പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധഭൂമികളില് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും പതിവ് കാഴ്ചകളായി മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ചില ആക്രമണങ്ങള് വെറും സൈനിക നടപടികളായി മാത്രം ചരിത്രത്തില് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാറില്ല.
മറിച്ച്, അവ യുദ്ധത്തിന്റെ നൈതികതയെയും രഹസ്യാന്വേഷണ സംവിധാനങ്ങളുടെയും വിശ്വാസ്യതയെയും ലോക ശക്തികളുടെ തീരുമാനങ്ങളെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന സംഭവങ്ങളായി മാറാറുണ്ട്. ഇറാന്റെ തെക്കൻ നഗരമായ മിനാബിലെ ഒരു സ്കൂളിന് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണവും അത്തരമൊരു സംഭവമായാണ് ഇപ്പോള് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. നൂറുകണക്കിന് സാധാരണക്കാരുടെയും കുട്ടികളുടെയും ജീവനെടുത്ത ഈ ആക്രമണം വെറും ഒരു “തെറ്റായ ലക്ഷ്യനിർണയം” മാത്രമായിരുന്നോ, അതോ അടിയന്തര സൈനിക തീരുമാനങ്ങളുടെ പേരില് അവഗണിക്കപ്പെട്ട മുന്നറിയിപ്പുകളുടെ ദുരന്തകരമായ ഫലമായിരുന്നോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോള് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില് ഉയരുന്നത്.
സിഎൻഎൻ പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടുകള് പ്രകാരം, ഇറാനിലുടനീളം ആക്രമണങ്ങള്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നതിനിടെയാണ് മിനാബിലെ ഈ കേന്ദ്രവും ഉള്പ്പെട്ടത്. എന്നാല് പിന്നീട് പുറത്തുവന്ന വിവരങ്ങള് പ്രകാരം, ഈ ലക്ഷ്യനിർണയ പ്രക്രിയയില് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഇന്റലിജൻസ് വിവരങ്ങളില് പലതും വർഷങ്ങള് പഴക്കമുള്ളതായിരുന്നു. ചില രേഖകളില് വിവരങ്ങള് പുതുക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന മുന്നറിയിപ്പുകള് ഉള്പ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ടുകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തില് വേഗത്തില് ആക്രമണങ്ങള് നടത്താനുള്ള സമ്മർദ്ദത്തിനിടയില് ഈ മുന്നറിയിപ്പുകള് അവഗണിക്കപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ആരോപണം.
അമേരിക്കൻ സൈനിക കമാൻഡർമാർക്ക് മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നത് വളരെ കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളില് ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുകയും ആക്രമണങ്ങള്ക്ക് അനുമതി നല്കുകയും ചെയ്യേണ്ട സാഹചര്യമാണെന്നാണ് ഈ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വൃത്തങ്ങള് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ സേനയ്ക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണിയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ട മിസൈല് കേന്ദ്രങ്ങള്, വ്യോമതാവളങ്ങള്, സൈനിക സൗകര്യങ്ങള് എന്നിവയ്ക്ക് മുൻഗണന നല്കിക്കൊണ്ടായിരുന്നു തീരുമാനങ്ങള് എടുത്തതെന്നും അവർ പറയുന്നു. എന്നാല് അതിനിടയില് ചില സ്ഥിരമായ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങള് പുതുക്കപ്പെടാതെ പോയതായാണ് ഇപ്പോള് പുറത്തുവരുന്ന റിപ്പോർട്ടുകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
മിനാബിലെ സംഭവത്തില് ഏറ്റവും വലിയ വിവാദത്തിന് കാരണമായത് ആക്രമിക്കപ്പെട്ട പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലമാണ്. 2013-ല് പകർത്തിയ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളില് ഈ സ്കൂളും സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ഐആർജിസി സൗകര്യങ്ങളും ഒരേ കോമ്പൗണ്ടിന്റെ ഭാഗമായാണ് കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാല് പിന്നീട് 2016-ല് എടുത്ത ചിത്രങ്ങള് പ്രകാരം സ്കൂളിനും മറ്റ് സൈനിക സൗകര്യങ്ങള്ക്കും ഇടയില് മതിലുകളും വേർതിരിവുകളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. വർഷങ്ങള്ക്കിടയില് സ്ഥലത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറിയെങ്കിലും, പഴയ വിവരങ്ങളാണ് ലക്ഷ്യനിർണയത്തിന് ഉപയോഗിച്ചതെന്നാണ് ഇപ്പോഴുള്ള ആരോപണം.
