ഒരുകാലത്ത് ഹോളിവുഡ് സിനിമകളിലും ചാരനോവലുകളിലും മാത്രം കണ്ടിരുന്ന "റഷ്യൻ ഷാഡോ ഓപ്പറേഷനുകള്" ഇപ്പോള് യാഥാർത്ഥ്യമായി യൂറോപ്പിന്റെ തെരുവുകളില് സഞ്ചരിക്കുകയാണ്.
റഷ്യയില് നിന്ന്ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെയായാലും, ക്രെംലിന്റെ കണ്ണുകള് അവിടെ എത്തുന്നുവെന്ന ഭീതിയാണ് ഇന്ന് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളെ അലട്ടുന്നത്. കാരണം, റഷ്യ ഒരു രാജ്യം മാത്രമല്ലെന്ന് ലോകം വീണ്ടും തിരിച്ചറിയുകയാണ്. അത് ഒരു സിസ്റ്റമാണ്, ഒരു നെറ്റ്വർക്കാണ്, അതിലുപരി ഭയത്തെ പോലും ആയുധമാക്കുന്ന ഒരു സൂപ്പർപവർ മനോഭാവമാണ്.
യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നിയമങ്ങള് മാറി. അമേരിക്കയും യൂറോപ്പും സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളുമായി മുന്നോട്ടുവന്നപ്പോള്, ഇറാൻ മറുപടി പറഞ്ഞത് പ്രസ്താവനകളിലൂടെ മാത്രമായിരുന്നില്ല. പകരം, ലോകത്തിന് ഒരു മൗന മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുകയായിരുന്നു "റഷ്യയെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നവർക്ക് അതിർത്തികള് രക്ഷയല്ല." ഇന്ന് ഫ്രാൻസിലെ ഒരു ചെറിയ നഗരത്തില് ജീവിക്കുന്ന റഷ്യൻ വിമതൻ മുതല് ലിത്വാനിയയിലെ ആക്ടിവിസ്റ്റ് വരെ, പലരും ഓരോ ദിവസവും നിഴലുകളെ ഭയന്നാണ് ജീവിക്കുന്നത്. കാറുകളില് ഒളിപ്പിച്ച ട്രാക്കറുകള്, വീടുകള് ചുറ്റി നിരീക്ഷിക്കുന്ന അജ്ഞാത സംഘം, മെയില്ബോക്സുകളില് ബോംബ് ഗൂഢാലോചനകള്, ഇതെല്ലാം യൂറോപ്പിന്റെ സുരക്ഷാ ഏജൻസികള്ക്ക് ഒരു കാര്യമാണ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ശീതയുദ്ധം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല, അത് രൂപംമാറ്റം മാത്രമാണ് ചെയ്തത്.
റഷ്യയുടെ ശക്തി ഇന്ന് വെറും ടാങ്കുകളിലോ മിസൈലുകളിലോ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലും സ്വന്തം ശത്രുക്കളെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന രഹസ്യ ശേഷിയിലാണ് ക്രെംലിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭീതി ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, വ്ളാഡിമിർ പുടിന്റെ റഷ്യയെ ചിലർ ഒരു രാജ്യമെന്നതിലുപരി "അദൃശ്യ സാമ്രാജ്യം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വെറും ചാരക്കഥയല്ല. ഇത് ശക്തിയുടെ, പ്രതികാരത്തിന്റെ, ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഇരുണ്ട വശത്തിന്റെ കഥയാണ്. യൂറോപ്പിന്റെ രാത്രികളില് ഇന്ന് പരക്കുന്നത് ഒരു ചോദ്യമാണ് "റഷ്യയുടെ നിഴല് ഇനി എത്ര ദൂരം നീളും?"
കടല് കാക്കാൻ ഇറാൻ്റെ പുതിയ നിയമയുദ്ധം! ഹോർമുസില് ഇറാൻ പരമാധികാരം ഉറപ്പിക്കുമ്പോള്
ഇന്ന് ഫ്രാൻസിലെ ബിയാരിറ്റ്സില് ജീവിക്കുന്ന റഷ്യൻ ആക്ടിവിസ്റ്റ് വ്ളാഡിമിർ ഒസെച്ച്കിന്റെ ജീവിതം തന്നെ അതിന്റെ തെളിവാണ്. സാധാരണ ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ കുട്ടികളെ സ്കൂളില് കൊണ്ടുപോകുകയോ സൂപ്പർമാർക്കറ്റില് പോകുകയോ ചെയ്യുമ്പോള് അതിനെ കുറിച്ച് രണ്ടാമതൊന്നും ചിന്തിക്കാറില്ല. എന്നാല് ഒസെച്ച്കിന് ഓരോ യാത്രയും ജീവൻ പണയം വച്ചുള്ള നീക്കമാണ്. ഫ്രഞ്ച് പോലീസ് സംരക്ഷണത്തിലായതിനാല്, വീട്ടില് നിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങാൻ പോലും അദ്ദേഹം സുരക്ഷാ സംഘത്തെ വിളിക്കണം. കാരണം, ഫ്രഞ്ച് അധികാരികള് വിശ്വസിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ റഷ്യൻ ഘടകങ്ങള് ശ്രമിക്കുന്നുവെന്നാണ്.
