, അന്ന് തടയാൻ കഴിയാതിരുന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ ആണവ ശൃംഖല പിന്നീട് ഇറാൻ, ലിബിയ, ഉത്തരകൊറിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. ദശാബ്ദങ്ങള്‍ക്ക് ശേഷം ഇന്ന് പാകിസ്ഥാന്റെ ആണവ കുട സൗദി അറേബ്യ വരെ നീളുന്ന തന്ത്രപരമായ കരാറുകളില്‍ എത്തിനില്‍ക്കുന്നു. പണ്ട് ഇന്ത്യയും ഇസ്രയേലും ചേർന്ന് തകർക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആ ആണവ പരിപാടിയുടെ നിഴലിലാണ് ഇന്ന് പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയം നില്‍ക്കുന്നത്. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് പഴയ ശത്രുതകള്‍ മറന്ന് പാകിസ്ഥാനെയും ഇസ്രയേലിനെയും കൈകോർപ്പിക്കാൻ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് ശ്രമിക്കുന്നത്, എന്നാല്‍ ചരിത്രത്തിന്റെ ഈ ആഴമേറിയ അടിയൊഴുക്കുകള്‍ അമേരിക്ക എത്രത്തോളം മനസ്സിലാക്കുന്നു എന്നത് ഇന്നും ഒരു ചോദ്യചിഹ്നമാണ്.