നൂറുകണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകള് താണ്ടി, കൃത്യമായ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് തിരിച്ചെത്താനുള്ള പ്രാവുകളുടെ കഴിവ് എന്നും മനുഷ്യരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ദൂരെ സ്ഥലങ്ങളില് വിട്ടാലും തങ്ങളുടെ കൂടിലേക്ക് തിരികെ വരാൻ ഈ കൊച്ചു പക്ഷികള്ക്ക് എങ്ങനെ സാധിക്കുന്നു? നൂറ്റാണ്ടുകളായി ശാസ്ത്രജ്ഞരെ കുഴക്കിയ ഈ ചോദ്യത്തിന് ഒടുവില് ഒരു ഉത്തരം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രാവുകളുടെ കരളില് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഇരുമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പ്രത്യേക കോശങ്ങളാണ് അവയെ ഇതിന് സഹായിക്കുന്നതെന്ന് പുതിയ പഠനങ്ങള് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
മാക്സ് പ്ലാങ്ക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആനിമല് ബിഹേവിയർ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബോണ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഗവേഷകരാണ് ഈ നിർണ്ണായക കണ്ടെത്തലിന് പിന്നില്. ഭൂമിയുടെ കാന്തിക മണ്ഡലത്തെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ് പക്ഷികളും മറ്റ് ജീവികളും ദിശകള് തിരിച്ചറിയുന്നതെന്ന് പണ്ടേ അറിയാമായിരുന്നു. എന്നാല്, ശരീരത്തിലെ ഏത് ഭാഗമാണ് ഈ ‘കാന്തിക കോമ്പസ്’ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്ന കാര്യത്തില് വ്യക്തതയുണ്ടായിരുന്നില്ല. കണ്ണുകളിലോ കൊക്കിലോ ആയിരിക്കാം ഇതെന്ന് കരുതിയിരുന്നിടത്താണ് ഇപ്പോള് കരളിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
പ്രാവുകളുടെ കരളിലെ രോഗപ്രതിരോധ കോശങ്ങള് ചുവന്ന രക്താണുക്കളെ വിഘടിപ്പിക്കുകയും ഇരുമ്പ് സംഭരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഈ കോശങ്ങള് കൃത്യമായി കാന്തിക മണ്ഡലത്തോട് പ്രതികരിക്കുന്നവയാണെന്ന് ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തി. പരീക്ഷണത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി പ്രാവുകളില് നിന്ന് ഈ കോശങ്ങള് താല്ക്കാലികമായി നീക്കം ചെയ്തപ്പോള്, അവയുടെ ദിശാബോധം പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെട്ടതായാണ് കണ്ടത്. ഇതോടെ കരള് കേവലം ദഹനത്തിന് മാത്രമല്ല, ഒരു നാവിഗേഷൻ ഉപകരണം കൂടിയാണെന്ന സത്യം വെളിപ്പെട്ടു.
1500 വർഷത്തെ രഹസ്യം; ലോകത്തെ മാറ്റിയ സില്ക്ക് റോഡിന്റെ കഥ!
ഈ ഇരുമ്പ് നിറഞ്ഞ കോശങ്ങള് കരളിലെ നാഡീതന്തുക്കള്ക്ക് സമീപമായാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കരളില് നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന കാന്തിക സൂചനകള് ഈ നാഡികള് വഴി തലച്ചോറിലേക്ക് എത്തുകയും, അങ്ങനെ പ്രാവുകള്ക്ക് തങ്ങളുടെ യാത്രയുടെ പാത നിർണ്ണയിക്കാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്നു. ‘സയൻസ്’ എന്ന ശാസ്ത്ര ജേണലില് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ പഠനം, ജീവികളുടെ നാവിഗേഷൻ രീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണകള് തന്നെ മാറ്റിമറിക്കുകയാണ്.
അതേസമയം, പ്രാവുകള് ഒരേയൊരു മാർഗ്ഗം മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നവരല്ല എന്നതാണ് കൗതുകകരമായ മറ്റൊരു കാര്യം. തെളിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളില് സൂര്യന്റെ സ്ഥാനം നോക്കിയും അവ ദിശകള് മനസ്സിലാക്കാറുണ്ട്. എന്നാല്, മേഘാവൃതമായ ദിവസങ്ങളില് സൂര്യപ്രകാശം ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോള്, പ്രാവുകള് പൂർണ്ണമായും കരളിലെ ഈ ‘കാന്തിക ജിപിഎസ്’ സംവിധാനത്തെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഈ ഇരട്ട സുരക്ഷാ സംവിധാനമാണ് അവയെ എവിടെനിന്നും കൂടണയാൻ സഹായിക്കുന്നത്.
ഇത്തരം കാന്തിക സെൻസറുകള് മറ്റ് പക്ഷികളിലും എലികളിലും ഉണ്ടായേക്കാമെന്ന് ഗവേഷകർ കരുതുന്നു. ഒരുപക്ഷേ, പ്രകൃതിയിലെ ഒട്ടുമിക്ക ജീവികളിലും ഇത്തരമൊരു ആന്തരിക ജിപിഎസ് സംവിധാനം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടാകാം. കൂടുതല് പഠനങ്ങള് നടക്കുമ്പോള് മാത്രമേ ഇക്കാര്യത്തില് പൂർണ്ണമായ സ്ഥിരീകരണം ലഭിക്കുകയുള്ളൂ. എങ്കിലും, ഈ കണ്ടെത്തല് മൃഗങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റത്തെയും പരിണാമത്തെയും കുറിച്ചുള്ള വലിയൊരു തെളിവായി മാറുന്നു.
ഈ കണ്ടെത്തല് ഏറെ പ്രസക്തമാകുന്നത് മൃഗങ്ങളുടെ നാവിഗേഷൻ രീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങള് ദൂരീകരിക്കുന്നതിനാലാണ്. പലപ്പോഴും ഒരു ചെറിയ കാര്യത്തില് മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല പ്രകൃതിയിലെ വിസ്മയങ്ങള് എന്ന് ഈ പഠനം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇനിയും അറിയപ്പെടാത്ത എത്രയെത്ര രഹസ്യങ്ങളാണ് ഈ മിണ്ടാപ്രാണികളുടെ ശരീരത്തിനുള്ളില് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നത് പോലും അത്ഭുതകരമാണ്.
ഇത്രയും ചെറിയ ഒരു ജീവിക്ക് ഇത്രയധികം സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സംവിധാനം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്നത് അവിശ്വസനീയമാണ്. ശാസ്ത്രം പുരോഗമിക്കുമ്പോള്, പ്രകൃതിയുടെ ഇത്തരം അത്ഭുതങ്ങളെ കൂടുതല് അടുത്തറിയാൻ നമുക്ക് സാധിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. വരുംകാലങ്ങളില് മനുഷ്യൻ്റെ നാവിഗേഷൻ സാങ്കേതികവിദ്യകളില് പോലും ഇത്തരം പ്രകൃതിദത്തമായ മാർഗ്ഗങ്ങള് മാതൃകയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കാം.