അടുത്ത മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളില്‍ മറ്റൊരു അതിശക്തമായ പ്രളയപ്രവാഹം താഴേക്ക് കുതിച്ചെത്താൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ചൈന മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി. ചോച്ചെൻ ഖോല, പുരേപു സാങ്പോ നദികള്‍ സംഗമിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് രൂപപ്പെട്ട ബാരിയർ തടാകം തകരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് ചൈനീസ് ജലവിഭവ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്.

വ്യാഴാഴ്ച രാവിലെയോടെ തടാകത്തില്‍ ഏകദേശം 20 ലക്ഷം ക്യുബിക് മീറ്റർ വെള്ളം നിറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു. തടാകം ഇതിനകം കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ്. അടുത്ത മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളില്‍ 30 ലക്ഷം ക്യുബിക് മീറ്റർ വെള്ളം കൂടി തടാകത്തിലേക്ക് എത്തുമെന്നാണ് ചൈനീസ് അധികൃതരുടെ കണക്കുകൂട്ടല്‍. ഇതോടെ സ്വാഭാവിക തടയണ തകരുകയും വൻതോതില്‍ വെള്ളം താഴേക്ക് കുതിച്ചെത്തുകയും ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യത ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്.

ചൈനീസ് എൻജിനീയർമാർ പ്രളയസാധ്യത വിലയിരുത്തുന്നതിനായി വിവിധ സിമുലേഷൻ പഠനങ്ങള്‍ നടത്തിവരികയാണ്. സ്ഥിതിഗതികള്‍ അതീവ ഗൗരവത്തോടെ നിരീക്ഷിച്ചുവരുന്നതായും ചൈന അറിയിച്ചു.

ഓഗസ്റ്റ് 26ന് നേപ്പാളിലെ ഭോട്ടെകോശി നദിയിലുണ്ടായ വൻ പ്രളയമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ആശങ്കയ്‌ക്ക് പശ്ചാത്തലം. നേപ്പാളിലെ ജലശാസ്ത്ര-കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്‌ കനത്ത മഴയല്ല പ്രളയത്തിന് കാരണമായത്. ലാങ്‌ടാങ് ലിരുങ് മേഖലയിലെ ഏകദേശം 5,200 മീറ്റർ ഉയരത്തില്‍നിന്ന് കൂറ്റൻ ഹിമാനിഭാഗം അടർന്നുവീണതാണ് ദുരന്തത്തിന് തുടക്കമിട്ടതെന്നാണ് ഉപഗ്രഹദൃശ്യങ്ങള്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ താഴേക്ക് പതിച്ച മഞ്ഞും പാറക്കഷണങ്ങളും ല്ഹെൻഡെ നദിയുടെ ഇടുങ്ങിയ താഴ്‌വരയില്‍ സ്വാഭാവിക തടയണ സൃഷ്ടിച്ചു. പിന്നീട് അത് തകർന്നതോടെ മഞ്ഞും പാറകളും ചെളിയും നിറഞ്ഞ വൻ ജലപ്രവാഹം ഭോട്ടെകോശിയിലൂടെ താഴേക്ക് കുതിക്കുകയായിരുന്നു. റസുവ, നുവാകോട്ട്, ധാദിങ്, ഗോർഖ, ചിത്വാൻ തുടങ്ങിയ മേഖലകളെയാണ് ആദ്യ പ്രളയം ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചത്.

നേപ്പാളിലെ ജലശാസ്ത്ര-കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിന്റെ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം ബുധനാഴ്ച രാവിലെ ഒമ്പതോടെ പ്രളയജലം നേപ്പാളിലേക്ക് കടന്നു. വൈകുന്നേരത്തോടെ ചിത്വാനിലെ ദേവ്ഘട്ടില്‍ ജലപ്രവാഹം സെക്കൻഡില്‍ ഏകദേശം 5,850 ക്യുബിക് മീറ്റർ എന്ന തോതില്‍ ഉയർന്നു.

ഏകദേശം 2 കോടി ക്യുബിക് മീറ്റർ അധികജലമാണ് ദേവ്ഘട്ടിലൂടെ ഒഴുകിയത്. 1985ല്‍ എവറസ്റ്റ് മേഖലയില്‍ ഉണ്ടായ ഡിഗ് ഷോ ഹിമാനി പ്രളയത്തേക്കാള്‍ പലമടങ്ങ് കൂടുതലായിരുന്നു ഈ ജലത്തിന്റെ അളവ്. ഏകദേശം 170 കിലോമീറ്റർ ദൂരം മണിക്കൂറുകള്‍ക്കുള്ളിലാണ് പ്രളയജലം പിന്നിട്ടത്. ഇതിനിടെയാണ് വീണ്ടും ബാരിയർ തടാകം പൊട്ടാനുള്ള സാധ്യത ഉയർന്നിരിക്കുന്നത്.