ഫെബ്രുവരി 28-ന് നടന്ന ആക്രമണത്തില് സ്കൂള് നേരിട്ട് ലക്ഷ്യമാക്കപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ഇറാന്റെ ആരോപണം. അതില് നിരവധി കുട്ടികളും സാധാരണക്കാരും കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ഇറാനിയൻ അധികൃതർ അറിയിച്ചു. ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില് നിന്ന് ശക്തമായ പ്രതിഷേധം ഉയർന്നിരുന്നു. സിവിലിയൻ കേന്ദ്രങ്ങള് ലക്ഷ്യമാക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം അന്താരാഷ്ട്ര മാനുഷിക നിയമങ്ങളുടെ ഗുരുതര ലംഘനമാണെന്നും നിരവധി മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകള് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സംഭവത്തിന് ദിവസങ്ങള്ക്കകം തന്നെ അമേരിക്കൻ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ആക്രമണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം വ്യക്തമായിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകള് പറയുന്നത്. ഉപയോഗിച്ച വിവരങ്ങള് പഴയതായിരുന്നുവെന്നും, അവ സമയബന്ധിതമായി പുതുക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കില് ദുരന്തം ഒഴിവാക്കാനാകുമായിരുന്നു എന്ന വിലയിരുത്തലും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാല് ഈ വിഷയത്തില് അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ വകുപ്പ് ഇതുവരെ ഔദ്യോഗിക അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല.
സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്ഡ് ട്രംപും പിന്നീട് പ്രതികരിച്ചിരുന്നു. ആക്രമണത്തിന് പിന്നില് അമേരിക്കയുടെ പങ്ക് സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കാതെ, യുദ്ധസാഹചര്യത്തില് നിരവധി മിസൈലുകള് വിവിധ ഭാഗങ്ങളില് നിന്ന് സഞ്ചരിച്ചിരുന്നുവെന്നും അതിനാല് സംഭവത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം സംബന്ധിച്ച് അന്തിമ നിഗമനത്തിലെത്തുന്നത് എളുപ്പമല്ലെന്നും അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചു. ആക്രമണം അമേരിക്ക നടത്തിയതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ തനിക്ക് മതിയായ തെളിവുകള് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം.
എന്നാല് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. യുദ്ധഭൂമിയില് അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകളും കൃത്യതയാർന്ന ആയുധ സംവിധാനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ലോക ശക്തികള്ക്ക്, ഒരു സ്കൂളിനെയും സൈനിക കേന്ദ്രത്തെയും തമ്മില് വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്നതാണ് അവരുടെ ചോദ്യം. അതേസമയം, പിന്തുണക്കുന്നവർ പറയുന്നത് യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളില് അതിവേഗ തീരുമാനങ്ങള് പലപ്പോഴും അനിഷ്ടകരമായ ഫലങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ടെന്നുമാണ്.
മിനാബ് ആക്രമണം ഇപ്പോള് വെറും ഒരു സൈനിക സംഭവമല്ല. അത് യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്റലിജൻസ് വിവരങ്ങളുടെ കൃത്യത എത്രത്തോളം നിർണായകമാണെന്നും, പഴയ വിവരങ്ങളെയും അവഗണിക്കപ്പെട്ട മുന്നറിയിപ്പുകളെയും ആശ്രയിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങള് എത്ര വലിയ മനുഷ്യദുരന്തങ്ങള്ക്ക് വഴിവെക്കാമെന്നും ലോകത്തെ വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന സംഭവമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധത്തിന്റെ ചരിത്രത്തില് മിനാബ് ഇനി ഒരു ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥലം മാത്രമല്ല യുദ്ധത്തിന്റെ വില പലപ്പോഴും നിരപരാധികളാണ് നല്കേണ്ടിവരുന്നതെന്ന കഠിന സത്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി അത് മാറിക്കഴിഞ്ഞു.

