ബംഗാള്‍ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ (2026) ബിജെപി വൻ വിജയം കൈവരിച്ചിട്ടും മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവെക്കാൻ മമത ബാനർജി തയ്യാറാവാത്തത് വലിയ ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധിക്കാണ് വഴിതുറന്നിരിക്കുന്നത്.

ഭരണഘടനാപരമായ സാധുത (Is it Constitutionally Valid?)

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച്‌ മമത ബാനർജിക്ക് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടരാൻ നിയമപരമായ അവകാശമില്ല. ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങള്‍ ഇവയാണ്:

• അനുച്ഛേദം 164 (Article 164): മുഖ്യമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നത് ഗവർണറാണ്. മുഖ്യമന്ത്രിയും മന്ത്രിസഭയും ഗവർണറുടെ പ്രീതി ഉള്ളിടത്തോളം (During the pleasure of the Governor) മാത്രമേ അധികാരത്തില്‍ തുടരാവൂ. സഭയില്‍ ഭൂരിപക്ഷം നഷ്ടപ്പെട്ടാലോ അല്ലെങ്കില്‍ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ പരാജയപ്പെട്ടാലോ ഈ "പ്രീതി" ഇല്ലാതാകും.

• ഭൂരിപക്ഷം തെളിയിക്കല്‍: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം വന്നുകഴിഞ്ഞാല്‍ സഭയില്‍ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള കക്ഷിക്കേ (ഇവിടെ ബിജെപി - 207 സീറ്റുകള്‍) സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ അവകാശമുള്ളൂ. വെറും 80 സീറ്റുകള്‍ മാത്രമുള്ള തൃണമൂല്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന് അധികാരത്തില്‍ തുടരാൻ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമില്ല.

• കാലാവധി അവസാനിക്കല്‍: 17-ാം ബംഗാള്‍ നിയമസഭയുടെ കാലാവധി 2026 മെയ് 7-ന് അവസാനിക്കുകയാണ്. അതോടെ നിലവിലെ സർക്കാർ സ്വയം ഇല്ലാതാകും. മമത രാജിവെച്ചില്ലെങ്കില്‍ ഗവർണർക്ക് സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടാനും പുതിയ സർക്കാരിനെ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാൻ ക്ഷണിക്കാനും അധികാരമുണ്ട്.