ദോഹ: വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴില്, പൊതുസേവനങ്ങള് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ ഭിന്നശേഷി സൗഹൃദ (Accessibility) ചർച്ചകള്ക്ക് ഖത്തറില് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ഖത്തർ നാഷണല് വിഷൻ 2030-ന്റെ ഭാഗമായി രാജ്യം ഇതിനായി നിരവധി പദ്ധതികളാണ് ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. എന്നാല്, ഭിന്നശേഷിക്കാർക്ക് കേവലം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള് മാത്രം പോരെന്നും, അവർക്ക് വിനോദത്തിനും മാധ്യമങ്ങള് ആസ്വദിക്കാനുമുള്ള തുല്യഅവകാശമുണ്ടെന്നുംഓർമ്മിപ്പിക്കുകയാണ് ഹമദ് ബിൻ ഖലീഫ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ (HBKU) ഗവേഷകയും മലയാളി വായനക്കാർക്ക് മാതൃകയുമായ ഓല മുസ്തഫ.
"ഭിന്നശേഷിയുള്ള വ്യക്തികള്ക്കും വിനോദത്തിന് അവകാശമുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ മാധ്യമങ്ങളിലെ ഭിന്നശേഷി സൗഹൃദ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്തുന്നതെന്ന് ഓല മുസ്തഫ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഓഡിയോവിഷ്വല് വിവർത്തനത്തില് (Audiovisual Translation) ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ഓല, ടിവി ഷോകളും ഗെയിമുകളുമെല്ലാം എല്ലാവർക്കും ആസ്വദിക്കാനാകുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറ്റിയെടുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിലാണ്.നമ്മുടെയെല്ലാം കുട്ടിക്കാല ഓർമ്മകളുടെ ഭാഗമാണ് 'ടോം ആൻഡ് ജെറി' എന്ന കാർട്ടൂണ് പരമ്പര. എന്നാല്, കാഴ്ച വൈകല്യമുള്ള കുട്ടികള്ക്ക് ഈ ദൃശ്യവിരുന്ന് ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവർ ഈ കൂട്ടായ ഓർമ്മകളില് നിന്നും ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നു എന്ന ചിന്തയാണ് ഓലയെ ഇതിനായി പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
തന്റെ മാസ്റ്റേഴ്സ് തീസിസിന്റെ ഭാഗമായി, കാഴ്ചയില്ലാത്ത കുട്ടികളെക്കൂടി പങ്കാളികളാക്കിക്കൊണ്ട് 'ടോം ആൻഡ് ജെറി' എപ്പിസോഡുകള്ക്കായി അവർ പ്രത്യേക 'ഓഡിയോ ഡിസ്ക്രിപ്ഷനുകള്' (ദൃശ്യങ്ങള് ശബ്ദത്തിലൂടെ വിവരിക്കുന്ന രീതി) തയ്യാറാക്കി.ഒരു ദിവസം സഹോദരിയുമായി 'കണക്ട് 4' (Connect 4) എന്ന ഗെയിം കളിക്കുമ്പോഴാണ്, ആ കളി പൂർണ്ണമായും നിറങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണെന്ന കാര്യം ഓല ശ്രദ്ധിക്കുന്നത്. അങ്ങനെയെങ്കില് അന്ധതയോ വർണ്ണാന്ധതയോ (Colour blindness) ഉള്ളവർ ഇത് എങ്ങനെ കളിക്കും
എന്ന ചിന്തയില് നിന്നാണ് നിറങ്ങള്ക്ക് പകരം തൊട്ടറിയാനാകുന്ന 'ടെക്സ്ചറുകള്' (Textures) ഉപയോഗിച്ച് അവർ ആ ഗെയിം പുനർരൂപകല്പ്പന ചെയ്തത്. ഇത് പിന്നീട് 'പ്ലേ ഏബിള്' (PlayAble) എന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് സംരംഭത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. 3D പ്രിന്റിംഗ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് തൊട്ടറിയാനാകുന്ന തരം 'റുബിക്സ് ക്യൂബും' അവർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. കളിയുടെ നിയമങ്ങള് മാറ്റാതെ തന്നെ കൂടുതല് ആളുകളെ ഇതിലേക്ക് ഉള്പ്പെടുത്താൻ ഈ മാറ്റത്തിലൂടെ സാധിച്ചു.
പതിനൊന്നാം വയസ്സു മുതല് ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ അവകാശങ്ങള്ക്കായി സംസാരിക്കുന്ന ആളാണ് ഓല. കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളിലൊരാള് കാഴ്ചയില്ലാത്തവളായിരുന്നു. അവള് ക്ലാസിലെ ബോർഡ് കാണാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് സംശയങ്ങള് ചോദിക്കുമ്പോള് മറ്റുള്ളവർ കളിയാക്കുമായിരുന്നു. അന്ന് അവള്ക്കായി സംസാരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഓല ഈ രംഗത്തേക്ക് വരുന്നത്.
ഒരു കഫേയുടെ മുന്നില് വീല്ചെയർ റാമ്പ് ഇല്ലാത്തത് കാണുമ്പോള് മുതല് വലിയ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളില് ഭിന്നശേഷിക്കാർ നേരിടുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകള് വരെ ഓലയുടെ ശ്രദ്ധയില്പ്പെടാറുണ്ട്. ഇത് അവരില് നിരാശയുണ്ടാക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, പുതിയ പ്രോജക്റ്റുകള് ചെയ്യാനുള്ള ഊർജ്ജം നല്കുന്നത് ഇതാണ്.
"പല കമ്പനികളും വിചാരിക്കുന്നത് ഭിന്നശേഷി സൗഹൃദമായ മാറ്റങ്ങള് വരുത്തുന്നത് വലിയ ചിലവേറിയ കാര്യമാണെന്നാണ്. എന്നാല്, ഒരു ഉല്പ്പന്നം നിർമ്മിച്ച ശേഷം അതില് മാറ്റങ്ങള് വരുത്തുമ്പോഴാണ് ചിലവ് കൂടുന്നത്. നിർമ്മാണത്തിന്റെ തുടക്കം മുതല് തന്നെ എല്ലാവരെയും ഉള്ക്കൊള്ളാൻ തക്ക രീതിയില് ഡിസൈൻ ചെയ്താല് അത് ബിസിനസ്സിനും സമൂഹത്തിനും ഒരുപോലെ ലാഭകരമാണെന്ന്
ഓല മുസ്തഫപറഞ്ഞു.

