വാൻസ്. പ്രസിഡൻ്റ് ഡോണള്‍ഡ് ട്രംപ് കരാറില്‍ ഒപ്പുവെക്കാൻ അടുത്തിരിക്കുകയാണോ എന്ന ബിബിസിയുടെ ചോദ്യത്തിന്, ഇരുപക്ഷവും എപ്പോള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ എന്നെങ്കിലും ഒരു അന്തിമ കരാറിലെത്തുമോ എന്ന് പറയാറായിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു വാൻസിൻ്റെ മറുപടി.

റിപ്പോർട്ടുകള്‍ പ്രകാരം, വെടിനിർത്തല്‍ 60 ദിവസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടാനും ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച്‌ ചർച്ചകള്‍ ആരംഭിക്കാനുമാണ് ഈ കരാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ട്രംപിൻ്റെയും ഇറാൻ നേതൃത്വത്തിൻ്റെയും അനുമതിക്ക് വിധേയമായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒരു കരാറിൻ്റെ പ്രാഥമിക രൂപത്തില്‍ ധാരണയിലെത്തിയതായി യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ബിബിസിയോട് പറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഈ കരാർ അന്തിമമാക്കുകയോ സ്ഥിരീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നാണ് ഇറാൻ്റെ വാർത്താ ഏജൻസിയായ തസ്നിം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്.

ചർച്ച നടത്തുന്നവർ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളില്‍ മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് വ്യാഴാഴ്ച വൈകുന്നേരം വാൻസ്, പറഞ്ഞു. “ഞങ്ങള്‍ ലക്ഷ്യത്തില്‍ എത്തിയിട്ടില്ല, പക്ഷേ വളരെ അടുത്താണ്. അതിനായി തുടർന്നും ശ്രമിക്കും,” അദ്ദേഹം വാർത്താലേഖകരോട് പറഞ്ഞു. ഉയർന്ന തോതില്‍ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് ഇറാൻ നിർത്തണമെന്നും, നിലവിലുള്ള ശേഖരം ഇല്ലാതാക്കണമെന്നുമാണ് അമേരിക്കയുടെ ദീർഘകാലമായുള്ള ആവശ്യം. എങ്കിലും ഇറാൻ നല്ല വിശ്വാസത്തോടെയാണ് ചർച്ച നടത്തുന്നതെന്ന് വാഷിംഗ്ടണ്‍ ഡിസിയില്‍ വാൻസ് മാധ്യമങ്ങളോട് പ്രതികരിച്ചു.

ഏപ്രില്‍ 8-ന് താല്കാലിക വെടിനിർത്തല്‍ നിലവില്‍ വന്നതുമുതല്‍ ഇരുപക്ഷവും കരാറിലേക്ക് അടുക്കുകയാണെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതുവരെ കാര്യമായ ഫലങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഗള്‍ഫ് രാജ്യങ്ങള്‍, യുദ്ധത്തെ എതിർക്കുന്ന ഡെമോക്രാറ്റുകള്‍, കോണ്‍ഗ്രസിലെ ചില റിപ്പബ്ലിക്കൻമാർ എന്നിവരില്‍ നിന്ന് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ട്രംപിന്മേല്‍ ശക്തമായ സമ്മർദ്ദമുണ്ട്.

വ്യാഴാഴ്ച പുറത്തുവന്ന പരസ്പരവിരുദ്ധമായ റിപ്പോർട്ടുകള്‍ ചർച്ചകള്‍ എത്രത്തോളം അസ്ഥിരമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം അവകാശവാദങ്ങളെ തള്ളുകയും വിവരങ്ങള്‍ കുറച്ചുമാത്രം പുറത്തുവിടുകയും ചെയ്തത് ചർച്ചകളുടെ യഥാർത്ഥ പുരോഗതിയെക്കുറിച്ച്‌ ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. ചർച്ച പരാജയപ്പെട്ടാല്‍ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിലേക്ക് മടങ്ങുക എന്ന 'ഓപ്ഷൻ ബി' ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ടെന്ന് ട്രംപും മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കിയിട്ടുമുണ്ട്. വെടിനിർത്തല്‍ നീട്ടുന്നത് വഴി ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചും യുറേനിയം ശേഖരത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങള്‍ ചർച്ച ചെയ്യാൻ യുഎസ്-ഇറാൻ ടീമുകള്‍ക്ക് സമയം ലഭിക്കും. ഈ യുറേനിയം അമേരിക്കയ്ക്ക് ഏറ്റെടുക്കാം അല്ലെങ്കില്‍ ഇറാനിലോ മൂന്നാമതൊരു രാജ്യത്തോ വെച്ച്‌ ഇതിൻ്റെ തീവ്രത കുറയ്ക്കാം എന്നാണ് ട്രംപ് നിർദ്ദേശിച്ചത്.

ഈ കരാർ യാഥാർത്ഥ്യമായാല്‍ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ തടസ്സമില്ലാത്ത കപ്പല്‍ ഗതാഗതം സാധ്യമാകും. കടലിടുക്കിലെ മൈനുകള്‍ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഇറാന് 30 ദിവസത്തെ സമയം ലഭിക്കും. പകരം അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കുകയും ഇറാന് എണ്ണ വില്‍ക്കാൻ അനുമതി നല്‍കുകയും ചെയ്യും. ഈ താല്കാലിക കരാറിനെക്കുറിച്ച്‌ ട്രംപിന് വിവരങ്ങള്‍ നല്‍കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹം ഉടൻ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടില്ലെന്നും ആലോചിക്കാൻ കുറച്ചുദിവസങ്ങള്‍ എടുക്കുമെന്നും വാർത്ത ആദ്യം പുറത്തുവിട്ട ആക്സിയോസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.

ഇതിനിടയില്‍, ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള 14 ഇന ധാരണാപത്രത്തിൻ്റെ അനൌദ്യോഗിക കരട് രേഖ ഇറാൻ്റെ ഔദ്യോഗിക മാധ്യമങ്ങള്‍ പുറത്തുവിട്ടിരുന്നു. അമേരിക്കൻ നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കല്‍, ഇറാൻ്റെ അതിർത്തികളില്‍ നിന്ന് യുഎസ് സൈന്യത്തെ മാറ്റല്‍, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൻ്റെ നിയന്ത്രണം ഇറാനും ഒമാനും നല്‍കല്‍ എന്നിവ ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഈ കരട് രേഖ പൂർണ്ണമായും വ്യാജമാണെന്നാണ് വൈറ്റ് ഹൌസ് പ്രതികരിച്ചത്. ലോകത്തിലെ എണ്ണയുടെയും പ്രകൃതിവാതകത്തിൻ്റെയും അഞ്ചിലൊന്നും കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചിട്ടത് ആഗോള ഇന്ധന വ്യാപാരത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

US-Iran peace deal: Close, but not final, says J.D. Vance, ceasefire may be extended for 60 days