പുതിയ തടാകം തകരുകയാണെങ്കില്‍ അതിന്റെ ആഘാതം ഭോട്ടെകോശി നദിയിലും തുടർന്ന് ത്രിശൂലി നദിയിലും പ്രകടമാകുമെന്നാണ് ആശങ്ക. ഇതോടെ നിലവില്‍ ദുരന്തബാധിത മേഖലകളില്‍ നടക്കുന്ന രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങള്‍ പോലും തടസ്സപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

നേപ്പാള്‍ അധികൃതർ ഭോട്ടെകോശി, ത്രിശൂലി, നാരായണി നദികളുടെ തീരങ്ങളില്‍ താമസിക്കുന്നവർക്ക് അതീവ ജാഗ്രതാ നിർദേശം നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്. നദീതീരങ്ങളില്‍ നിന്ന് മാറിനില്‍ക്കാനും സുരക്ഷിതമായ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മാറാനും ജനങ്ങളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് പെട്ടെന്ന് ഉയരാനുള്ള സാധ്യത കണക്കിലെടുത്ത് ഇന്ത്യയും ജാഗ്രത ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. നേപ്പാളുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ബിഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ് മേഖലകളിലും മുൻകരുതല്‍ നടപടികള്‍ സ്വീകരിച്ചുവരികയാണ്.

ഇതിനിടെ, നേപ്പാള്‍ അതിർത്തിക്ക് സമീപമുള്ള ചൈനയുടെ സിസാങ് മേഖലയിലെ ഗ്യിറോങ് തുറമുഖത്തും ബുധനാഴ്ച മണ്ണിടിച്ചിലുണ്ടായി. പ്രധാന വ്യാപാരപാതയായ ഗ്യിറോങ് പോർട്ട് മേഖലയില്‍ ചിലയിടങ്ങളില്‍ അഞ്ച് അടിയിലധികം ആഴത്തില്‍ ചെളി അടിഞ്ഞതായാണ് ചൈനീസ് മാധ്യമങ്ങള്‍ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്. റോഡുകളും ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളും തകരാറിലായി.

വ്യാഴാഴ്ച രാവിലെ വരെയുള്ള കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം ചൈനീസ് ഭാഗത്ത് മൂന്ന് പേർ മരിക്കുകയും 558 പേരെ കാണാതാവുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കാണാതായവർക്കായി സമഗ്രമായ തിരച്ചില്‍-രക്ഷാപ്രവർത്തനം നടത്താൻ പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ് നിർദേശം നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്.

എന്നാല്‍ ചൈനീസ് ഭാഗത്തെ മണ്ണിടിച്ചിലും നേപ്പാളിലെ ഭോട്ടെകോശി പ്രളയവും ഒരേ കാരണത്താല്‍ ഉണ്ടായതാണോ എന്നത് ഇതുവരെ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.

ഇത് ഒരേ പ്രദേശത്ത് 14 മാസത്തിനിടെ ഉണ്ടാകുന്ന രണ്ടാമത്തെ വലിയ ഹിമാനി പ്രളയസമാന സംഭവമാണ്. 2025 ജൂലൈയിലും സമാനമായ ദുരന്തം ഈ മേഖലയില്‍ സംഭവിച്ചിരുന്നു. ഹിമാനിക്ക് മുകളിലുണ്ടായിരുന്ന തടാകത്തില്‍ നിന്നുള്ള ജലം പ്രവഹിച്ചതാണ് അന്നത്തെ പ്രളയത്തിന് കാരണമായത്.

ഹിമാലയൻ മേഖലയിലെ താപനില ഉയരുന്നതിനനുസരിച്ച്‌ ഹിമാനി തടാകങ്ങളുടെ എണ്ണവും വർധിച്ചുവരുന്നതായി ഇന്റർനാഷണല്‍ സെന്റർ ഫോർ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് മൗണ്ടൻ ഡെവലപ്‌മെന്റ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. 2005ല്‍ ഏകദേശം 1,900 ആയിരുന്ന ഹിമാനി തടാകങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇപ്പോള്‍ 2,600-ലേറെയായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹിമാനി തകർച്ചയും ബാരിയർ തടാകങ്ങളുടെ രൂപീകരണവും തുടർന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന പെട്ടെന്നുള്ള വെള്ളപ്പാച്ചിലും ഹിമാലയൻ രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് വലിയ സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളിയായി മാറുകയാണ്.

ആദ്യ പ്രളയത്തിന്റെ ആഘാതത്തില്‍ നിന്ന് നേപ്പാള്‍ കരകയറാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെയാണ് 72 മണിക്കൂറിനുള്ളില്‍ മറ്റൊരു ജലബോംബ് പൊട്ടിയേക്കുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് എത്തിയത്. ഇനി ഓരോ മണിക്കൂറും നിർണായകമാണ്.