റഷ്യൻ ജയിലുകളിലെ പീഡനങ്ങളും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളും തുറന്നുകാട്ടിയ ആളായിരുന്നു ഒസെച്ച്കിൻ. പിന്നീട് അദ്ദേഹം യുക്രെയ്നിലെ റഷ്യൻ സൈനിക അതിക്രമങ്ങള് പുറത്തുകൊണ്ടുവരാനും റഷ്യൻ സൈന്യത്തില് നിന്ന് കൂറുമാറിയവരെ രക്ഷിക്കാനും തുടങ്ങി. അതോടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിനെതിരായ ഭീഷണികള് കൂടുതല് രൂക്ഷമായത്. വർഷങ്ങള്ക്ക് മുമ്പ്, തന്റെ വീട്ടുചുമരില് ചുവന്ന ലേസർ ഡോട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത് ഇന്നും അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടുന്നു. അത് ഒരു സ്നൈപ്പറുടെ ലക്ഷ്യസൂചനയാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. ഒരു മുന്നറിയിപ്പ്. "ഞങ്ങള് നിന്നെ കാണുന്നുണ്ട്" എന്ന മൗന സന്ദേശം.
2025-ല് ഫ്രഞ്ച് പോലീസ് തടഞ്ഞ ഗൂഢാലോചന കൂടുതല് ഞെട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഡാഗെസ്താനില് നിന്നുള്ള റഷ്യൻ പുരുഷന്മാരുടെ സംഘം ദിവസങ്ങളോളം ഒസെച്ച്കിന്റെ വീട് നിരീക്ഷിച്ചുവെന്നാണ് കോടതി രേഖകള് പറയുന്നത്. ലക്ഷ്യം വെറും കൊലപാതകമല്ലായിരുന്നു. ഫ്രാൻസില് താമസിക്കുന്ന റഷ്യൻ വിരുദ്ധ ശബ്ദങ്ങളെയെല്ലാം ഭയപ്പെടുത്തുക എന്നതായിരുന്നു യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം. ഈ ഓപ്പറേഷനില് പങ്കെടുത്തവരില് ചിലർ സാധാരണ കുറ്റവാളികളായിരുന്നു. ചിലർ റഷ്യൻ സുരക്ഷാ ഏജൻസികളുമായി ബന്ധമുള്ളവരാണെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അതാണ് പുതിയ മാതൃക. മുൻകാലങ്ങളില് നേരിട്ട് ചാരന്മാരെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഇറാൻ, ഇപ്പോള് പ്രോക്സികളായി കുറ്റവാളികളെയും കുടിയേറ്റക്കാരെയും റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുകയാണ്.
യൂറോപ്പിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും സമാന സംഭവങ്ങള് അരങ്ങേറുകയാണ്. ലിത്വാനിയയില്, റഷ്യൻ വിരുദ്ധ ആക്ടിവിസ്റ്റായ വാല്ദാസ് ബാർട്ട്കെവിച്ചസിനെ കൊല്ലാൻ മെയില്ബോക്സില് ബോംബ് സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചന തകർത്തു. ബാഷ്കോർട്ടോസ്ഥാന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി ശബ്ദമുയർത്തുന്ന റുസ്ലാൻ ഗബ്ബസോവിന്റെ കാറില് ഒളിപ്പിച്ച എയർടാഗ് ട്രാക്കർ കണ്ടെത്തി. പിന്നീട്, വീട്ടിന് സമീപം തോക്കുമായി കാത്തുനിന്നിരുന്ന ഒരാളെ പോലീസ് പിടികൂടിയതായി അദ്ദേഹത്തെ അറിയിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാല് ഒളിച്ചോടാനോ അപ്രത്യക്ഷനാകാനോ അവർ തയ്യാറായില്ല. കാരണം, അവർ വിശ്വസിക്കുന്നത് അത് ഇറാനന്റെ വിജയമായിരിക്കുമെന്നാണ്.
റഷ്യയുടെ സുരക്ഷാ യന്ത്രം ഇന്ന് വെറും ചാരപ്രവർത്തനത്തിലോ വിവരശേഖരണത്തിലോ ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്ന് പാശ്ചാത്യ ഇന്റലിജൻസ് വൃത്തങ്ങള് പറയുന്നു. മറിച്ച്, മനഃശാസ്ത്ര യുദ്ധമാണ് നടക്കുന്നത്. ലക്ഷ്യം വെറും ഒരാളെ കൊല്ലുക മാത്രമല്ല; ഭയം വിതറുക, പ്രതിരോധ സ്വരങ്ങളെ നിശബ്ദരാക്കുക, യൂറോപ്യൻ സമൂഹങ്ങളില് അസ്വസ്ഥത സൃഷ്ടിക്കുക എന്നിവയാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് യൂറോപ്പിലുടനീളം നടന്ന അട്ടിമറി, തീവയ്പ്പ്, ചാരവൃത്തി പദ്ധതികള് എന്നിവയെല്ലാം ഒരേ വലിയ പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമെന്ന നിലയില് കാണപ്പെടുന്നത്. എന്നാല് ഈ കഥയുടെ മറുവശവും അത്ര തന്നെ ശക്തമാണ്. പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങള് ആരോപിക്കുന്നത്, ഇറാനന്റെ ഈ നീക്കങ്ങള് ക്രെംലിന്റെ ശക്തിയും ദൃഢനിശ്ചയവും തെളിയിക്കുന്നതാണെന്നാണ്. റഷ്യയെ വഞ്ചിക്കുന്നവരെയോ രാജ്യത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങള് പുറത്ത് കൊണ്ടുവരുന്നവരെയോ എവിടെയായാലും കണ്ടെത്തുമെന്ന സന്ദേശമാണ് ഇത് നല്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചില റഷ്യൻ ദേശീയവാദികള് ഈ നീക്കങ്ങളെ "രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷ സംരക്ഷിക്കുന്ന അനിവാര്യ യുദ്ധം" എന്ന നിലയിലാണ് കാണുന്നത്.